Yûsuf Sûresi 42. Ayet Meali

Nice yıllar. Bunun karşılığı olan Arapça kelime, on sayısının bölümlerine verilen bir addır. Üçten ona kadar olan sayılardan biridir, beşten yukarı, ondan aşağıdır demişlerdir (al-Müfredât, 49). İbn-i Abbas'tan gelen rivâyete göre yedi yıldır. Aliyy-ibn-il-Huseyn'le Câ'fer-üs-Sâdık (a.s)'tan da yedi yıl olduğu rivâyet edilmiştir (Mecma' 1, 598).  

“Bıd’a sinîin” cümlesi “senelerce” demektir. Üçten ona kadar olan sayılardan birine verilen addır. Aynı ifade Rum suresi 30/4. ayetinde de geçer. Burada olduğu gibi orada da birkaç yıl anlamında kullanılmıştır.  

 Bazı tefsircilere göre Hz. Yusuf, Allah’tan başkasından yardım istediği için beş yıllık hapislikten sonra yedi yıl daha hapisde kalmaya mahkum oldu. Böylece hapis süresi on iki yıl oldu. Burada akla şöyle bir soru gelebilir: Çeşitli âyet ve hadislerle başkasından yardım isteme meşru kabul edildiğine, hatta yerine göre kâfirden de yardım istenebileceğine göre, Hz. Yusuf’un Allah’tan başkasından da medet umması niçin hoş karşılanmamıştır? Bunun cevabı şudur: Allah, peygamberlerini yarattıkları üzerine seçkin kıldığı gibi işlerin en iyisi, en güzeli ve en evlâsını da onlara yakıştırmıştır. Peygamber için en evlâ olan, darda kaldığı zaman Rabbinden başkasına dayanmaması ve el açmamasıdır.  

Bu ayetin son bölümü, "Rabbine (Yusuf'u) anmayı Şeytan ona (arkadaşına) unutturunca hapiste birkaç yıl daha kaldı" biçiminde de anlaşılabilir. Her iki anlam aynı anda kastediliyor olabilir: Yusuf, kendisini krala hatırlatmasını arkadaşından isterken Tanrı'sını anmayı unuttu; arkadaşı da onu efendisine hatırlatmayı unuttu. Yusuf'un bu hatası kendisine bir kaç yıl hapse mal oldu. Kuran, sadece Tanrı'nın bizi zorluklardan kurtarabileceğini söyler. İnananlar, Tanrı'ya güvenir (1:5; 6:17; 8:17; 10:107; 26:77-80  

1- Efendinin. 2- Efendine rüya yorumladığımdan söz et. 3- Efendisine.  

(*) Yani Hz. Yûsuf, kurtulacağına inandığı gençten kendisinin suçsuz olduğunu ve haksız yere zindana atılmış bulunduğunu hükümdara anlatmasını rica etti, fakat genç zindandan çıktıktan sonra Yûsuf’un ricasını unuttu. Böylece Yûsuf birkaç yıl daha zindanda kaldı.  

Burada geçen [zanne] fiili “kesin olarak bilmek” manasına alınmalıdır. Çünkü Hz. Yûsuf surenin 37. ayetinde de belirttiği gibi bu tür yorumları Yüce Allah’ın bildirmesi sayesinde yapmıştı.  

1 Benim suçsuz yere, hapiste bulunduğumu ve beni serbest bırakmasını, hatırlat.2 Üçle yedi yıl arası bir süre.  

[1861] Bid‘, 3’ten çok 10’dan az olan rakamlar için kullanılır. [1862] Hapsin birkaç yıl daha uzaması, Allah’tan bir an gafil kalmanın bedeliydi. Cüneyd’in ünlü sözü tam da bu durumlar için geçerli olsa gerek: İyilerin iyiliği, Allah’a yakın olanların kusurudur. (Hasenâtu’l-ebrâr seyyiâtu’l-mukarrabîn) “Unutturma” işinin şeytana nisbet edilmesi, günahın insan için aslî değil arızi bir şey olduğunun, arınmanın her an mümkün olduğunun zımnî ifadesidir.  

Hapishanede 8 yıl kaldığı anlaşılmaktadır.  

[2] Sâkî'ye "Çıkdığın vakit beni hükümdâra söyle" didiği zamân "İnşâallah" dimedi ve yâhud Allâh Te'âlâ'dan halâsı beklemeyüb sâkînin Melik'e tavsiyesine rabt-ı kalb itdi. Onun içün cezâen tûl müddet zindânda kaldı. Halâs'ının mukadder oldığı zamân geldikde Melik bir gice ru'yâ görüb sabahleyin bütün eşrâf-ı belde ve 'ulemâyı cem' ile onlara âtîdeki âyetde beyân olundığı vecihle ru'yâsını hikâye itdi.  

[*] Unutturdu anlamı da doğrudur.  

1697 Joseph never mentioned himself in interpreting the dream, nor ever thought of himself in his kindness to his fellow-sufferers in prison. It was afterwards, when the cupbearer's dream came true, and he was being released on being restored to favour, that we can imagine him taking an affectionate leave of Joseph, and even asking him in his elation if he could do anything for Joseph. Joseph had no need of earthly favours—least of all, from kings or their favourites. The divine grace was enough for him. But he had great work to do, which he could not do in prison— work for Egypt and her king, and the world at large. If the cupbearer could mention him to the king, not by way of recommendation, but because the king's own justice was being violated in keeping an innocent man in prison, perhaps that might help to advance the cause of the king and of Egypt And so he said, "Mention me to King." 1698 The eternal Plan does not put Allah's Prophets under obligations to men commanding mere worldly favour or earthly power. If they are given a chance, the obligation is on the worldly men, however highly placed. . . In this case, the poor cupbearer was but human. When he was in the midst of the Court, he forgot the poor fellow-prisoner languishing in prison. In this he yielded to the lower part of his nature, which is guided by Satan. (R). 1699 A few (mare) years: bid ' in Arabic signifies a small indefinite number, say up to 3, 5, 7 or 9 years.