Yûsuf Sûresi 111. Ayet Meali

[228] Kıssa, ders ve lübb/akıl kavramları hakkında geniş bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, IX, 523-526. Yûsuf sûresinden çıkarılacak genel ilkeler için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, IX, 529-530.  

* Bak 31:6; 33:38; 45:6. ** Bak 11:1.  

1- Yaşam öykülerinde ve tecrübelerinde. 2- Kur'an. 3- Söz.  

(*) Yûsuf kıssası, iyilerle kötülerin mücadelesinde iyilerin başarılı olacağını anlatan, insanlığa iyimserlik aşılayan somut bir örnektir. Bu sebeple kıssada ders almak isteyenler için güzel ibretler vardır. Nitekim Allah Teâlâ kıssanın başlarında Yûsuf ve kardeşlerinin kıssasında, almak isteyenler için ibretler olduğunu ifade buyurmuştu (âyet 7). Burada da bütün peygamberlerin kıssalarında akıl sahipleri için alınacak ibret olduğunu bildirmektedir… Ayrıca Kur’an (هدي للناس)’’hüden linnasi’’ bütün insanlara rehber ve yol göstericidir, aynı zamanda kendisine inanıp hükümleriyle amel edenlere de rahmet kaynağıdır. Aşağıdaki tefsir metinlerine de والهداية إن أخذت بمعنى الدلالة مطلقا فعامة أو بمعنى الدلالة الموصولة فخاصة وحينئذ يكون للمؤمنين قيد الأمرين (تفسير الألوسي) وهدى أي لنفوسكم من الضلالة ورحمة للمؤمنين أي لمن آمن به، بالنجاة من العذاب والارتقاء إلى درجات النعيم. (تفسير القاسمي) وإجمال ذلك - إن موعظة القرآن وشفاءه لما في الصدور من أمراض الكفر والنفاق وجميع الرذائل وهداه إلى الحق والفضائل موجّهات إلى أمة الدعوة وهم جميع الناس، والمؤمنون قد اختصّوا بما تثمره هذه الصفات من الرحمة لأنهم هم الذين ينتفعون بها ( تفسير المراغي)  

Kıssaların anlatılma gerekçeleriyle ilgili bilgi için bkz. A‘râf 7:176; Hûd 11:120; Tâhâ 20:99; Kâf 50:37; Hâkka 69:12; Nâzi‘ât 79:26.  

1 Yani Kur’an, içerisindekilerle daima mutlak doğruyu gösterir ve onun içerisindekiler Allah’ın insanlara ihsan ettiği bir lütuftur. Eğer Allah Kur’an’ı göndermeseydi, insanlığın hali o zaman nice olurdu...  

108 Lafzen, “onların kıssalarında” -yani, peygamberlerin hikayelerinde.109 Yani, bir bütün olarak Kur’an (Beğavî ve Zemahşerî). Sonraki satırlar 102-105. ayetlerle bağlantılıdır.110 Lafzen, “fakat” -burada Kur’an’ın Muhammed (s)’in kendisi tarafından uydurulmuş olmasının imkansızlığını ifade için kullanılıyor.111 Yani, insanın ruhânî ve manevî huzur ve esenliği için ihtiyaç duyabileceği her şeyi. Ayrıca bkz. 10:37 ve ilgili 60. not.  

[1929] Kur’an kıssaları, tarihin, hem vahyin hem de imanın konusu olduğunu gösterir.  

(Bakara 62. de belirttiğimiz gibi- Sabiileri cennete gönderme çabasıyla Elmalılı Merhuın'u Kur’an-ı Kerim'i tahrif etmekle suçlayan bir ilahiyatçının; bu Ayet-i Kerime'de yer alan "mâ kâne hadiysen yüfterâ" beyanına gerçek dışı bir mana verdiğini hayretle müşahede ediyoruz ki bu konuda açıklamalarda bulunmakta ve; "Burada Kur'an'ın mucize beyanından biriyle karşı karşıyayız ve o da; ifadede geçen "hadis" kelimesinde kristalleşmektedir. Hadis kelimesi lügat anlamıyla "söz" dür. Ancak iş bu kadarla bitmiyor. Hadis, din dilinde Peygamberimize izafe edilen söz anlamına da geliyor. Ve Kur'an anılan ifadesiyle kendisinin uydurma bir hadis olmadığını da insanlığa ilan ederek, sonraki zamanlarda kendi mesajının "uydurma hadis” ile karartılacağına mucize bir şekilde dikkat çekiyor. Eğer biz, bu ayeti meallendirirken; O, (Kur’an) uydurulmuş bir söz değildir” karşılığıyla yetinirsek, Kur'an'ın en önemli mucize haberlerinden birinin üstünü örtmüş oluruz!" diyebilmektedir..(*) Evet.. Dekanımız; "mâ kâne hadiysen yüfterâ" beyanı ile - ilerde ortaya atılacak- uydurma hadisler arasında bir münasebet kurmaya yeltendiği gibi, bunu bir Kur’an mucizesi olarak takdim etmekten de çekinmemektedir! Oysa!.. bu beyan Kur'an’a aittir ve müşriklerin; "Kur'an ancak bir beşer (Muhammed'in) sözüdür!" -Müdessir/25 diyerek Kur’an’ın ilahi kaynaklı olduğunu inkara yeltenen iddialarına bir cevab mahiyetindedir!.. Dekanımızın yaptığı uydurma yorum ise Ayet-i Kerime'yi tahrif ile sonlanır.. çünkü Kur'an ne uydurma ne de sahih hadis değildir, Allah' kelamıdır! Ki "mâ kâne hadiysen yüfterâ" beyanına "Kur'an uydurma hadis değildir" manasını vererek, bunu bir Kur’an mucizesi olarak takdim etmek bir bakıma; müşrikleri "Kur’an ancak bir beşer sözüdür" demeleri ile eş anlamlı olur. _________________ (*) İ. Ü. İlahiyat Fakültesi Dekoru Prof Dr. Yaşar Nuri Öztürk, Kur'an-ı Kerim Meali (Türkçe Çevirisi) s. 11.  

1796 Their stories, i.e., the stories of the Prophets or of the wicked; for the two threads interwine, as in Joseph's story. 1797 A story like that of Joseph is not a purely imaginary fable. The People of the Book have it in their sacred literature. It is confirmed here in its main outline, but here there is a detailed spiritual exposition that will be found nowhere in earlier literature. The exposition covers all sides of human life. If properly understood, it gives valuable lessons to guide our conduct—an instance of Allah's grace and mercy to people who will go to Him in faith and put their affairs in His hands.