Zumer Sûresi 52. Ayet Meali

1- Göstergeler, işaretler.  

(*) Şüphe yok ki Allah, her konuda olduğu gibi rızık konusunda da yasalar koymuştur. Bu yasaların başında, insan çabasının karşılıksız kalmayacağı (وأن ليس للانسان الا ما سعي)’’ Şüphesiz (gerek dünyada gerek ahirette) her insana kendi emeğinden başkası verilecek değildir/ herkes ancak emeğinin karşılığını alacaktır’’ şeklindeki ilâhî kuralı gelir (53: 39). Bir başka ayet, rızık konusunda ilk adımın insandan beklendiğini ifade eder (65: 3). Bu nedenle ayetin meali ‘’Elbet senin Rabbin dileyen (yani Rabbinin kâinatta geçerli tabii kanunlarını gözeterek, çalışıp çabalayan ve rızkı kazanmak için sebeplere sarılan) kimseler için rızkı yayıp bir ölçüye göre takdir eder/ verir’’ şeklinde olması Kur’an’ın bütünlük açısından daha doğru ve isabetlidir. Çünkü rızkın kaynağını yaratan ve rızkı veren Allah Teâlâ’dır. Kul, Allah’ın kâinatta geçerli tabii kanunlarını gözeterek, çalışır, çabalar, sebeplere sarılır ve rızkı kazanmak için tercihte bulunur. Allah da onun bu tercih ve çabasına göre rızkını yaratır. Rızkı kazanmak için gerekli girişimde bulunmak kuldan, rızkın kaynağını yaratmak ise Allah’tandır. Ayrıca rızkı dilemek, onun için çalışıp çabalamak kula ait, kulun rızkını yaratıp vermek ise Allah’a ait olduğunu Şûra sûresi 20. ayet bunun açık göstergesidir. Bu ayette göre hem dünya kazancını ve rızkını isteyen, hem de ahiret kazancını isteyen insanlardır, onların bu isteklerine karşılık veren ise yüce Allah’tır. Demek ki, dileyen, isteyen ve çabalayan kuldur, rızkı yaratan ve veren ise yüce Allah’tır.  

Benzer mesajlar: Ra‘d 13:26; İsrâ 17:30; Kasas 28:82; ‘Ankebût 29:62; Rûm 30:37; Sebe’ 34:36, 39; Şûrâ 42:12.  

1 Rızık: Kelime olarak faydalanılması için verilen bağış, nasip, gıda, yiyecek ve mutlaka kendisiyle faydalanılan şey demektir. Allahu Teâlâ’nın canlılara yiyip içerek yaşaması için lutfettiği şeylerdir. Rızık; “rezaka” fiilinden türemiş bir isimdir. Çoğulu “erzâk” gelir. Rızka sebep olmasından dolayı yağmura da rızık denilir: “Gece ile gündüzün birbirini izlemesinde, Allah’ın gökten rızk(a sebep olarak yağmur) indirip onunla ölümünden sonra yeryüzünü diriltmesinde ve rüzgârları (değişik yönlerden) estirmesinde de aklını kullanabilen bir toplum için mûcizeler, vardır.” (Casiye: 5) Rızık, insan ve diğer bütün canlıların sadece beslenip yaşamaları için yedikleri ve içtikleri yiyecek ve içecekler yani besinlerdir. Eş’ari âlimleri, tarifi geniş tutarak rızkı: “Allahu Teâlâ’nın bütün canlılara, yiyip içerek gıdalanmaları ve faydalanmaları için lutfettiği şeylerdir.” diye tarif etmişlerdir. Rızık veren ancak Allahu Teâlâ’dır. Herkes, kendisi için takdir edilen rızkını yer, bir kimse başkasının rızkını yiyemez. Kimse de kendisi için takdir edilen rızkını yemeden ölmez. Allah’ın ilminde bir insanın ömrü boyunca yiyeceği rızık bellidir. Bir insan, dağlar kadar mal kazansa da, ömrü boyunca bundan yiyeceği miktar belirlidir. Bu sebeple bir mü’minin kazandıklarından ihtiyaç fazlasını ihtiyaç sahiplerine vererek manevi rızık (ahiret azığı) kazanmaya çalışması güzel bir davranıştır. Rızıklarını elde etmede insanların çalışmalarının rolü vardır. Haramları ve temiz yiyecekleri helâl olmayan yollardan elde edenler, kendileri için haram olan rızkı yemiş olurlar. İnsanların haram yollarla rızıklarını elde etmelerine Allahu Teâlâ’nın rızası yoktur. Haram olan rızıklar da yaratılma bakımından Allah’a isnat edilir, elde etme açısından da kullara nispet edilir. Mu’tezile’ye göre haram yiyecekler rızık değildir. Hâlbuki Allahu Teâlâ: “Yeryüzünde, rızkı Allah’a ait olmayan hiç bir canlı yoktur…” (Hûd: 6) buyurmuştur. Her insanın, kâfir de olsa müşrik de olsa rızkı Allah’a aittir. Allah bütün canlılara yetecek miktarda rızık yaratır. Ama yeryüzündeki zalim ve zorbalar müstaz’af insanların rızıklarını hep gasp ederler.  

[4149] Allah’ın rızık dağıtımı, insanın yetenek ve çabasının da dahil olduğu ilâhî bir değerlendirmenin sonucudur. Dünyevîleşmiş akıl “açlık evrensel, ihtiyaçlar sınırsızdır” derken, vahyin inşâ ettiği akıl “rızık evrensel, paylaşmak sorumluluktur” der.  

4323 Cf. 28:82. Allah's gifts are given to all men—to some in a greater degree than to others. But it is all done according to His wise Plan, for His Will is just and looks to the good of all creatures, No one should therefore be puffed up in prosperity or cast down in adversity. Prosperity does not necessarily mean merit on man's part, nor adversity the reverse. Thinking men bear in mind the large Plan—which is visible in all Allah's Signs.