Zuhrûf Sûresi 78. Ayet Meali

 Burada Kureyş’in Dâru’n-Nedve’de Hz. Peygamber’e karşı kurdukları tuzağa işaret edilerek, onların tuzaklarına karşılık, helâklerinin takdir edildiği açıklanmıştır. Çünkü kâfirler, Hz. Muhammed’i ve Kur’an’ı sevmediklerini söylemekle kalmıyor, karşı koyma hususunda da kararlar alıyorlardı.  

(*) Not: Her ne kadar buradaki her iki (كم)’’küm’’zamiriyle muhatap olan kitle ahiret günü cehennemdekiler olduğunu söyleyenler olsa da, bu ayetin indiği dönemde yaşayan inkârcılar ile dolaylı olarak daha sonra dünyaya gelen insanların olduğunu söyleyenlerin görüşleri daha isabetli görülmektedir. Buna göre bu ayet dünyadakilerle alakalıdır, ahirttekilerle değil. Yani bundan önceki ayetle (43/77) ahiretteki konular son buluyor. Zira bu durum sonraki ayetlerden de anlaşılıyor. Ayrıca 1: Eğer, bu hitap cehennemdekilere olsaydı, (اكثركم)’’eksereküm ‘’çoğunuz’’şeklindeki ifade kullanılmazdı. Çünkü dünyada iken o cehennemdekilerin çoğu değil, hepsi haktan hoşlanmıyorlardı. Bu nedenle ayette (اكثركم) ‘’çoğunuz’’ifadesinin bulunmaması gerekirdi. 2: Ayette geçen (كَارِهُونَ)’’kârihun’’ ism-ı fail olup hem şimdiki hem de geniş ve sürekli zamanı ifade eder. Yani bununla ancak hayata olanlara hitap edilir, ahiret günündekilere değil. Çünkü ahirette haktan hoşlanmayan hiçbir kimse kalmayacak, ister istemez o gün herkes hakkı kabul edecektir. Ayrıca eğer (كارهون)’’ kârihune’’yerinde (كنتم تكرهون)’’ küntüm tekrehune’’ yani ‘’haktan hoşlanmıyordunuz’’ şeklinde olsaydı o zaman her iki (كم)’’küm’’ zamirinin muhatabı cehennemdekiler olabilirdi. : {لَقَدْ جِئْنَٰكُم } أي أهل مكة {بِٱلْحَقِّ } على لسان الرسول {وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كَٰرِهُونَ (تفسير الجلالين) {لَقَدْ جِئْنَـٰكُم بِٱلْحَقِّ}، يقول أرسلنا إليكم يا معشر قريش رسولنا بالحق، {وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كَـٰرِهُونَ (معالم التنزيل - البغوي)} {لقد جئناكم بالحق} يقول أرسلنا إليكم يا معشر قريش رسولنا بالحق {ولكن أكثركم للحق كارهون (لباب التأويل في معاني التنزيل) قيل: ويحتمل أن يكون {لقد جئناكم} من قول الله لقريش بعقب حكاية أمر الكفار مع مالك، وفي هذا توعد وتخويف بمعنى: انظروا كيف يكون حالكم (البحر المحيط) قَوْلُهُ تَعَالَى: {لَقَدْ جِئْنَاكُم بِٱلْحَقِّ}؛ أي لقد أرسَلنا إليكم يا معشرَ قُريش مُحَمَّداً رسُولَنا بالحقِّ، {وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كَارِهُونَ (التفسير الكبير - الطبران  

İnsanların amellerinin kaydedilmesiyle ilgili bkz. İnfitâr 82:11, dipnot 5.  

54 Yukarıda 81 vd. ayetlerden açıkca anlaşılacağı gibi bu ifade, Hz. İsa’yı “Allah’ın oğlu” olarak görenlerin kabul etmedikleri Allah’ın birliği ve eşsizliği gerçeğine bir atıftır: böylece, 57-65. ayetlerde değinilen Hz. İsa’nın kimliği konusuna yeniden dönülmektedir.  

[4420] 57-60 ve 63-65. âyetlerde işlenen İsa’nın tanrılaştırılması konusuna yeniden dönüldüğü bu pasajın ilerleyen âyetlerinden (özellikle 81. âyet) anlaşılmaktadır.  

4676 We come back now to the Present-primarily to the time when Islam was being preached in Makkah, but by analogy the present time or any time. Truth is often bitter to the taste of those who live on Falsehoods and Shams and profit by them. They hate the Truth, and plot against it. But will they succeed? See next verse and note.