Zuhrûf Sûresi 5. Ayet Meali

Her toplumun içinde haddi aşan, yoldan çıkan, toplumun düzenini bozan kişilerin olduğu ve bu kişilerle Kur’an’la ve Kur’an’dan çıkardığımız evrensel ilkeler ve doğrularla mücadele etmemiz, uyarıda bulunmamız gerektiği ifade ediliyor.  

Arap lisanının birçok üslûbu bulunmaktadır, istifhâm üslûbu da bunlardan biridir. Ezelî ve ebedî ilmi ile her şeyi hakkıyla bilen Rabbimiz, bazı âyet-i kerîmelerde bu üslûbu kullanmıştır. İstifham: Anlatımı daha etkili hale getirmek için cevap alma amacı gütmeden soru sormaktır. Âyet-i kerîmede müşriklere yöneltilen istifhâm üslûbu, istifhâm-ı inkârîdir. İstifhâm-ı inkârî: Bir şeyin istenmeyen bir şey olduğunu, öyle olmaması gerektiğini soru sormak yoluyla muhataba anlatmak ve muhatabın yanlış davranışını yine muhatabın kendisine sorgulatmak gayesiyle kullanılır. Âyet-i kerîmede Mekke müşriklerine, “Siz (ler, Resûlümüz Muhammed’le alay edip Kur’ân’ı inkâr etmekle ve putları Allah’a ortak koşmakla) haddi aşan bir toplum oldunuz diye, (Resûlümüz Muhammed’e Kur’ân’ı vahyetmekten ve) sizi zikir (Kur’ân) ile uyarmaktan (size hakkı bildirmekten) vaz mı geçelim?” Diye soru yöneltilirken aslında onların, Peygamberi, Kurân’ı inkâr etmelerinin ve Allah’ı ilâh edinmekle birlikte putları Allah’a ortak koşmalarının sapkın bir inanç olduğu ve böyle yapmamaları gerektiği, istifhâm-ı inkârî üslûbu ile anlatılmıştır.  

1- Haddi aşan.  

(*) Yani bununla: Her zaman ve her toplumun içinde haddi aşan, yoldan çıkan, toplumun düzenini bozan kişilerin olduğu ve bu kişilerle Kur’an’la ve Kur’an’dan çıkardığımız evrensel ilkeler ve doğrularla mücadele etmemiz, uyarıda bulunmamız, Kur’an’ı doğru öğrenerek mrsajlarını doğru bir şekilde uygulayıp herkese iletmemiz gerektiği ifade ediliyor. (الله اعلم)  

[7] Veya böyle bir kavim olduğunuzdan dolayı,[8] Veya o günü beyandan, azabı tebliğden.  

1 Yani; küfürde ileri gitmiş bir topluluk olduğunuz için Peygambere bir zararınız dokunur diye çekinip de sizi uyarmak için, bu kitabı indirmekten vaz geçeceğimizi mi zannediyorsunuz? Ayrıca bu âyet; “(Ey Kâfirler!) Siz, ölçüyü kaçıran bir kavimsiniz diye, sizi cezâlandırmaktan vaz mı geçelim?” şeklinde de anlaşılabilir. (Taberî)  

5 Müsrif teriminin bu şekildeki çevirisi (“kendi kişiliğini harcayan”) için bkz. 10:12’nin son cümlesi ile ilgili not 21. Yukarıdaki belâgat gereği olan soru, kendi cevabını olumsuz olarak kendisi vermekte ve Allah’ın vahiyleri aracılığıyla günahkarları “uyarmak”tan asla vazgeçmeyeceğine ve tevbeleri daima kabul edeceğine işaret etmektedir.  

[4370] İsrâfın anlamı için bkz: 20:127, not 112 Burada harcanan değerin vahiy olduğu açık.  

Burada, Hz. Peygamber (a.s.)’ın risaletinin başlangıcından, bu sûrenin indirildiği yaklaşık on yıllık bir sürecin sonuna kadarki dönemin, bir cümlede özetlendiğini görüyoruz. Toplumlarda yerleşmiş nice bozuklukları düzelten, hastalıklarını, şefkatle tedavi eden, onları daldıkları bataklıktan kurtaran; cehalet, zulüm ve karanlıktan aydınlığa çıkaran peygamberlerini öldürmeye teşebbüs edecek kadar vahşilikte ileri giden o zalimlere böyle hitab ediliyor. Allah Teâlâ onlara şunu demek istiyor: “Sizi bu halde bırakmak Benim rahmet ve keremimle bağdaşmaz. Ne kadar serkeşlik etseniz de Ben sizi boğulmaya, helâk olmaya terk etmem. Allah insanlardan vazgeçmez.”  

4607 In vouchsafing Revelation, what an inestimable Mercy has Allah conferred on mankind! Yet so many deluded souls are ungrateful, and ignore or oppose its teaching. If it were not for His attributes of Forgiveness and Forbearing He would be justified in withdrawing that Light, but He continues to shed it, that all who will may come and be blessed by it.