Tevbe Sûresi 70. Ayet Meali

Mu'tefikeler, altı üstüne dönmüş şehirler, demektir. Hz. Lut kavmine ait üç şehir işaret edilmektedir.  

Bkz. 3/117, 10/44 ve dipnotu 16/33, 29/40Kur’an’da birçok kez tekrarlanan bu ve bunun gibi geçmiş peygamberlerin kıssaları ders almamız için vahiy yoluyla bize anlatılıyorsa, bizim yaşadıklarımız da bizden sonrakilere tarih yoluyla intikal edecektir. Geçmiş kavimlerin yaşadıklarına baktığımızda isyan kokan ve zulüm içeren bütün davranışlarının onların helak olmalarına sebep olduğunu görüyoruz. Allah’ın dini için ortaya çıkan Hak ve halk kahramanlarının çalışmalarına baktığımızda da gayretlerinin boşa gitmediğine tanık oluyoruz. Eski ümmetlerin güzel eylemleri bizim tekâmül etmemize nasıl katkı sağlıyorsa, bizim faydalı eylemlerimiz de bizden sonraki insanların kemâle ermesine öylece katkı sağlamalıdır. Yani Allah’ın rızasını kazanmak, övgüsüne mazhar olmak ve bizden sonraki insanların duasını almak için model insan olmak durumundayız.  

[1] Şu’ayb kavmidir.  

 Âyette zikredilen kavimlere peygamberler mucizelerle geldiler. Fakat, bu kavimler peygamberlerini yalanladılar. Allah Teâlâ da her birini bir felâketle helâk etti: Nuh Peygamber kendi kavmine gönderildi. Kavmi onu inkâr edince meşhur Nuh tufanında boğulup helâk oldular. Âd kavmine Hûd Peygamber gönderildi. Onlar şiddetli rüzgâr ile helâk oldu; Semûd kavmine Sâlih Peygamber gönderildi. Onlar da depremle helâk oldular. Hz. İbrahim’in kavmi ise sinekle helâk oldu; Medyen halkına Şuayb Peygamber gönderilmişti, onlar ateşle helâk oldular; şehirleri alt üst olarak helak olan kavim ise Lût Peygamberin kavmidir.  

1- Lut kavminin helak olduğu yerler.  

(1)“Kavm-i Nûh ve Semûd ve Âd ve Fir‘avun ve Nemrûd gibi bütün muârızlar (karşı çıkanlar)gadab-ı İlâhîyi (Allah’ın gazabını) ve azâbını ihsâs edecek (hissettirecek) bir tarzda gaybî tokatlar yedikleri gibi, kāfile-i kübrânın (bu büyük kāfilenin) Nûh, İbrâhîm, Mûsâ, Muhammed Aleyhimüssalâtü Vesselâm’lar gibi bütün kudsî kahramanları dahi, hârika ve mu‘cizâne (mu‘cize olarak) ve gaybî bir sûrette mu‘cizelere ve ihsânât-ı Rabbâniyeye (Allah’ın ihsanlarına) mazhar olmuşlar. Bir tek tokat, hiddeti; bir tek ikram, muhabbeti (sevgiyi) gösterdiği gibi, binler tokat muârızlara (karşı tarafdakilere) ve binler ikram ve muâvenet (yardım) kāfileye gelmesi, bedâhet derecesinde (apaçık) ve gündüz gibi zâhir(görünen) bir tarzda o kāfilenin hakkāniyetine (haklılığına) ve sırât-ı müstakīmde (doğru yolda) olduğuna şehâdet ve delâlet eder.” (Şuâ‘lar, 6. Şuâ‘, 92)  

(*) Kur’an’da birçok kez tekrarlanan bu ve bunun gibi geçmiş peygamberlerin kıssaları ders almamız için vahiy yoluyla bize anlatılıyorsa, bizim yaşadıklarımız da bizden sonrakilere tarih yoluyla intikal edecektir. Geçmiş kavimlerin yaşadıklarına baktığımızda isyan kokan ve zulüm içeren bütün davranışlarının onların helak olmalarına sebep olduğunu görüyoruz. Allah’ın dini için ortaya çıkan Hak ve halk kahramanlarının çalışmalarına baktığımızda da gayretlerinin boşa gitmediğine tanık oluyoruz. Eski ümmetlerin güzel eylemleri bizim tekâmül etmemize nasıl katkı sağlıyorsa, bizim faydalı eylemlerimiz de bizden sonraki insanların kemâle ermesine öylece katkı sağlamalıdır. Yani Allah’ın rızasını kazanmak, övgüsüne mazhar olmak ve bizden sonraki insanların duasını almak için model insan olmak durumundayız. (C. Külünkoğlu Meali Tevbe- 70. Ayet Açıklaması) Alt üst olan şehirler, Lût toplumunun helâk edilen şehirleri olan Sodom ve Gomore diye tefsir edilmiştir. Fakat bu âyetten; alt üst olan tüm beldeleri de anlamak mümkündür.  

Bu ayette eski kavimlerin içerisinden sadece bir kısmının adı verilmekte, örneklendirme yapılarak aslında bütün azgın ve sapkın kavimler bu kapsamda kastedilmektedir.,Benzer mesajlar: Bakara 2:57; Âl-i İmrân 3:117; A‘râf 7:160, 177; Yûnus 10:44; Hûd 11:101; Nahl 16:33, 118; Kehf 18:49; ‘Ankebût 29:40; Rûm 30:9; Zuhruf 43:76.  

1 Mü’tefike: Bütün müfessirlerce, Lût toplumunun helâk edilen şehirleri, (Sodom ve Gomore) diye tefsir edilmiştir. Ancak bu âyetten; altı üstüne gelerek helâk edilen tüm beldeleri de anlamak mümkündür.2 Yani Allah, onları suçsuz yere helâk etmedi. Aslında Allah, her ne kadar bunu yapmazsa da suçsuz yere helâk bile etse zulüm olmaz. Çünkü Allah, her şeyin gerçek sahibidir. Malikin mülkünde dilediğini yapması zulüm değildir. Zulüm; bir başkasının hukukuna tecavüz edildiği zaman olur. Bir suçun cezâsını vermek ise zulüm değil, bilakis adalettir. Esas zulüm; zâlime cezâsını, vermemektir.  

98 Yani, Hz. Lût kavminin iki şehri Sodom ve Gomore’nin başına gelenleri (bkz. 7:80-84 ve 11:69-83). Hz. Nûh toplumunun, ‘Âd ve Semûd’un ve Medyen (Eski Ahid’de geçen ismiyle Midian) halkının başına gelen felaketlerle ilgili atıflar Kur’an’ın muhtelif surelerinde yer almaktadır; bunlar için bkz. özellikle: 7:59-79 ve 85-93 ve ilgili notlar. Hz. İbrahim toplumuna ilişkin atfın, o’nun tebliğ ettiği tevhid inancına karşı çıkan Babillilerle ve onların ilk imparatorluklarının M.Ö. 1100 dolaylarında Asurlular tarafından yıkılmasıyla ilgili olduğu anlaşılıyor.  

Şehirleri yerle bir edilen toplum Lut halkıdır.  

(20) Lût kavminin.  

1328 The story of Noah is told in 7:59-64; of 'Ad in 7:65-72; and of Thamud in 7:73-79; of Abraham in numerous places, but see specially 6:74-82; of Midianites in 7:85-93; and of Lot and the Cities of the Plain overthrown for their wickedness, in 7:80-84. 1329 In the case of Noah and Abraham, the word I have translated as "people of..." is qawm; these prophets were messengers each to his own people or nation, as was also Hud to the 'Ad people and Salih to the Thamud people. The word used for the Midianites is Ashabi Madyan, which I have translated "men of Midian" for want of a better word. The Midianites were for the greater part of their history nomads, with pasture grounds but no settled territory or town. The town of Madyan on the Gulf of 'Aqabah refers to much later times when the Midianites as a people had ceased to count. See n. 1053 to 7:85. 1330 The Cities of Plain, Sodom and Gomorrah , to whom Lot preached in vain to desist from their abominations: 7:80-84.