Zâriyât Sûresi 47. Ayet Meali

4.Veya: Büyük bir güç sahibiyiz.  

(*) Veya geniş imkânlar sahibiyiz.  

Bu ayet, gökyüzünün sanıldığı gibi durağan bir yapıya sahip olmadığını ve sürekli genişlediğini anlatmaktadır. Yapılan incelemelerle uzaydaki galaksilerin hem bizden hem de birbirlerinden sürekli uzaklaşmakta olduğu görülmüştür. Bu da gösteriyor ki evren sürekli bir genişleme içindedir. Bu âyeti Enbiya 21/30 âyetiyle birlikte değerlendirdiğimiz zaman “evrenin genişlemesi” ile ilgili modern bilimin teorilerinin doğruluğunu daha kolay kavrayabiliriz.  

Âyet, “Göğü kudretimizle biz kurduk ve biz onu genişletmekteyiz” şeklinde de tercüme edilebilir. Bu bakış açısı, modern astrofizikte gündemde bulunan, evrenin sürekli genişlemekte olduğu görüşünü desteklemektedir.  

 Galaksilerin ve galaside bulunan yıldızların devamlı birbirinden uzaklaşmasını ifade eden "genişleme teorisi"ne işaret vardır.  

Milyarlarca yıl önce evreni "Ol" sözüyle bir anda yaratan Tanrı (21:30), evreni zaman ve mekan boyutları içinde sürekli genişletiyor. Bak 4:82.  

1- Gücümüzle, irademizle.  

(*) " Ve hâlâ evreni genişletmekteyiz" anlamına gelmektedir: Bu yorum daha çok, uzay cisimlerinin birbirinden uzaklaştığı ve aralarında¬ki mesafenin gitgide arttığı yönündeki bilimsel tespitten hareketle ortaya konan "Genişleme teorisi" ışığında yapılmıştır. (bk. Celal Kırca, Kur’ân-ı Kerîm’de Fen Bilimleri, İstanbul, 1984, s. 62-63; eski dönemlerin âlimlerinden bu yorumu destekleyen bazı açıklamalar için bk. Celâl Yeniçeri, Uzay Âyetleri Tefsiri, s. 110-115) Gök, kelimesinin Kur’an’daki kullanımları dikkate alınarak genişletilen şey, bu ve benzeri bağlamlarda "evren"(Esed, III, 1070-1071) "dünyanın dışındaki bütün kâinat" (Celal Kırca, a.g.e., s. 62) anlamlarında yorumlanabilmektedir. (bk. Razi, XXVIII, 225-226; göklerin ve yerin yaratılması hakkında bk. Bakara 2/22, 29; Kur’an Yolu: V/80-82.) … Evrenin bir balon gibi genişlediği 1929 yılında Hubble tarafından keşfedildi. Ve Evren’i (Gök cisimleri) kuvvetimizle kurduk, muhakkak ki onu genişletmekteyiz. (20. yüzyılda Edwin Hubble’ın gelişmiş teleskobuyla gözlemleri, tüm yıldız kümelerinin hızla birbirlerinden uzaklaştığını tespit etmiş, böylece genişleyen dinamik Evren modeli doğrulanmıştır. Âyet, "Göğü kudretimizle biz kurduk ve biz onu genişletmekteyiz" şeklindedir. Bu bakış açısı, modern astrofizikte gündemde bulunan, evrenin sürekli genişlemekte olduğu görüşünü desteklemektedir. وقد تبين فيما بعد أن المجرات لا تبتعد فقط عنا، بل هي تتباعد فيما بينها كذلك، وهذا يعني أن الكون يتوسع على الدوام  

[6] Veya her şeye gücümüz yeter, mahlûkatın rızkını genişletiriz.  

17 “Biz onu genişletmekteyiz” ifadesi, bugün modern astrofiziğin konularından olan “evrenin genişlemesi” fenomenini dile getirmektedir.  

Bu ayette evrenin genişlemekte olduğu bilimsel gerçeğine dair muhteşem bir mesaj verilmektedir.  

1 Bu âyet: “Biz gökyüzünü de sadece kendi gücümüzle yarattık ve onun yaratılması bizim gücümüzün üzerinde bir şey değildir” şeklinde de tercüme edilebilir.  

30 Lafzen, “göğü” yahut “uzayı”, ki Kur’an’da çoğu zaman “evren” veya çoğul kullanımda “kozmik sistemler” anlamına gelmektedir.31 Bkz. 21:30’un ilk bölümü ile ilgili not 38. innâ le-mûsi‘ûn (“Biziz ... genişleten”) ifadesi, modern düşüncedeki “evrenin genişlemesi” anlayışının ön habercisidir: bu düşünce, evrenin sonlu bir büyüklüğe sahip olmasına rağmen alan olarak sürekli genişlediği gerçeğini ifade eder.  

[4729] Bu bağlamda “gök” bütün uzayı ifade eder. [4730] “El” anlamına gelen yedin çoğulu olabilirse de dâvûde ze’l-eyd ibaresinde (38:17) olduğu gibi te’yidin aslı olan “güç-kuvvet” anlamına da gelir. Aslında birbiriyle ilgilidir. Te’yid: el vermek, el atmak, yani desteklemek, elini güçlendirmek anlamına gelir. [4731] Veya: “Buna gücü kudreti geniş olan da Biziz”. Fakat “geniş olmak” vâsidir, mûsi’ “genişletmektir. Sırf modern bilime uydurmak için âyetleri zorlamak ne kadar abes ise, modern bilimin verileriyle uyuşuyor, “o zamanın insanları bilmezdi, ne yapıp yapıp o zamanın insanlarının malumatına indirgeyelim” endişesiyle görünen anlamdan kaçınmak da o kadar abestir. Kur’an’ın “aydınlık” aklı, cahiliyyenin “karanlık” aklıyla eşitlenemez. Bu bakış, Kur’an’ı nüzul ortamına mahkûm etmektir. Bu tarihselci bir bakış açısıdır. Kur’an, cahiliyye Arabının kültür ufkuna mahkûm edilemez. Vahyin nüzul ortamındaki verili durum mutlaklaştırılamaz. Kaldı ki, bu kozmolojik hakikatin, birçok paralel kozmolojilerin bir arada yaşadığı o günün dünyasında bilinmediği de bir varsayımdan, daha doğrusu “ilerlemeci” batının kibirli iddialarından biridir. Bu iddiayı Kur’an yorumunun olmazsı olmazı ilan etmek de, en az ‘bilimsel tefsir’ anlayışı kadar zaaflı ve önyargıya dayalıdır. Gelelim âyete: Bu âyet, Modern kozmolojinin ‘genişleyen evren’ modelini teyit eden bir âyettir. Üstelik âyetin bu anlama geldiği de yeni keşfedilmiş değildir. Tabiinden İbn Zeyd, müfessirlerden Râzî ve İbn Kesir âyeti böyle anlamışlardır (Taberî). Bu genişlemenin bir noktada büzüşme ve dürülmeye döneceği ile ilgili bkz: 21:104. (Ayrıca ilk patlama için bkz: 21:30 ve ilk yoğunlaşma için bkz: 41:11.)  

(Onda kurduğumuz nizam sonsuza dek sürecek değildir, onun da bir eceli vardır, nitekim kıyamet koptuğunda -o nizam bozulunca- yıldızlar parçalanır yok olur, fakat o göklerin yerine -yepyeni bir halk edişle- sonsuza dek sürecek yeni gökler kurarız, o gökler ise ahiret âleminin nizamına uygun olarak kurulur)  

Mûsiûn: Geniş güç ve kudret sahibi mânasına olduğu gibi “genişleten” mânasına da gelir. Allah’ın bu büyük kâinatı bir kere yaratıp bırakmadığını, bilakis onu devamlı olarak genişlettiğini gösterir. 20. yüzyılda bulunan “kâinatın genişlemesi” düşüncesi, evrenin sonlu bir büyüklüğe sahip olmasına rağmen, alan olarak sürekli genişlediğini ifade eder.  

(7) Uzak galaksilerin ışık tayfları üzerinde yapılan incelemeler, bu galaksilerin bizden uzaklaşmakta olduğunu, uzaklaşma hızlarının da, aramızdaki mesafe ile orantılı olarak arttığını göstermiştir. Bu da bütün galaksilerin birbirinden uzaklaşmakta olduğunu ortaya çıkarmakta, bu ise evrenin sürekli bir genişleme içinde bulunduğunu göstermektedir. Bu ve bununla ilgili diğer gözlem ve hesaplara dayanılarak geliştirilen modern teoriler, evrenin bir başlangıcının bulunduğunu ve bu başlangıç ânından itibaren sürekli bir genişleme içinde olduğunu kabul etmektedir. Âyetteki “Biz genişleticiyiz” ifadesi, halen devam etmekte olan bir fiili belirtmektedir ki, bunu, “Hâlâ da genişletiyoruz” şeklinde anlamak mümkündür. 21:30 ve 21:104 ile karşılaştırıldığında da bütün bu tasvirlerin, bir bütünlük içinde, modern teorilere uygun bir evren modelini desteklediği ortaya çıkacaktır.  

5025 If you do not wish to go back to the wonderful things of the past, which show the power and goodness of Allah, and His justice supreme over all wrongdoing, look at the wonderful things unfolding themselves before your very eyes! (1) The space in the heavens above! Who can comprehend it but He Who made it and sustains it? (2) The globe of the earth under your feet! How great its expanse seems over sea and land, and spread out for you like a wonderful carpet or bed of rest! (3) All things are in twos: sex in plants and animals, by which one individual is complementary to another; in the subtle forces of nature, Day and Night, positive and negative electricity, forces of attraction and repulsion: and numerous other opposites, each fulfilling its purpose, and contributing to the working of Allah's Universe: and in the moral and spiritual world, Love and Aversion, Mercy and Justice, Striving and Rest, and so on—all fulfilling their functions according to the Artistry and wonderful Purpose of Allah. Everything has its counterpart, or pair, or complement. Allah alone is One, with none like Him, or needed to complement Him. These are noble things to contemplate. And they lead us to a true understanding of Allah's Purpose and Message.