Zumer Sûresi 6. Ayet Meali

Deve, öküz, koyun, keçi; her birerinden birer çift, sekiz olur. Üç karanlıktan maksat, ana karnının, rahmin ve meşimenin karanlığıdır. Gecenin, yahut baba belinin, ana rahminin ve ana karnının karanlığıdır diyenler de vardır. Yaratıştan yaratışa düşürmek, meniden kan pıhtısı haline, o halden et haline getirmek, ette kemik, ilik, sinir ve saire yaratıp deriye bürümek ve canlandırıp dünyaya getirmektir.  

bk. Kur’an-ı Kerim, 41/6.  

(*) O hayvanların nimet yönü fazla olduğundan, gökten indirilmiş, olağanüstü bir nimet olarak ifade edilmişler. Yoksa maddeleri dünyada yaratılıyor, gökten değil.  

[488] İnsanın ana rahmindeki evreleri hakkında bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XVI, 326-328.  

Bkz. 22/5 ve dipnotu, 23/12-14“O sizi bir tek canlıdan yarattı” ifadesi, Âdem olsun, eşi (Havva) olsun her ikisinin de aynı cevherden, aynı özden yaratıldığını göstermektedir. Kur’an’ın pek çok yerinde insanın yaratılışının su ve toprak karışımı olan çamurdan olduğu açıkça ifade edilmektedir. Burada da “tek bir canlıdan” diyerek aynı özden yaratılma gerçeğine atıf yapılmıştır. Ayrıca Havva’nın Âdem’in sol kaburga kemiğinden yaratıldığına dair söylenenlerin tamamı da uydurmadır. “Üç katman karanlığın içinde” ifadesi, insanın anne rahmindeki aşamalarından habersiz olan bir toplum için Kur’an’ın bir mucizesidir. Ana rahminde oluşan ceninin üç kat, üç tabaka içinde korunduğu bilimsel olarak da kanıtlanmıştır. “Üç karanlık”, karın, döl yatağı ve çocuk kesesidir. “Çeşitli safhalar” ise, meninin ana rahmine düşmesinden çocuk olup dünyaya gelinceye kadar rahim içinde alaka, mudga (et parçası) ve cenin gibi geçirdiği safhaları anlatmaktadır. Bu safhalar Hac suresi 22/5 ayetinde geniş şekilde ele alınmıştır.  

466. Buradaki “ondan” ifadesi, “onun türünden” şeklinde de anlaşılabilir.467. Âyette sözü edilen hayvanların neler olduğu konusunda En’âm sûresinin 143 ve 144. âyetlerine bakınız.  

 Yaratılan «sekiz eş», erkeği ve dişisiyle birlikte, deve, sığır, koyun ve keçidir. «Üç karanlık» karın, döl yatağı ve çocuk kesesidir. «Çeşitli safhalar»la çocuğun ana rahmine düşmesinden doğumuna kadar geçirdiği dönemler ve gelişme kasdedilmektedir.  

1- Aynı cevherden, aynı özden, aynı şeyden. Eşeysiz olarak. Onlarca ayette insanın yaradılışının toprak ve sudan diğer bir ifade ile su ve toprağın karışımı olan çamurdan olduğu açıkça ifade edilmektedir. Bu ayette bir nefisten yani aynı özden diyerek bu gerçeğe atıf yapılmıştır. İnsan Adem'den değil topraktan yaratılmıştır. Âdem nebi ilk insan değil, ilk nebidir. (Havva'nın, Âdem'in kaburga kemiğinden yaratıldığına dair “hadis” olduğu söylenen sözler de dâhil, kaynaklarımızda yer alan bilgilerin tamamı İsrâîliyyât'tır ve uydurmadır. Gerçekle bir ilgisi yoktur. Ayrıca bu ayetin bilimsel olarak biyolojiye konu edinilmesinin, Kur'an'ın mesajı ile de amacı ile de bir bağı yoktur. Kur'an'ın konusu bilim olmadığı halde onu bilime konu edinmek, Kur'an dışı bir anlayıştır.) 2- O cevherden, o özden, o şeyden de.  

(1)“Evet Kur’ân-ı Mu‘cizü’l-Beyân Sûre-i Zümer’de: ********************[Sizin için sağmal hayvanlardan(erkek ve dişi) sekiz eş (ni‘met olarak) yarattı] demeyip ******************** [Sizin için sağmal hayvanlardan(erkek ve dişi) sekiz eş (ni‘met olarak) indirdi] demesiyle ifâde ediyor ki, sekiz nevi‘ (çeşit) hayvanât-ı mübâreke (bereketli hayvanlar) sizlere hazîne-i rahmetten (rahmet hazînesinden), güyâ Cennetten ni‘met olarak indirilmiş, gönderilmiştir. Çünki o mübârek hayvanlar bütün cihetleriyle bütün beşere (insanlara) ni‘met olduğundan, tüyünden bedevîlere (göçebelere) seyyar hâneler, elbiseler, etinden güzel yemekler, sütünden güzel lezîz taâmlar (lezzetli yemekler), derilerinden pabuçlar vesâire, hattâ gübreleri mezrûâtın (ekili olan şeylerin) erzâkı (rızıkları) ve insanların mahrûkātı (yakacakları) hükmünde olup, güyâ o mübârek hayvanlar tecessüm etmiş (cisimleşmiş) ayn-ı ni‘met ve rahmet olmuşlar. Onun içindir ki, yağmura rahmet nâmı verildiği gibi, bu mübârek hayvanlara da en‘âm (ni‘metler) nâmı verilmiş.” (Lem‘alar, 28. Lem‘a, 297)(2)Âyette geçen üç karanlıktan murâd; rahim, çocuk kesesi ve karın; ya da babanın beli, rahim ve annenin karnıdır. (Nesefî, c. 4, 77)  

(*) İlk insan türü, bugün bizim bildiğimiz biyolojik kanunlarla değil, kimyasal olarak topraktaki belli elementlerin bir araya getirilmesiyle, önce bir tek hücre oluşturulmuş ve daha sonra o hücrenin bölünmesiyle de yüce Allah’’ (ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا) ‘’sonra ondan (onun cinsinden, onun gibi aynı öz ve maddeden) da eşini oluşturmuştur’’ buyuruluyor. Çünkü hücreler/bakteriler bölünerek çoğalırlar. İşte (الله اعلم) o nefsi vahide bu ilk hücre olabilir ve Nisa- 1. ayette de belirtildiği gibi bu iki eş hücreden de yüce Allah yaratılış evreleriyle ilk beşer türünden bir değil, birçok erkek ve kadın meydana getirmiştir. Yine (الله اعلم) Nisa- 1. ayetteki (وبث منهما رجالا كثيرا ونساء).’’ikisinden de birçok erkek ve kadın türetip (yeryüzüne) yaydı.’’ şeklindeki pasaj bunu ifade ediyor. (الله اعلم) ’’Ama en doğrusunu yüce Allah bilir’’ Bu nedenle ilk yaratılışta meydana gelen bir kişi değil, beşer türünden birçok erkek ve kadın meydana gelmiştir. Yani bu vb. ayetlerdeki ‘’nefsi vahide’’ Hz. Âdem değil, insan türünü oluşturan bir canlı hücredir. Âdem ise ilk insan değil, insan türü arasından seçilen ilk halife ve ilk nebidir. İlahi vahye mazhar olan, yaptıklarından sorumlu tutulan Homo sapiens, yani bilge insanın ilk atasıdır... (Ayrıca 1758’de İsveçli bilim insanı Carl Linnaeus, insanlara Homo sapiens adını veren ilk kişiydi. Encyclopedia Britannica’ya göre, “homo sapiens”terimi Latince’den türemişti ve “bilge adam”anlamına gelir. Kaynak: (Homo sapiens Nedir? - Arkeofili) Zaten Kur’an’ı kerime göre de Âdem ilk bilge insandır. İşte Bakara -31. ayet olan (وعلم ادم الاسماء كلها) ‘’ve alleme Âdeme -l esmae külleha’’bunu ifade ediyor. Bu nedenle Kur’an ve bilimin söylediği şey aynıdır. Ayrıca hiçbir ayette ‘’ Sizi Âdem’den yarattım veya siz Âdem’den yaratılmışsınız’ ’şeklinde bir beyanat yoktur. Ancak Araf-7/25. ayette şöyle bir hitap var: Ey Âdemoğulları! Şeytan ebeveyninizi aldatıp cennetten (nimet bahçesinden) çıkardığı gibi, sizi de aldatmasın.’’ şeklindeki ayette ‘’ hem Âdemoğulları ifadesi kullanılmış hem de ‘’ebeveyniniz’’ifadesi. (الله اعلم) Fakat Arapçada Beniâdem, insanoğlu anlamına gelir. Yine Arapça da (أبوين) ‘’ebveyen’’ ifadesinin anlamı geniş olup hem biyoljik anne baba için, hem de manevi anne baba için de kullanılır. Zaten buradaki ’’eb’’ ifadesi Hz. İbrahim için de kullanılmıştır. Örneğin: Hac-22/78. ayete ( ملة أبيكم ابراهيم) ’’babanız İbrahim...’’ ifadesi geçiyor. Peki, hepimiz Hz. İbrahim’den mi türemişiz? Hayır! Ama Hz. İbrahim bizim manevi atamızdır? İşte Hz. Âdem de böyle, o da bizim ilk manevi atamızdır. Ama (والدين)’’valideyn’’ise, sadece doğuran, yani biyolojik anne baba için kullanılır. Oysa Kur’an’da Âdem ve eşi için böyle bir ifade yani (والدين) ‘’valideyn’’ ifadesi hiç kullanılmamış. Bunun için Âdem modern insanın ilk manevi babası veya atasıdır demek daha doğru olur. Yine (Havva’nın, Âdem’in kaburga kemiğinden yaratıldığına dair “hadis” olduğu söylenen sözler de dâhil, kaynaklarda geçen rivayetlerin tamamı İsrâîliyyât’tır ve uydurmadır. Gerçekle bir ilgisi yoktur. Ayrıca ana rahminde oluşan ceninin üç kat, üç tabaka içinde korunduğu bilimsel olarak da kanıtlanmıştır. Çünkü embriyolojik açıdan “üç kat karanlık”, rahim içinde olup cenini saran ve “amniyon, koriyon, decidua” denilen üç koruyucu zarı ifade eder… Bir de ‘’sekiz eş enam’’ için şöyle bir iddia var: İnsanların faydalandığı hayvan sayısı 8’ den çok daha fazladır. Bazı yorumcular, ayetin çiftlik hayvanlarını kastettiğini öne sürerse de sekiz (8) çift hayvan yine çok azdır. İnsan daha fazla hayvandan yararlanır.” Cevap: Burada hayvanlar derken En’am/sağmal kelimesi kullanılmıştır. Demek ki Kur’an-ı Kerim sağmal hayvanların insanın beslenmesine ve geçimine olan katkısını özellikle öne sürüyor. Kur’an, bu sağmal hayvanlarla birlikte gelen nimetten bahsediyor, diğer hayvanlardan yararlanmıyorsunuz demiyor. At, eşek, tavuk gibi diğer hayvanlar, Kur’an’ın indirildiği dönemde de vardı, yani bunlar zaten bilinen ve yetiştirilen hayvanlardı. ‘Kuran diğer hayvanlardan habersizdi’ yorumunu buradan nasıl çıkarmışlar, anlayabilene aşk olsun. Ayet özellikle belirttiği sağmal hayvanların insanlık için azim faydasını belirtirken bu ayette bir hata aramak hangi mantık iledir? Not: Camus (manda) da (بقرة) yani sığır türünden olduğu için adı zikredilmemiştir. Çünkü (بقرة) yani sığır, geviş getirenlerden, boynuzlu büyükbaş hayvanların ortak adır, bu nedenle su sığırı olan mandalar da buna dâhildir. (وتعد الجواميس من فصيلة البقريات) Ayrıca ayette geçen (انزل) bağışladı veya yarattı anlamındadır. Çünkü (وانزل من السماء) Yani ‘’gökten indirdi’’ şeklinde bir ifade yoktur. Burada (أَزْوَاجٍ ) ise, 8 çift değil, 8 eş demektir. Mesela: (a) Deve: Erkek + dişi = 2 eş, (b) Sığır: Erkek + dişi = 2 eş, (c) Koyun: Erkek + dişi = 2 eş, (d) Keçi: Erkek + dişi = 2 eş) olur… Özetle, yukarıda da belirtiğimiz gibi Kur’an’da insanların Âdem’den yaratıldığına/ilk beşer olduğuna dair bir ayet de yoktur. İlgili Hadis rivayeti ise, sıhhat derecesi açısından sahih değildir. Zira derecesi için (حسن غريب)’hasanun garibun’’ deniliyor. Bu iki ifade bunun zayıf olduğunu gösteriyor. Zaten Garip değilse de senedi Hasan olan rivayet yine sahih değil zayıf olup delil sayılmaz. Ayrıca ‘’Hepiniz Ademoğullarısınız, Âdem ise topraktandır’’ şeklindeki hadisin ravisi Hişam b. Sa’d, zayıf olup hadisleri hüccet olamaz deniliyor.. حديث - كلكم بنو ادم وادم من تراب الخ رواه الترمذي وهذ حسن غريب (احد رواته :هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ : وهو ضعبف لايحتج به ...(أرشيف ملتقى أهل الحديث - 2 ) ‏  

[1] Dişili ve erkekli olmak üzere deve, sığır, koyun keçi.[2] Son, rahim, karın karanlıklarında.  

2 Krş. Nisâ, 4/1 3 Bu hayvanlar; koyun, keçi, sığır ve deve türleri olup evcil olarak beslenen büyük ve küçükbaş hayvanlardır. Ayette geçen “enzele” (indirdi) fiili burada meydana getirdi anlamındadır. Biz lütfetti şeklinde tercüme ettik. Krş. En’âm, 6/143-144 4 “Üç karanlık içinde” ifadesi sembolik bir anlatım olup birçok yorum yapılmıştır. Anatomik olarak; karın duvarı, rahim duvarı ve cenin zarı diyenler olmuştur. Felsefî olarak; nebatat, hayvanat ve insan aşamalarından geçirerek yorumu yapılmıştır.  

Benzer mesajlar: Nisâ 4:1; En‘âm 6:98; A‘râf 7:189.,Bu ayet En‘âm 6:143, 144. ayetlerle okunmalıdır.,Benzer mesaj: Nûh 71:14.  

1 Yani Âdem (a.s)’dan.2 Yani, Âdem’in eşini başka türden değil, kendisi gibi insan cinsinden kıldı. Konuyla ilgili olarak daha geniş bilgi için Bk. (Nisâ: 1, En’am: 98, A’raf: 189)3 Yani, deve, sığır, koyun, keçi türünden birer erkek, birer dişi olmak üzere dört hayvan.4 Bu üç kat karanlık; ana karnı, rahim ve zar olabilir.5 Kendi iradenizle değil de başkalarının tavsiyeleriyle döndürülüyorsunuz…  

7 Bkz. 4:1 ve ilgili not 1.8 Lafzen, “çiftler [halinde] sekiz”. Yani dört hayvan türünden (koyun, keçi, deve ve öküz) birer erkek ve dişi. Bu ifadenin çeviri tarzıyla ilgili bir açıklama için bkz. 6:143-144, not 130. Söz konusu ayetlerde, aynı türden evcil hayvanlara İslam öncesi çağların anlamsız, saçma tabuları çerçevesinde değinilmiştir. Oysa burada onlar, Allah tarafından “bağışlanan” meşru nimetler olarak anılmışlardır. Ayrıca hayvanların bu çerçevede zikredilmesi, insana, rızkını verenin Allah olduğunu ve bundan dolayı insanın Allah’a tamamiyle bağımlı bulunduğunu hatırlatmak içindir.9 Lafzen, “üç (katlı) karanlık içinde yaratmadan yaratmaya”: Bu ifade, Kur’an’da tekrar tekrar zikredilen (karş. 22:5 ve 23:12-14) embriyonik gelişme safhalarına, rahmin karanlığına, embriyoyu çevreleyen zara ve onun doğum öncesi körlüğüne işarettir.10 Lafzen, “nasıl uzaklaşırsınız?” -yani hakikatten.  

[4108] Buradaki nefs’in “Âdem” olduğunu söylemek yoruma açıktır. Dolayısıyla ondan yaratılan “eş”in Havva olduğunu söylemek de öyledir. Arapçada zevc her iki cins için de kullanılır. Nefs ise mânevî dişil bir kelimedir. Yahudi kültüründen Araplara geçen “Kadın kaburga kemiği gibidir, zorlarsan çabuk kırılır” anlayışı nüzul ortamında yaygın kabul görmüş, Efendimiz de “Kadın kaburga/kürek kemiği gibidir..” buyurmuştur (Buhârî ve Müslim). Tabii ki bölgede atasözü haline gelmiş bu sözün aslının Yahudi kültürüne ait olması sözün yanlış olduğu anlamına gelmez. Zira bu söz kadının hassas, nazik ve nazenin yaratılışına bir atıftır. Bu hadis öncekinin girdiği kaynaklara “Kadın kaburga/kürek kemiğinden yaratılmıştır” (Buhari 64:2, 3153) şeklinde de girmiştir ki, bu aynen “İnsanoğlu aceleci bir yaratılışa sahiptir” (21:37) veya “Allah sizi güçten yoksun yaratmıştır” (30:54) âyetine benzer bir kullanımdır ve elbette mecazdır. [4109] Lafzen: “..çiftlerin sekizi..” Deve, inek, koyun, keçi türlerinin erkek-dişi çiftleri kastedilmektedir. [4110] Buradaki enzele (Krş: 7:26), bir üst âyetteki sahhara ile benzer bir anlama sahiptir. [4111] Embriyolojik açıdan “üç kat karanlık”, rahim içinde olup cenini saran ve “amniyon, koriyon, decidua” denilen üç koruyucu zarı ifade eder.  

(Bu Ayette de, insanın yaratılışına ait bir Kur'an bildirisi bulunmaktadır. Nitekim: يَخْلُقُكُمْ ف۪ي بُطُونِ اُمَّهَاتِكُمْ خَلْقًا مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ ف۪ي ظُلُمَاتٍ ثَلٰثٍۜ Meali 6. Sizi annelerimizin karnında üc karanlık içinde türlü yaratılış safhalarından geçirmektedir Meal kısmında yukardaki açıklama yapılmakta ve tefsir kısmında da: "Müfessirler, üç karanlık tabirini, annenin karın zarı duvarı ve cenini kuşatan amnion zarı içindeki karanlık tabakalar olarak açıklarlar" denilmektedir. Çağdaş müfessirler "Üç karanlık” beyanını, bebeğin ana rahminde -yukardaki şekilde görüldüğü gibi- üç zar -Amnion, Korion ve Placenta- ile sarılı oluşunun bir ifâdesi olarak yorumlamışlardır. Ancak biz bu görüşe katılmıyor ve nedenlerimizi şöyle sıralıyoruz: 4 Madde açıklama girecek: Bu sakıncaları dikkate alarak bebeğin ana karnında yaratılışının başlangıcından doğumuna kadar cereyan eden oluşum devrelerini incelediğimizde: Allahu a'lem, “üç karanlık” konusuna, bilimsel bulgularla tam uyum sağlayan bir yorum getirilebildiğimizi müşahade ettik: Öncelikle, Ayet-i Kerime’de yer alan "bir yaratılıştan öbür yaratılışlara geçirerek halk ediyor " beyanını, bir karanlıktan çıkıp diğer bir karanlığa giriş olarak kabul ettiğimizi belirtmek istiyoruz. Birinci Karanlık Yukarıdaki şekilde görüleceği üzere, kanala düşen yumurtayı fark eden erkek döl hücreleri, birbirleriyle yarışırcasına dişi döl hücresine saldırmaktadırlar. Ama sonunda yumurtanın zarını delip içine girerek varışı kazanan tek bir hücre olmuş ve ardından, açtığı delik kapanmıştır.. Kanaatimize göre bu embriolojik oluşum devresi "Birinci Karanlığı” temsil etmektedir. Birinci Karanlıktan Çıkış Nitekim, yukarıdaki iki şekilde görüleceği üzere; zar ile hücreler arasına su girmeye başlar ve böylece o kalın zar silinir gider. Ayrıca hücrelerden çengel gibi çıkıntılar ortaya çıkar ve Morula'nın rahim yüzeyine tutunması sağlarlar! Bu embriolojik oluşum devresini de "birinci karanlıktan çıkış” olarak anlıyoruz.. İkinci KaranlıkYukarıdaki şekilde görüleceği üzere; rahim yüzeyine tutunan embryo, rahim dokusunu delerek içine girmiş ve açtığı delik kan pıhtısı ile kapanmıştır.. Kanaatimize göre bu embriyolojik oluşum ile dc “İkinci Karanlık” devresi başlamaktadır!.. Görülüyor ki, birinci ve ikinci karanlığı yorumlamak üzere belirlediğimiz olaylar yekdiğerine çok benzemektedir: Birinci olayda erkek döl hücresi yumurtanın zarını delerek içine girmekte ve açtığı delik kapanmaktadır.. İkinci olayda da embryo, rahim dokusunu delerek içine girmekte ve açtığı delik kan pıhtısı ile kapanmaktadır!.. Yukarıdaki şekilde görüleceği üzere, rahim dokusu içinde büyüyen embryo, cenin (fetus) haline gelmiş ve rahim boşluğuna doğru kabarmaya başlamıştır. Diğer bir deyişle o, “ikinci karanlıktan çıkmaya" hazırlanmaktadır.. işte bebeğin ana kamında ulaştığı bu fetal devreyi de, “İkinci Karanlıktan Çıkış" olarak tanımlıyoruz!.. Birinci karanlıktan çıkış ile ikinci karanlıktan çıkışı temsil etmek üzere belirlediğimiz olaylar arasında da paralellik bulunmaktadır, şöyle ki: Morula'nın çevresindeki zar silinmediği takdirde, bebek taslağı hayız kanı ile dışarı atılacak ve gebelik sona erecektir.. Benzer şekilde rahim nesçi içine büyüyen Fetus de, rahim boşluğuna doğru kabarmaya başlamadığı takdirde rahim dokusunun karanlığı içinde boğulup gidecektir.. Çünkü rahim dokusunun kalınlığı ceninin daha fazla büyümesine uygun değildir!.. Üçüncü Karanlık Yukarıda görüleceği üzere; üçüncü ayın sonunda yeni bir kanalı devre başlamıştır ki cenin, amnion boşluğunda bir sıvı içinde yüzmekte ve rahim ile ilişkisi -anasının kanı ile beslenmesi- yalnızca göbek kordonu ve placenta aracılığıyla olmaktadır!.. Bu kapalı devreyi de “üçüncü karanlık "olarak tanımlıyoruz! Üçüncü Karanlıktan ÇıkışCenin amnion boşluğunda büyüyüp gelişecek ve organlarının son şeklini alabilmesi için, anasının kamında 6 ay daha misafir olması gerekecektir. Fakat bu misafirliğin uzaması da çok tehlikelidir; çünkü üçüncü karanlıktan çıkmadığı takdirde hem kendisi ölecek hem de anasını zehirleyecektir!.. Nitekim, zamanı geldiğinde doğum belirtileri başlar. Amnion sıvısının artmasıyla rahim içi basınç çoğalır, rahim adalelerinin kasılmasıyla doğum sancıları başlar. Her sancı nöbetinde rahim boynu biraz daha gevşeyerek kapı aralanır.. Ama bebeğin dışarı çıkmasını engelleyen bir zar vardır ki o yırtılmadıkça, bebek üçüncü karanlıktan kurtulup dünyaya gelemeyecektir.. Her doğum sancısı amnion zarının biraz, daha incelmesine neden olur ve sonunda bu zar da yırtılır, sular gelir ve bebek rahimden dölyatağına geçip dünyaya gözlerini açar!.. Bu doğum olayını da “üçüncü karanlıktan çıkış" olarak tanımlıyoruz. Şüphe yok ki, her şeyin doğrusunu Allah Teala bilir.  

Bu âyette sümme (sonra) edatı zamanda olmayıp, beyanda, bir sıralama ifade eder. Dolayısıyla Hz. Havva’nın diğer insanlardan sonra yaratıldığı gibi bir düşünceye yer yoktur.“Üç karanlık perde” ana karnı, ana rahmi ve cenini saran zar (plâsentâ) olabilir. Maksat şudur: Bütün bu işleri çekip çevirenin Allah olduğunu bilince, nasıl olur da başkalarını tanrılaştırabilirsiniz?” Âyetin sonunda batıla çağıranlara değil, onların çağrısına uyanlara hitap edilerek onlar uyarılıyor. Onlar kesin tercihlerini yapmış, sapıklıkları ile çıkarları artık birleşmiştir. Gerçeği görseler bile, sırf çıkarları yüzünden dalâleti bırakmazlar. Ancak öbür insanların, bu menfaat şebekesinin etkilerinden kurtulmaları mümkündür. Çünkü onlar kandırılmışlardır. Zaten şirkten elde edecekleri menfaat da yoktur.  

Rahim, dıştan içe doğru Parametrium, Miometrium, Endometrium denilen ışık, ısı ve su geçirmez zarlarla sarılı bulunan üç doku ile yapılmıştır. Kur'ân, ışık geçirmez bu perdelere zulmet diyor ve insanın üç zulmet (karanlık) içinde yaratıldığını söylüyor. Ne yüce söz, ne ebedî bir mu'cize!  

[1] Nefis kelimesine döllenmiş yumurta manası vermemizin delili (Nisa 4/1) ve ilgili dip notunda açıklanmıştır. [2] "Daha sonra" buyrulmasından anlaşılacağı üzere Havva validemiz Adem babamızla aynı şeyden (döllenmiş yumurtadan) yaratılmış olmakla beraber, farklı zamanda yaratılmış.Öyleyse her ikisi de birbirinden farklı genetik yapıdalar. Tek yumurta ikizi,kardeş veya kaburga kemiğinden yaratılma gibi bilgilerin Kur'an bütünlüğü çerçevesinde değerlendirildiğinde batıl (uydurma) olduğu kolayca anlaşılmaktadır.. [3] Koyun, keçi, sığır, deve. Bkz. (En'am 6/143)  

(2) 6:143-144’e bakınız. Bu hayvanlar için kullanılan sözcük “en’âm” sözcüğüdür ki, “nimetler” anlamına gelir. Gerçekten de söz konusu ehlî hayvanlar, kılından gübresine kadar herşeyiyle insanlar için bir nimet olarak yaratıldığı için, sanki gökten indirilmiş bir nimet gibi, onlara bu isim verilmiş ve “İndirdik” buyurulmuştur.(3) Bu “karanlık”lar iki şekilde yorumlanabilir: (1) karın duvarı, (2) rahim duvarı, (3) korion ve amnion zarları. Veya, içten dışa doğru, (1) amnion zarı, (2) korion zarı, (3) doğumdan sonra düşen zar. Üç ayrı koruma ve besleme duvarının içinde, bir cenin, her türlü tehlikeden uzak; mikroplar, darbeler, sıcak ve soğuk gibi etkilerden korunmuş; ihtiyacı olan herşeyin yirmi dört saat kesintisiz hizmetle ayağına getirildiği bir güven ortamında yaşatılır ve bir yaratılıştan diğerine geçer.(4) 22:5 ve 23:12-14 ile açıklamalarına bakınız.  

4249 Cf. 4:1, and n. 504. 4250 See 6:143-144, where four kinds of cattle are mentioned in pairs in connection with certain Arab superstitions which are there condemned. Here the same four kinds are mentioned as representative of domesticated cattle given by Allah as useful to man. These are sheep, goats, camels, and oxen. In Arab idiom the horse is not included among "cattle". For the wisdom and goodness of Allah in granting man dominion over cattle, see 36:71-73. 4251 See 22:5, where the gradual physical growth of man in several successive stages is mentioned as one of the Signs of Allah's creative Power and cherishing care. 4252 The three veils of darkness which cover the unborn child are: the caul or membrane, the womb, and the hollow in which the womb is enclosed. But we might understand "three" in a cumulative rather than a numerical sense. 4253 It is clear that you owe your very existence and your maintenance, growth, and preservation, to Allah; how is it that you are turned away by chance things from Him? (R).