Kelimenin Kök Hâli ve Türevleri

Yâsîn Sûresi 67. Ayet Meali

Türkçe Transcript

swap_vert close

Velev neşâu lemesaḣnâhum ‘alâ mekânetihim femâ-stetâ’û mudiyyen velâ yerci’ûn(e)

Abdulbaki Gölpınarlı

swap_vert close

Ve dileseydik onları çarpıp, durdukları yerde bir başka şekle sokardık da kalakalırlardı, ne ileriye gitmeye güçleri yeterdi, ne geriye dönmeye.

Abdullah-Ahmet Akgül

swap_vert close

Eğer dileseydik oldukları yerde, kılıklarını değiştirip (zamanlarını donduruverirdik;) onları (insanlıktan çıkarıp başkalaşım "metamorfoz" sırrıyla sülüklerin kurbağaya, tırtılın kelebeğe dönüşmesi gibi) farklı bir kalıba sokardık. (Rahat davranamayacakları ve adım atamayacakları bir yaratığa döndürüp bırakırdık.) Böylece ne ileri gitmeye ve ne de geri gitmeye güç yetirebilirlerdi. (Bu vaziyette geçmiş ve gelecek düşünceleri ve hareket yetenekleri köreltilirdi.)

Abdullah Parlıyan

swap_vert close

İstersek onları, bulundukları yerde konum ve durumlarını değiştirir, daha aşağı bir varlığa dönüştürürüz de o zaman ne ileri, ne de geri gidebilirler.

Ahmet Tekin

swap_vert close

Sünnetimizin, düzenimizin yasaları içinde, irademizin tecellisine uygun olsaydı, kendilerinin güçlü, iktidar sahibi olduklarını sandıkları sırada, onların hallerini değiştirir çirkinleştirirdik. Ne ileri gidebilirlerdi. Ne de geri dönebilirlerdi.

Ahmet Varol

swap_vert close

Dileseydik oldukları yerde onların kılıklarını değiştirirdik de ne ileri gitmeye ne de geri dönmeye güçleri yeterdi.

Ali Bulaç

swap_vert close

Eğer dilemiş olsaydık, oldukları yerde (en görkemli çağlarında) onları bir başka kalıba sokardık; böylece ne ileri gitmeye, ne geri dönmeye güç yetirebilirlerdi.

Ali Fikri Yavuz

swap_vert close

Bir de dileseydik, kılıklarını oldukları yerde çirkin bir şekle çevirirdik de ne ileri gidebilirlerdi, ne dönebilirlerdi.

Bahaeddin Sağlam

swap_vert close

İstesek, onları kendi yerlerinde (hayvan veya taşa) dönüştürürüz. O zaman ne ileri ne de geri gidebilirler.

Bayraktar Bayraklı

swap_vert close

Dileseydik, oldukları yerde onların şekillerini değiştirirdik de, ne ileriye gitmeye güçleri yeterdi; ne geri gelmeye!

Besim Atalay

swap_vert close

Eğer biz isteseydik oldukları yerde, çehrelerin bozardık, ne ileri, ne de geri gidebilirlerdi

Cemal Külünkoğlu

swap_vert close

Yine eğer (doğru ile yanlış arasında seçim yapma özgürlüğünden yoksun olmalarını) dileseydik, onları kesinlikle farklı bir tabiatta yaratırdık. Ve bulundukları yerde (sabitleştirirdik de) ne bir adım ileri gidebilir (ve herhangi bir arzularını gerçekleştirebilir), ne de önceki hallerine (ve ayrıldıkları yerlere geri) dönebilirlerdi.

Cemil Said

swap_vert close

Eğer isteseydik onları cemâdât gibi halk ider idik. O vakit ne ileri gidebilürler, ne geri gelebilürler idi.

Diyanet İşleri (Eski)

swap_vert close

Dilesek, onları oldukları yerde dondururduk da, ne ileri gidebilirler ve ne de geri dönebilirlerdi.*

Diyanet İşleri (Yeni)

swap_vert close

Yine eğer dileseydik, oldukları yerde başka yaratıklara dönüştürürdük de ne ileri gidebilirler, ne geri dönebilirlerdi.

Kur'an Yolu (Diyanet İşleri)

swap_vert close

Yine dilesek oldukları yerde onların mahiyetlerini değiştirirdik de (taş gibi) artık ne ileri gidebilirler ne de geri dönebilirlerdi.

Diyanet Vakfı

swap_vert close

Eğer dilesek oldukları yerde onların şekillerini değiştirirdik de ne ileriye gitmeye güçleri yeterdi ne de geri gelmeye!

Edip Yüksel

swap_vert close

Dilesek onları oldukları yerde dondurur ne ileri gidebilir ne de geri dönebilirlerdi.

Elmalılı Hamdi Yazır

swap_vert close

Yine dileseydik oldukları yerde kılıklarını değiştirirdik de ne ileri gidebilirlerdi, ne de geri dönebilirlerdi.

Elmalılı Meali (Orijinal)

swap_vert close

Daha dilesek kendilerini oldukları yerde meshediverdik de ne ileri gidebilirlerdi ne dönebilirlerdi

Emrah Demiryent

swap_vert close

Ve eğer (yine) dileseydik, oldukları yerde, onların şekillerini değiştirirdik de, ne ileriye gitmeye güçleri yeterdi, ne geri gelmeye!

Erhan Aktaş

swap_vert close

Eğer dileseydik, oldukları yerde sabit bir şekle dönüştürürdük,¹ ileri gitmeye de geri dönmeye de güç yetiremezlerdi.

1- İradesi elinden alınmış, hareket edemez bir nesne yapardık.

Hasan Basri Çantay

swap_vert close

Yine dileseydik onları oldukları yerde suratlarını değişdirib bambaşka çirkin bir mâhiyyete getirirdik de ne ileri gitmiye, ne geri dönüb gelmiye güçleri yetmezdi.

Hayrat Neşriyat

swap_vert close

Ve dileseydik, (en dirâyetli) oldukları(nı zannettikleri) yerde onların şekillerini(çirkin bir sûrete) elbette değiştirirdik de (bundan kurtulmak için), ne ileri gitmeye güçleri yeter, ne de geri dönebilirlerdi.

İhsan Aktaş

swap_vert close

Ve eğer isteseydik, (dünyadayken) onları, bulundukları yerde (konum ve durumlarını) değiştirirdik, (daha aşağı bir varlığa dönüştürürdük) de ne ileri gitmeye ne geri dönmeye güç yetirebilirlerdi.

İlyas Yorulmaz

swap_vert close

Biz isteseydik onları oturdukları mekânlardan siler atardık da, kaçıp gitmeye güçleri yetmezdi ve geri de dönemezlerdi.

İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu

swap_vert close

Yine Biz dileseydik onları hemen oracıkta başka bir kalıba sokardık da ne ileri ne geri gitmiye güçleri yetmezdi.

İsmail Hakkı İzmirli

swap_vert close

Biz dileseydik onları bulundukları yerde suratlarını değiştirirdik de ne ileri gitmeye, ne de geri dönmeye güçleri yetmezdi.

İsmail Yakıt

swap_vert close

(Yine) Biz dileseydik onları bulundukları yerde başka bir şekle sokardık ki, o durumda ne ileri gitmeye ne de geri dönmeye güçleri yeterdi.

Kadri Çelik

swap_vert close

Eğer dilemiş olsaydık, oldukları yerde onları bir başka kalıba sokardık da böylece ne ileri gitmeye, ne de geri dönmeye güç yetirebilirlerdi.

Mahmut Kısa

swap_vert close

Yine dileseydik, onları felç edip oldukları yere çivilerdik de, ne bir adım ileri gidebilirlerdi, ne de geri! Öyleyse, kendilerine görme, işitme, hareket etme ve benzeri yetenekleri bahşeden Allah’a kulluk etsinler. Ayrıca, bu nîmetlerin ebedî olmadığını, bir gün mutlaka ellerinden alınacağını unutmasınlar. Nitekim:

Mahmut Özdemir

swap_vert close

Eğer dilesek, elbette onları yerlerinde düzlerdik; ne ileri gitmeye güç yetirirlerdi, ne geri dönerlerdi.

Mehmet Çakır

swap_vert close

İsteseydik onların yapıtaşlarını hemen oracıkta bozabilir, ne ileri, ne geri kımıldatmazdık.

Mehmet Çoban

swap_vert close

Dileseydik şekillerini değiştirir, ayaklarındaki dermanı keser yürüyemez hale getirirdik. Ağaçlar gibi dikildikleri yerde çakılı kalırlardı. Ne ileriye ne geriye gidebilirlerdi.

Mehmet Okuyan

swap_vert close

Dileseydik oldukları yerde şekillerini değiştirirdik de ileri gitmeye güç yetiremezlerdi ve geri de dönemezler(di)! [*]

Bu ayet şöyle de tercüme edilebilir: “Dileseydik, onları bulundukları yere çakardık da ne ileri gidebilirlerdi ne de geri dönebilirlerdi!”

Mehmet Türk

swap_vert close

Eğer (yine) dileseydik onları oldukları yerde bir başka kalıba sokardık. ¹Böylece ne ileri gidebilir, ne de geri dönebilirlerdi.²

1 Geçmiş ümmetlerde olduğu gibi taşa, domuza, maymuna çevirirdik... 2 Şu anda böyle yapılmıyorsa bu, yapılamayacağından değil, cezâların âhirette verileceğindendir.

Muhammed Esed

swap_vert close

Eğer [doğru ile yanlış arasında seçim yapma özgürlüğünden yoksun olmalarını] dilemiş olsaydık, onları kesinlikle farklı bir tabiatta yaratırdık ³⁵ ve bulundukları yerde [kökleştirirdik ki] ne ileri gidebilsinler, ne de geri dönebilsinler. ³⁶

35 Lafzen, “onları değiştirirdik” [veya “dönüşüme uğratırdık”].36 Yani, Allah insanların irade veya ahlakî tercih özgürlüğüne sahip olmamalarını dileseydi, onları başından beri manevî ve ahlakî olarak durağan bir tabiatta yaratır, içgüdülerinin pençesinde (“bulundukları yerlerde”) hareket edemez şekilde tutar; kendini geliştirme dürtüsünden yoksun ve olumlu gelişmeler sağlamaktan yahut, yanlış yolları terk etmekten aciz bırakırdı.

Mustafa Çavdar

swap_vert close

Eğer biz dileseydik, onları oldukları durumdan tersyüz eder taşa döndürürdük de ne ileri gitmeye ne de geri dönmeye güçleri yeterdi. 6/110, 45/23

Mustafa İslamoğlu

swap_vert close

Eğer (böyle olmalarını) tercih etsek, mutlaka onları kendi konumlarına göre başka bir hale dönüştürürdük:[³⁹⁷²] o takdirde ne savuşturabilirler ne de geri dönebilirlerdi.

[3972] Zımnen: Hayatı hayvan gibi algılayıp yeme, içme, yatma, çiftleşmeden ibâret görenleri sûret olarak da hayvana dönüştürebilirdik, fakat istemedik. Bizim “kendi konumlarına göre” anlamı verdiğimiz ‘ala mekânetihim ibaresindeki mekân fizikî değil, tıpkı 6:135; 11:93 ve 121’de olduğu gibi mânevîdir. Yani insanın hayata ve kendine biçtiği “değer” ve “konum” ile ilgilidir. Zaten kelimenin türetildiği kök olan kevn de “oluş” anlamına gelir.

Orhan Kuntman

swap_vert close

Eğer biz dileseydik, en kuvvetli bulundukları yerde (dinç oldukları bir çağda) onların şekillerini değiştirirdik de (kendilerini aciz, miskin, meflûç bir hale getirirdik de) ne ileri ne de geriye gelmeye güç yetiremezlerdi.

(Hiç bir yöne kımıldayamazlardı. Dondurulmuş gibi olurlardı, belki o zaman bu cezanın uyarı olduğunu anlar hepsi imana gelirdi, fakat bu cebrî -zorlama ile- imana getirme olurdu. Oysa biz onlara hür irade ve selim akıl vermiştik, -ki hayvanlarda da maişet aklı vardır- onların bu yeteneklerini yerinde kullanarak zamanında imana gelmeleri gerekirdi.)

Osman Fırat

swap_vert close

Yine eğer dileseydik, onları oldukları yerde tahrib ederek dönüştürürdük de ne ileri gidebilirler ne geri dönebilirlerdi.

Ömer Nasuhi Bilmen

swap_vert close

Ve eğer dilese idik onları en kuvvetli bulundukları yerde mahvederdik. Artık ne geçip gitmeğe ve ne de geri dönmeğe muktedir olamazlardı.

Suat Yıldırım

swap_vert close

Eğer dileseydik, oldukları yerde, hemen baş üstü, mâhiyetlerini değiştirir, çirkin mi çirkin, tersyüz ederdik. . . Artık ne ileriye devam edebilir, ne de geriye dönüş yapabilirlerdi.

Süleyman Ateş

swap_vert close

Dilesek kılıklarını değiştirip onları oldukları yerde dondururduk, ne ileri gidebilir, ne geri dönebilirlerdi.

Süleyman Tevfik

swap_vert close

Eğer istesek onları menzillerinde oldukları halde mesh ile hayvân sûretine sokardık. Ne ileri ne geri gitmeğe kâdir olamazlardı.

Süleymaniye Vakfı

swap_vert close

Düzeni farklı kursaydık[*] onları, oldukları yerde başka kalıba sokardık. Sonra ne yola devam edebilir ne de geri dönebilirlerdi.

[*] Önceki dipnota bkz.

Şaban Piriş

swap_vert close

Eğer dileseydik, kalıplarını değiştirirdik de ileri gitmeye de geri dönmeye de güçleri yetmezdi.

Ümit Şimşek

swap_vert close

Dileseydik, onları çirkin bir şekle sokardık da oldukları yerde kalırlar, ne ileri, ne de geri gitmeye güçleri yetmezdi.

Yaşar Nuri Öztürk

swap_vert close

Dilesek, onları oldukları yerde hayvana çeviririz. O zaman ne ileri gitmeye güçleri yeter ne de geri dönebilirler.

Eski Anadolu Türkçesi

swap_vert close

daħı eger dilese-dük sūratların döndüre-dük yirleri üzere pes güçleri yitmedi durmaġa daħı dönmeyeler.

Satıraltı Meal (1534)

swap_vert close

Ve eger dilese‐y‐dük ṣūretlerin özge dürlü ḳılurduḳ durduḳları yirde. Hīçyola varmaġa güçleri yitmez ḳalurdı. Ḳayıtmazlardı daḫı.

Bunyadov-Memmedeliyev

swap_vert close

Əgər istəsəydik, onları lap yerlərindəcə elə bir kökə (elə bir şəklə) salardıq ki, nə irəli, nə də geri gedə bilərdilər. (Kafirləri topal edər, meymuna, donuza, daşa döndərərdik. Və ya onları evlərinin içində həlak edərdik, heç tərpənə də bilməzdilər).

M. Pickthall (English)

swap_vert close

And had We willed, We verily could have fixed them in their place, making them powerless to go forward or turn back.

Yusuf Ali (English)

swap_vert close

And if it had been Our Will, We could have transformed them (to remain) in their places;(4013) then should they have been unable to move about, nor could they have returned (after error).

4013 If Allah's Plan had been to grant no limited freedom of choice or will to men, He could have created them quite different, or could have transformed them into stationary creatures, either in physical form as in the case of trees, or in moral or spiritual qualities, where there was no possibility either of progress or deterioration. Man would then have been unable to reach the heights of grandeur which are now open to him, or, if he goes wrong, to return through the door of repentance and mercy, and still pursue his path of ascent. But it was Allah's Plan to give man all these privileges, and man must shoulder all the responsibilities that go with them.

Muhammed Hüseyin (R.A.)

play_arrow bookmark save_alt more_vert

content_copyÂyeti Kopyala
linkLinki Kopyala
photo_cameraGörüntü Oluştur
videocamVideo Oluştur

وَلَوْ

ve eğer

نَشَٓاءُ

dile- seydik

لَمَسَخْنَاهُمْ

elbette onları dönüştürürdük

عَلٰى مَكَانَتِهِمْ

oldukları yerde

فَمَا اسْتَطَاعُوا

artık güç yetiremezlerdi

مُضِياًّ

ileri gitmeye

وَلَا يَرْجِعُونَ۟

ve geri dönemezlerdi

Yine Biz dileseydik, onları(n durumunu) oldukları yerde (çok kötü bir hâle) dönüştürürdük de (bundan kurtulmak için) ne ileri gitmeye güçleri yeter ne de geri dönebilirlerdi.

لَو

Masdar harfi

لَو

Olsa, şayet, keşke

شَاءَ

Fiil-I

ش ي ا

Diledi, istedi

مَسَخَ

Fiil-I

م س خ

Dönüştürdü

عَلَى

Zamir

عَلَى

Üzerinde, hakkında, karşı, dolayı, -a, -e

مَكَانَت

İsim

ك و ن

İmkâna göre, duruma göre, hâl

مَا

Zamir

مَا

Ne, şey, geçmiş zamanın olumsuzluk eki

اِسْتَطَاعَ

Fiil-X

ط و ع

Gücü yetti, güç yetirdi

مُضِيّ

İsim

م ض ي

İleri gitmek

لَا

Edat

لَا

Hayır, yapmayın, asla, hiç

رَجَعَ

Fiil-I

ر ج ع

Döndü