Tekvîr Sûresi 5. Ayet Meali

1- Korkularından bir araya geldiklerinde.  

(*) Yabani hayvanların toplanıp bir araya getirilmesi, bu büyük felâketin tesiriyle kitleler halinde ölmeleri, cesetlerinin üstüste yığılmasıdır. (الله اعلم) Yani bu ayette geçen وَإِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ ﴿٥﴾) ‘’ve izel vuhuşu huşiret ‘’şeklindeki ifadeden maksat onların, toplu hâlde ölüp helâk olmalarıdır. Çünkü bundan önceki olaylar gerçekleştiği zaman ne insan ne de hiçbir canlı hayatta kalamaz. Konuyla ilgili detaylı bilgi için hem aşağıda metni geçen Lügat kitabı (المعجم: الرائد)’’el Mu’cem er Raid’’, hem İbni Abbas’ın görüşü hem de diğer bazı tefsir metinlerine bakılabilir. İşte yerküredeki canlıların hayat kaynağı olan güneşin yok olmasıyla zaten burada hayatın devam etmesi mümkün değildir. Ayrıca ahirette hayvanların haşredilmesiyle ilgili rivayetler de Haberi Ahad olduğundan kesinlik değil, zanni ifade eder. Zann ise gerçeğin yerine geçemez, bunun için kesin Nass gerekir. Hâlbuki İslam inanışına göre akıllı ve şuurlu varlıklar (İnsanlar ve cinler) dışında hiçbir canlı varlık/ hayvan yaptıklarından sorumlu değildir, peki, yaptıklarından sorumlu tutulmayan hayvanların haşredilmesi hangi delile/gerekçeye dayanır? Bunun ızahı var mı? Neden Kur’an bundan söz etmiyor? İşte bu nedenlerle hayvanların haşrıyla ilgili haberi ahad (rivayet) kabul edilemez. - حشرت الوحوش : أهلكت ، ماتت (المعجم: الرائد) - 1 (وَإِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ) أي ماتت وهلكت، تقول العرب إذا أضرّت السنة بالناس وأصابتهم بالقحط والجدب، حشرتهم السنة: أي أهلكتهم، وهلاكها يكون من هول ذلك الحادث العظيم (تفسير المراغي ) وقيل : حشرت أى : أميتت (تفسير الوسيط) ...عن ابن عباس ، في قول الله : ( وإذا الوحوش حشرت قال : حشر البهائم : موتها ، وحشر كل شيء : الموت ، غير الجن والإنس ، فإنهما يوقفان يوم القيامة (تفسير الطبري) قال عياض : اضطرب العلماء في بعث البهائم وأقوى ما تعلق به من يقول ببعثها قوله تعالى (( وَإِذَا الوُحُوشُ حُشِرَت )) وأجاب الآخر بأن معنى حشرت ماتت، قال والأحاديث الواردة في بعثها آحاد تفيد الظن والمطلوب في المسألة القطع - أما ما يقال من حشر الوحوش بمعنى بعثها، وسوقها إلى الحساب والجزاء، كما يفعل بالناس، فذلك ما لا يقوم عليه دليل من كتاب الله، حيث أن الدنيا هى دار ابتلاء وتكليف للإنسان وحده من بين سائر المخلوقات التي على الأرض، وأن هذه البهائم لم تكلف بشىء، ولم تدع ألى شىء، وإنما هى مما خلق الله سبحانه للإنسان، لينتفع بها، أو ليبتلى بالضار منها، كما فى النبات أو الجماد من نافع وضار(التفسير القرآني للقرآن) وقال عكرمة {وإذا الوحوش حُشرت} وحشرها موتها (المعجم: مختار الصحاح،) - حشرت الوحوش: أهلكت، ماتت)  

[5] Korkularından açlığı unuttukları veya her taraftan toplandıkları zaman.  

2 Yani, Son Saat’in tezahürlerinin dehşeti ile veya -Mu‘tezilî müfessirlerin ileri sürdükleri gibi- insanların kendilerine yaptıkları zulümlerden dolayı uğradıkları zararları gidermek üzere Allah tarafından bir araya getirildiklerinde (Râzî). Ayrıca, insanlar tarafından sevilen hayvanların öteki dünyada kendilerini sevenler ile birlikte olacakları söylenmiştir (Zemahşerî). Bu yorum, 6:38’e dayanmaktadır -“yeryüzünde yürüyen hiçbir hayvan ve iki kanadıyla uçan hiçbir kuş yoktur ki sizin gibi [Allah’ın] mahlukları olmasınlar” ve hemen ardından: “Onlar[ın tümü] Rabbleri (katında) toplanacaklardır”.  

[5588] Lafzen: “Bir araya toplandığında”. Zımnen, kıyametin dehşetinin bir göstergesi olarak: “avcılar ve avları birbirine sığındığında”. ‘Abese 34-37 birlikte zımnen: İnsan da hayvan da Son Saat’e alışılmadık tepkiler verecek.  

Vahşi hayvanların bir araya gelmeleri, ya genel bir âfetin her tarafı sarması sebebiyle âdeta bir şoka mâruz kalmaları veya kısas yapılmak, birbirlerinden hakları alınıp verilmesi için diriltilip toplanmaları tarzında tefsir edilir.  

[*] Sadece yabani hayvanlar değil, bütün hayvanlar tekrar yaratılacak ve bir araya getirilecektir. Allah Teâlâ şöyle buyurur: "Yerde kıpırdayan bütün hayvanlar ve iki kanadıyla uçan kuşlar sizin gibi topluluklardır. Bu Kitapta hiçbir şeyi eksik bırakmadık, Sonra onlar Rablerinin huzurunda toplanacaklardır." (En'âm 6/38)  

(4) Felâketi sezinleyip de toplandıklarında; yahut felâketin büyüklüğü yüzünden, birbirlerinden korkmayı bile unutarak bir araya geldiklerinde.  

5974 (5) In the present world, the wild animals fear each other, and they all fear man and normally keep away from human habitations. But when this order passes away, there will be scarcely any differentiation between human habitations and the wilds of the forests.