Vâkıa Sûresi 73. Ayet Meali

(*) Not: Bazı kaynaklarda Araplar, ‘’merh ve afer’’denilen iki ağacı birbirine sürter ve böylece ateş çıkarırlardı’’ şeklinde her ne kadar açıklamalar yapılmışsa da ayetin verdiği mesaj geniş olup yeşil ağaç yapraklarının yakıcı bir madde olan oksijen yaydığı ve yanma olayının ancak oksijenle meydana gelebileceğinin mesajı verilmiştir. 1. Çünkü hitap sadece Araplara değil bütün insanlaradır. 2. 73. ayete de belirtildiği gibi ateşin ve yanmanın sebebi olan oksijen herkes için bir nimettir. 3. Ayet iki ağaca değil, geniş anlamda ağaç türüne vurgu yapıyor. Bu nedenle söz konusu ayeti iki ağaca hasretmek pek doğru değildir, eğer öyle olsaydı, herhalde sadece iki ağaca vurgu yapılırdı. 4. Yine 73. ayette Rabbimiz oksijenle ilgili bir başka noktayı daha açıklamakta ve ağaçtan çıkan oksijenin sadece çıktığı ağaçlı bölgede kalmadığına, hiç ağaç olmayan çöllere de dağıldığına dikkat çekmektedir. Demek ki, bundan maksat bütün ağaçlar olduğundan ateşi yakmanın olmazsa olmazı olan oksijeni anlamak daha isabetli olur…(الله اعلم)  

24 “Ateş” (kelimenin en geniş anlamında) insanın bildiği bütün ışık türlerinin kaynağı olduğundan, insana “Allah’ın göklerin ve yerin nûru olduğu”nun hatırlatılması yerindedir (bkz. 24:35 ve ilgili notlar).25 Mukvîn isim-fiili kaviye fiilinden türetilmiş olup “terk edilmiş oldu”, “terk edildi” veya “perişan oldu” anlamlarına gelir. Aynı kökten türetilen kavâ ismi (yahut kıvâ) “çöl”, “yabanilik”, “harabe” yahut “açlık” veya “kıtlık” ifade eder. Bu nedenle, mukv kelimesi, “aç olan kimse”yi veya “terk edilmiş bir yerde kaybolan [yahut “dolaşan”] kimse”yi gösterir. Yukarıdaki ayette bu ifade açık şekilde mecazî olarak kullanılmıştır. Çünkü, bazı müfessirlerin ileri sürdükleri gibi, bunun “çöldeki savaşçılar”ı kasdettiğini düşünmek zordur. Benim mukvîn’i bileşik bir karşılıkla “yabanilik içinde kaybolmuş ve acıkıp susamış bütün insanlar” şeklinde çevirmem ise, aynı zamanda hem lafzî hem de mecazîdir: çünkü yalnız, talihsiz ve şaşkın insanlar ile insan sıcaklığına ve manevî aydınlığa susayanları ifade etmektedir.  

[4918] Bu anlamı, Esed’in el-mukvîn konusundaki açılımlarına borçluyum. Mukvîn “muhtaç” anlamına gelir (Râğıb). Dalalet çölde yolu kaybetmek, hidayet yolu bulmaktır. Kayıp çöl yolcusu için ateş ısı ve ışığıyla nasıl hayat demekse, zaman çölünde yolunu kaybetmiş insanlık için de vahiy ondan daha fazla hayat demektir. Âyet, ilk muhatabı bedevinin zihninde ateşin çöldeki bir yolcu için değerini çağrıştırır. İnsan yolcuya, evren çöle, vahiyse ışık ve ısı kaynağı ateşe benzetilmiştir.  

(Ey Muhammed, o müşrikler Rablerine şükretmemekle kalmazlar senin hak davetini ve Kur'an'ın, Rablerinin kelâmı olduğunu da inkâr ederler)  

5255 Fire is a fit memorial of Allah's handiwork in nature. It is also an emblem of man's earliest civilisation. It can stand as a symbol of physical comfort and convenience to man, of the source of spiritual light, and also of the warning to Evil about its destruction. In the same way the sower's seed has a symbolical meaning in the preaching of the Message: see 48:29, and n. 4917: and the Rain and the Streams of water have a symbolical meaning: see notes 2404-5 to 18:60. 5256 Cf. 20:10 , and n. 2541, where the mystic meaning of the Fire which Moses saw in the desert is explained. Even ordinarily, a fire in a desert is a sign of human habitation; by following it you may get human society and human comfort. A fire, or light, or beacon in many places directs a traveller on the way. Lighthouses at sea and beacons in modern aerodromes serve the same purpose for mariners and airmen. Another parable about fire will be found in 2:17-18, and n. 38.