Yâsîn Sûresi 13. Ayet Meali

Antakya'ya giden ve Hıristiyanlığı yaymaya başlayan Havarilerden Şem'un, Yuhanna ve Yunus (Mecma, 2, 325).  

[463] Şirk inancı üzere olup peygamberleri yalanlayan bir halkın kıssası hakkında bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XVI, 32-47.  

 Bu şehrin Antakya olduğu söylenmiştir.  

(*) Kur’an bu kıssada, şehrin neresi olduğunu, halkın kim olduğunu, gönderilen elçilerin ve onlara iman eden zatın kim olduğundan söz etmemektedir. Bunun sebebi, ilk muhatabın tanımadığı uzak bir topluluk ve dünyanın farklı bir coğrafyası olması ihtimalinin yüksekliğidir… Âyette bu resullerin ve şehrin adının zikredilmemesi, bunların ilk muhatap olan Arap coğrafyasının bilmediği uzak doğu veya batıya gönderilen elçilerin işareti olduğu kanaati oluşturmaktadır. Bu ’karye ve şehrin’ Sümer, Çin veya antik Yunan medeniyetine ait olma ihtimali kabule daha yakın bir ihtimaldir. Zira Kur’an’da Arapların bildiği kabile ve resullerin adları zikredilir. İlk muhatapların hiç duymadığı resul veya beldelerin adları zikredilseydi garip karşılanabilirdi. Bu sebeple birçok müfessirin bu yerle ilgili öne sürdükleri Antakya şehrini, ilk muhatapların bildiği bir şehir olması sebebiyle uzak bir ihtimal olarak görmekteyiz. Kaynak: (Kurandan Hayata) Tefsirlerde bu ayette belirtilen beldenin Antakya olduğu görüşü hâkimdir. Günümüzde bazıları da bu yerin St. Paulus’un bir ara ikamet ettiği “Pisidia Antiokhei” yani Isparta/Yalvaç’taki harabeler olduğu yorumunu yapıyorlar. Gelen bu elçilerin ilk ikisinin Hz. İsa’nın havarilerinden olan Pavlus ile Barnaba, üçüncünün ise Şimon/Saul olduğunu iddia ederler. Hatta bu anlatım aynı zamanda İnciller’de de geçer. Bkz. Resullerin İşleri, (Bab 13/1-9; Bab 15/34-35). Tefsirlerde geçen bu yorum, Kur’an semantiğine uymaz. Çünkü böyle bir yorum Havarileri Allah’ın elçileri yapmak demektir. Diğer peygamberlerle bir tutmak demektir. Hıristiyanlık tevhit inancından uzaklaşınca Hz. İsa’yı “Allah’ın oğlu” kabul ettiler ve onu göğe çıkarıp Allah’ın sağ yanına oturttular. Boş kalan Resulluk/peygamberlik makamını da havarileri elçiler yaparak doldurdular. Dikkat edilirse eldeki dört İncil Havarilere gelen vahiy gibidir. “Pavlus İncili”, “Matta İncili”, “Luka İncili” “Yuhannas İncili” gibi. Hatta “Barnaba İncili”. Yani bunların hepsi sanki “Allah’ın elçileri” gibi kabul edilir. Nitekim İncillerde bunu böyle anlatmaları kendileri açısından normaldir. Ama Kur’an yorumcularının çok dikkat etmesi gerekir. Müfessirlerin bu ve müteakip ayetlerde geçen “elçileri” Hz. İsa’nın havarileri olarak yorumlamak veya öyle anlaşılmasına yol açmak, Kur’an’a ve İslam inancına uymaz. Onun için bu elçileri, Allah’ın ismini vermediği elçiler/ peygamberler olarak değerlendirmek gerekir. Zaten Kur’an o beldenin/şehrin neresi olduğunu da söylemiyor. (İ. Yakıt Meali Yasin- 13. Ayet Açıklaması) Ayrıca bu olayın nerede, ne zaman yaşandığı ve kahramanlarının hangi isimleri taşıdığı hiç önemli değil. Önemli olan, içinde barındırdığı ve tüm insanlığa ışık tutacak ibret dolu mesajlardır. Aşağıdaki tefsir metinlerine de bkz: وفي ذلك (أي في ذكر أن هذه القرية هي انطاكية) نظر من وجوه - (أحدها) أن ظاهر القصة يدل على أن هؤلاء كانوا رسل الله عز وجل، لا من جهة المسيح عليه السلام؛ كما قال تعالى: {إِذْ أَرْسَلْنَآ إِلَيْهِمُ ٱثْنَيْنِ فَكَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوۤاْ إِنَّآ إِلَيْكُمْ مُّرْسَلُونَ} ــــ إلى أن قالوا ــــ {رَبُّنَا يَعْلَمُ إِنَّآ إِلَيْكُمْ لَمُرْسَلُونَ وَمَا عَلَيْنَآ إِلاَّ ٱلْبَلاَغُ ٱلْمُبِينُ} ولو كان هؤلاء من الحواريين، لقالوا عبارة تناسب أنهم من عند المسيح عليه السلام. والله تعالى أعلم، ثم لو كانوا رسل المسيح، لما قالوا لهم: { إِنْ أَنتُمْ إِلاَّ بَشَرٌ مِّثْلُنَا (الثاني) أن أهل أنطاكية آمنوا برسل المسيح إليهم، وكانوا أول مدينة آمنت بالمسيح، ولهذا كانت عندالنصارى إحدى المدائن الأربعة اللاتي فيهن بتاركة، وهن: القدس؛ لأنها بلد المسيح، وأنطاكية؛ لأنها أول بلدة آمنت بالمسيح عن آخر أهلها،... الخ فعلى هذا يتعين أن هذه القرية المذكورة في القرآن قرية أخرى غير أنطاكية، كما أطلق ذلك غير واحد من السلف أيضا (تفسير – ابن كثير - الوسيط في تفسير القرآن الكريم ) وهذا التأويل للقرية وللرسل، لا يقوم له شاهد من القرآن الكريم، ولا تدل عليه إشارة من إشاراته القريبة أو البعيدة.. وإنما هو من واردات أهل الكتاب، وأخبارهم. والخبر هنا وارد من المسيحية، وينسب إلى وهب ابن منبّه، الذي تلقاه من المسيحية، مما يعرف عند المسيحيين بأعمال الرسل، الملحقة بالأناجيل وندع القرية واسمها، والرسل والصفة التي لهم- ندع هذا الآن، ونعرض المثل على أن القرية واحدة من القرى المبثوثة فى هذه الدنيا، وأن الرسل، هم بعض رسل الله إلى عباده..( التفسير القرآني للقرآن)  

[1] Onlara bu kasabalıların hikâyesini beyan et.  

7 Tefsirlerde bu ayette belirtilen beldenin Antakya olduğu görüşü hâkimdir. Günümüzde bazıları da bu yerin St. Paulus’un bir ara ikamet ettiği “Pisidia Antiokhei” yani Isparta/Yalvaç’taki harabeler olduğu yorumunu yapıyorlar. Gelen bu elçilerin ilk ikisinin Hz. İsa’nın havarilerinden olan Pavlus ile Barnaba, üçüncünün ise Şimon/Saul olduğunu iddia ederler. Hatta bu anlatım aynı zamanda İnciller’de de geçer. Bkz. Resullerin İşleri, (Bab 13/1-9; Bab 15/34-35). Tefsirlerde geçen bu yorum, Kur’an semantiğine uymaz. Çünkü böyle bir yorum Havarileri Allah’ın elçileri yapmak demektir. Diğer peygamberlerle bir tutmak demektir. Hıristiyanlık tevhit inancından uzaklaşınca Hz. İsa’yı “Allah’ın oğlu” kabul ettiler ve onu göğe çıkarıp Allah’ın sağ yanına oturttular. Boş kalan Resulluk/peygamberlik makamını da havarileri elçiler yaparak doldurdular. Dikkat edilirse eldeki dört İncil Havarilere gelen vahiy gibidir. “Pavlus İncili”, “Matta İncili”, “Luka İncili” “Yuhannas İncili” gibi. Hatta “Barnaba İncili”. Yani bunların hepsi sanki “Allah’ın elçileri” gibi kabul edilir. Nitekim İncillerde bunu böyle anlatmaları kendileri açısından normaldir. Ama Kur’an yorumcularının çok dikkat etmesi gerekir. Müfessirlerin bu ve müteakip ayetlerde geçen “elçileri” Hz. İsa’nın havarileri olarak yorumlamak veya öyle anlaşılmasına yol açmak, Kur’an’a ve İslam inancına uymaz. Onun için bu elçileri, Allah’ın ismini vermediği elçiler/peygamberler olarak değerlendirmek gerekir. Zaten Kur’an o beldenin/şehrin neresi olduğunu da söylemiyor.  

Buradaki şehrin Antakya, elçilerin de Hz. İsa’nın havarileri olduğu iddia edilmektedir. Oysa burada anlatılan olay bir kıssa değil [darb-ı mesel]dir, elçiler de herhangi birer elçi değil peygamberlerdir.  

1 Bu kıssadaki Peygamberlerin kimlikleri ve kıssanın geçtiği yer ile ilgili rivâyetlere, Yahûdî kaynaklı olma ihtimâli sebebiyle olayın anlatıldığı sadeliği bozmamak için yer verilmemiştir. Esasen bu kıssanın bizi ilgilendiren tarafı, olayın muhtevasıdır.  

[3934] Ya da: “(elçinin) elçileri” anlamına “davetçiler”. Muaz b. Cebel’i Yemen’e gönderen Rasulullah’ın onu “Allah’ın Elçisi’nin elçisi” diye nitelemesine benzemektedir. Dolayısıyla murselûn “Allah’ın elçileri” değil “elçinin elçileri” anlamına da gelir. Kur’an’a göre aynı anda ve aynı topluma Musa ve Harun örneğinde olduğu gibi birbirini destekleyen iki elçi gönderildiği istisnaî durumlar olmuşsa da, üç elçiden ismen hiç söz edilmez (Krş: 14. âyet). Yok eğer tercih ettiğimiz gibi bu kelime “elçiler” olarak anlaşılırsa, bu durumda olayın Antakya’ya nisbeti kabul edilemez. Kitab-ı Mukaddes’te elçilerin Antakya’ya gönderilişine ayrıntı verilmeden değinilir (R. İşleri, 11). İbn Kesir Antakya olmasına şiddetle itiraz eder. Buna ilave bir itiraz da Antakya’nın ilk Hıristiyan olan şehir kimliğidir. Fakat bu, Antakya’da ilk anda böyle bir karşı koyuşun gerçekleşmediğine mesnet teşkil edemez. En doğrusunu Allah bilir. [3935] Katâde ve İkrime bu şehri Antakya olarak yorumlar. İbn Kesir bu tür yorumlara itiraz eder. Fakat pasajın devamı (20-32) Antakya merkezli okumayı destekler gibidir. Bu âyeti bir sonraki 14. âyetin ışığında okuyarak bu şehri dünya, elçileri de Hz. Musa, Hz. İsa ve Hz. Muhammed olarak anlamak da mümkündür. [3936] Mesel, muhatapların ibret ve örnek almalarını amaçlayan bir anlatım tekniğidir. Tarihsel açıdan yaşanmışlık ifade etmesi zorunlu değildir. Mesel anlatımının darabe (vurdu) kökünden bir kelimeyle karşılanmış olması, anlatılan şeyin muhatabı üzerinde yumruk ve tokat etkisi yapama beklentisini îmâ eder. Dolayısıyla, kafaya vura vura hakikati anlatmayı çağrıştırır.  

Âyette herhangi bir işaret olmamakla beraber, tefsirlerin çoğuna göre, buradaki elçiler, Hz. Îsâ’nın havarîleri, muhataplar Roma İmparatorluğunun hâkimiyeti altında yaşayanlar, şehir ise Antakya veya o civarda bir başka şehirdir. Hz. Îsâ’nın dâveti karşısında müşrik Romalılar nasıl söndüyse, Kur’ân’ın dâveti ile de şirkin hakimiyetinin yıkılacağına îma edilir.  

(6) Kur’ân bu şehri belirtmemiş, sahih rivayetlerde de buna dair bir bilgi gelmemiştir. Bunun anlamı ise, kıssadan alınması gereken dersin böyle ayrıntılarla bir ilgisi olmadığından ibarettir. Anlatılan şehir, sözü edilen elçiler ve şehir halkı neresi ve kimler olursa olsun, her çağda ve her yerde bunların örnekleri yaşanmıştır ve yaşanmaktadır. Önemli olan, Kur’ân’ın anlattığı bu yaşayan örnekleri, ondan ders alan mü’minin kendi yaşadığı hayata uygulayabilmesi, ondan gerekli olan dersleri çıkarabilmesidir. Gereksiz ayrıntılar, zihnin böyle hayatî noktalar üzerinde yoğunlaşmasına ciddî bir engel teşkil ederler; bu bakımdan, Kur’ân’ın ve Hadisin gerekli görmediği şeyler üzerinde meraklarımızı odaklaştırmanın yararından değil, ancak zararından söz edilebilir.  

3957 Many of the classical Commentators have supposed that the City referred to was Antioch . Now Antioch was one of the most important cities in North Syria in the first century of the Christian era. It was a Greek city founded by Selecus Nicator, one of the successors of Alexander, about 300 B.C. in memory of his father Antiochus. It was close to the sea, and had its seaport at Seleucia . Soon after Christ his disciples successfully preached there, and they "were called Christians first in Antioch ", Acts, 11:26 . It afterwards became the seat of a most important Bishopric of the Christian Church. In the story told here "by way of a parable", the City rejected the Message, and the City was destroyed: 36:29. Following Ibn Kathir, I reject the identification with Antioch decisively. No name, or period, or place is mentioned in the text. The significance of the story is in the lessons to be derived from it as a parable, for which see the next note. That is independent of name, time, or place.