Yûsuf Sûresi 52. Ayet Meali

1- Aziz'in hanımı, gerçek neyse onu söyleyerek, suçu Yusuf'a atmıyor. Böylelikle ona ihanet etmemiş oluyor.  

(*) Her ne kadar birçok müfessire göre bu söz Hz. Yusuf’a aittir deniliyorsa da gerçek öyle değildir. Çünkü onların bu şekildeki yorumları ayetin siyak ve sibakıyla uyumlu değildir. Yani bu söz azizin hanımına aittir. Bu nedenle aziz’in hanımı, gerçek neyse onu söyleyerek, suçu Yusuf’a atmıyor. Böylelikle ona ihanet etmemiş oluyor. Aşağıdaki tefsir metinlerine bkz: والقول الثاني: أن قوله: {ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ أَنّى لَمْ أَخُنْهُ بِٱلْغَيْبِ } كلام امرأة العزيز والمعنى: أني وإن أحلت الذنب عليه عند حضوره لكني ما أحلت الذنب عليه عند غيبته، أي لم أقل فيه وهو في السجن خلاف الحق. ثم إنها بالغت في تأكيد الحق بهذا القول، وقالت: {وَأَنَّ ٱللَّهَ لاَ يَهْدِى كَيْدَ ٱلْخَـٰئِنِينَ } يعني أني لما أقدمت على الكيد والمكر لا جرم افتضحت وأنه لما كان بريئاً عن الذنب لا جرم طهره الله تعالى عنه. قال صاحب هذا القول: والذي يدل على صحته أن يوسف عليه السلام ما كان حاضراً في ذلك المجلس حتى يقال لما ذكرت المرأة قولها: {قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ إِذْ رَاوَدتُنَّ يُوسُفَ عَن نَّفْسِهِ قُلْنَ حَاشَ } ففي تلك الحالة يقول يوسف: {ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ أَنّى لَمْ أَخُنْهُ بِٱلْغَيْبِ } بل يحتاج فيه إلى أن يرجع الرسول من ذلك المجلس إلى السجن ويذكر له تلك الحكاية، ثم إن يوسف يقول ابتداء {ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ أَنّى لَمْ أَخُنْهُ بِٱلْغَيْبِ } ومثل هذا الوصل بين الكلامين الأجنبيين ما جاء ألبتة في نثر ولا نظم فعلمنا أن هذا من تمام كلام المرأة.(مفاتيح الغيب) والقول الثاني : أن قوله ( ذلك ليعلم أني لم أخنه بالغيب ) كلام امرأة العزيز ، والمعنى : أني وإن أحلت الذنب عليه عند حضوره لكني ما أحلت الذنب عليه عند غيبته ، أي لم أقل فيه وهو في السجن خلاف الحق (لتفسير الكبير ) ظاهر نظم الكلام أن الجملة من قول امرأة العزيز ...، ( التحرير والتنوير)  

[8] Veya gizli bir yerde, perde ardında.  

13 Bu ve müteakip ayetteki ifadeler de, bazı müfessirlere göre, Vezir/Aziz’in karısı’na aittir. Birçok klasik müfessirler gibi bize göre de bu ifadeler, Aziz’in karısına ait değil, Yûsuf’a aittir. Çünkü bir önceki ayette Yûsuf’u elde edip, ondan murat almak istediğini, Yûsuf’un doğru söylediğini itiraf etmiş ama ayetten anladığımız kadarıyla olaydan kendisinin pişmanlık duyup tevbe ettiğini belirtmemiştir. Ayrıca bu aşamaya kadar ayetlerde Vezir’in karısının Allah’a inandığına dair sarih bir ifade yoktur. Dolayısıyla Rabbin “Gafûr ve Rahîm” olduğunu içeren ayetteki ifadelerin Yûsuf’a ait olduğunu düşünüyoruz. Anlatım bütünlüğü sağlamak için parantez içi ifadeleri kullandık.  

Bu ve bir sonraki ayette geçen konuşmalar sanıldığı gibi Hz. Yusuf’a değil, Züleyha’ya aittir; çünkü surenin 54. ayetinden de açıkça anlaşılıyor ki Hz. Yusuf, bu konuşma esnasında henüz hapisteydi; daha sonra çağrılıp saraya getirtilmişti.  

1 Bu ifâdelerin vezirin karısına ait olduğunu söyleyen müfessirler varsa da Hz. Yûsuf (a.s.)’a ait olması, daha uygundur. Zîrâ vezirin yokluğunda karısı ona ihânet etmek istemiştir. Hz. Yûsuf (a.s.) ise ihânet etmemiştir. Bk. (Taberî, Kurtubî, Celâleyn)  

51 Bazı müfessirler (örn. İbni Kesîr ve modernlerden Reşid Rıza -Menâr XII, 323 vd.) bu ve bundan sonraki ayetin kişizadenin hanımına ait itirafların bir devamı olduğu görüşündedirler; fakat, Taberî, Beğavî ve Zemahşerî de dahil klasik müfessirlerin büyük çoğunluğu buradan sonraki konuşmayı tereddüt etmeden -ki bizce de doğrusu budur- Hz. Yusuf’a izafe etmektedirler: ayetin başındaki ilavemiz de bu hususu belirtmeye matuftur.52 Lafzen, “onun yokluğunda” ya da “ondan gizli” (bi’l-ğayb).  

[1873] Bu ve müteakip âyette konuşan kişinin Hz. Yusuf mu yoksa Aziz’in karısı mı olduğu tartışılmıştır. Doğrusu bu fakir de iki görüş arasında bir müddet gidip gelmiştir. Uzun mütalalarımın ardından bu ve müteakip âyetin Hz. Yusuf’a ait olduğunda şüphem kalmadı. 52. âyette bunun iki delili var: 1) Konuşan kişi “ben gıyabında ona ihanet etmedim” diyor. Bunu demek Aziz’in karısının hakkı değil, Yusuf’un hakkıdır. 2) Konuşan kişi tuzak kuranları kınıyor. Açıktır ki tuzağı Aziz’in karısı kurmuştur. Allah en doğrusunu bilir.  

Bu âyetler için şu tefsir daha yaygındır: “(Yusuf dedi ki:) Maksadım, vezire hainlik etmediğimi, hainlerin hilelerini Allah’ın iflah etmeyeceğini onun da bilmesini sağlamaktı. Ben nefsimi temize çıkarmam (…)”. Fakat ilk tefsir, Hz. Yusuf (a.s.)’ın makamına ve Kur’ân’ın siyakına daha uygundur (İbn Kesir). Zira kail, yani sözü söyleyen açıkça bildirilmiyor. Bu da vezirin eşinin sözünün devam ettiğini gösterir.  

1712 I Construe verses 52 and 53 to be a continuation of the speech of the 'Aziz's wife and have translated accordingly. There is both good reason and authority (e.g., Ibn Kathir) for this. But the majority of Commentators construe verses 52-53 to be spoken by Joseph, in which case they would mean that Joseph was referring to his fidelity to the 'Aziz, that he had never taken advantage of his absence to play false with his wife, although he (Joseph) was human and liable to err. In my view the 'Aziz's wife while fully reprobating her own guilty conduct, claims that she has at least been constant, and that she hopes for mercy, forgiveness, and the capacity to understand at last what true love is. Whatever false charge she made, she made it in a moment of passion and to his face, (never in cold blood, or behind his back). Guide the snare of the false ones, i.e., allow such snare to attain its goal. (R).