Yâsîn Sûresi 47. Ayet Meali

Bugün, bu anlamda insanları inkâra götüren en yaygın söylemlerden birisi de: “Allah’ın acımadığına sen mi acıyacaksın, yani Allah’ın vermediğine sen mi vereceksin?” ifadesidir. Bu ifade hem Kur’an’ın sosyal adaletin tesisi yolundaki direktiflerine ters düşer, hem de bir imtihan vesilesi olan rızık bakımından insanlar arasındaki farklılıkları ilahi bir merhametsizlik ya da adaletsizlik olarak görmek olur ki bu da küfürdür. Allah elbette ki herkesi eşit şartlarda rızıklandırırdı. Daha pek çok konuda olduğu gibi rızık dağılımı konusunda da insanların tekâmül etmesi için bir sistem getirdi. Bu sistemle insanları birbirleriyle hem denemek hem kaynaştırmak hem de sınavdan geçirmeyi murad etti. Bu konuda en zor sınav rızkı bol olanlarındır. Zira az olanlar isyan etmez ve Allah’ın verdiğine kanaat getirirse sınavı geçer ama rızkı bol olanlar elindekilerin ihtiyaçtan fazlasını vermezse -ki bu çok zordur- işte o zaman imtihanı kaybederler.  

1- İhtiyaç sahiplerine yardım.  

(*) Paylaşmak fıtrî bir duygu ve ayettir ve insanı hayvandan ayıran üst bir meziyettir. Ayetlerden yüz çevirmenin altında yatan asıl sebep beşerî yanın bencillikle insanî yana galip gelmesidir… İnkârcı tavır ise, sadece vereceğine takılmıştır. Alacağını düşünmemektedir. Onun için de diyor ki “Allah istese doyuracağını biz mi doyuralım”. Gariplerin, ihtiyaç sahiplerinin, (yoksul ve işsizlerin) hakkını vicdanını örterek vermeyenlerin cevabı, Allah’ın kendilerine doyuracağından fazlası ile rızıklandırmasını görmezlikten gelerek verilen bir cevaptır. Er-Rezzak olan Allah rızkı (ve rızkın kaynağını) yeterince yaratmıştır, ancak açgözlüler bu pastadan büyük payı kaparak başkalarını açlığa ve yoksulluğa sürüklemektedir. Bu kamusal adaletsizliğin birey açısından bir nebze olsun dengelenmesinin yolu, infak denilen ve içine sadaka ve zekâtı da alan karşılıksız paylaşmaktır. (Kurandan Hayata)  

1 Bu âyet; Mekke’de bir takım zındıkların, Müslümanlar sadaka için teşvik olunduklarında, “Allah, fakir edecek biz besleyeceğiz öyle mi?” demeleri üzerine indirilmiştir.  

26 Enfeka fiili (lafzen, “harcadı”), Kur’an terminolojisinde, sebebi ne olursa olsun, başkaları adına, yahut başkasının iyiliği için harcama yapmayı ifade eder. Bu “başkası için harcama”nın ahlakî önemi Kur’an’da sıkça vurgulanmakta ve “arındırıcı yükümlülükler”i yahut, daha geniş anlamıyla, “karşılıksız yardımlar”ı ifade eden zekât kavramında somutlaşmış bulunmaktadır (bkz. 2:43, not 34).  

[3959] Muhtemelen infakın nüzul sürecinde geçtiği ilk yer. Nefeka kökü “elden çıktı, bitti” mânasına gelir. Lafzen “açığı kapatmak, eksiği gediği gidermek” anlamına gelen infak, yarar veren bir şeyi ona muhtaç olanlarla karşılıksız paylaşmaktır. Geçişli olması, “öteki” olmaksızın bu ibadetin gerçekleşmeyeceği anlamına gelir. Farz olanına zekât, nafile olanına sadaka, Ramazan’a has olanına fıtr, sırf maldan yapılanına hayr denir. İnfak ile nifak aynı köktendir. İnfak iki dünyalılığı, nifak iki yüzlülüğü ifade ettiği için kökleri aynıdır. Bununla beraber tek dünyası olanın iki yüzü olur. İşte bu yüzden bu ikisi kavramsal bir zıtlık içerirler ve Kur’an’da infak nifakın panzehiri olarak sunulur. Münafikun sûresi bunun en çarpıcı örneğidir (Bkz: Sûrenin girişi ve 9-11, ilgili notlar; infakla korunmak için bkz: 64:16-17, not 20-21). Kur’an’da sadece üç şey “Allah yoluna” (fî-sebilillah) isnat edilir: Cihad, infak, hicret.  

3994 To selfish men, the good may make an appeal, and say: "Look Allah has given you wealth, or influence, or knowledge, or talent. Why not spend some of it in charity, i.e., for the good of your fellow-creatures?" But the selfish only think of themselves and laugh such teaching to scorn. 3995 They are too full of themselves to have a corner in their hearts for others. "If," they say, "Allah gave them nothing, why should we?" There is arrogance in this as well as blasphemy: arrogance in thinking that they are favoured because of their merits, and blasphemy in laying the blame of other people's misfortunes on Allah. They further try to turn the tables on the Believers by pretending that the Believers are entirely on the wrong track. They forget that all men are on probation and trial: they hold their gifts on trust; those apparently less favoured, in that they have fewer of this world's goods, may be really more fortunate, because they are learning patience, self-reliance, and the true value of things ephemeral which is apt to be very much exaggerated in men's eyes.