Tekvîr Sûresi 4. Ayet Meali

1.Ayetin metninde geçen "`ışar" kelimesi "on aylık gebe develer" anlamındadır. Araplar doğurma zamanı yaklaşmış bu tür gebe develere büyük önem verdikleri ve onlarla titizlikle ilgilendikleri için âyette onların başıboş bırakılacağına işaret edilmiş ve böylece karşılaşılacak olayın dehşetine dikkat çekilmiştir.  

Kur’an’ın ilk hitap ettiği toplumda gebe develer en kıymetli mallardı ve onlara gözleri gibi bakarlardı. Âyette, Kıyamet gününün dehşeti içinde insanların en kıymetli mallarından bile vazgeçip terk edecekleri gerçeğine işaret edilmektedir.  

1- Hiçbir malın öneminin kalmadığı zaman.  

(*) Bundan maksat, (Güneşin karanlığa gömülüp yok olmasıyla) su buharından oluşan bulutların oluşmaması, ‘’…artık yağmur yağdırmaz olacağı, bu yüzden yeryüzünde hayatın bütünüyle yok olmasına sebep olacak bir kuraklığın yaşanacağı anlamının kastedildiği yorumu da yapılmıştır. Bu yorum, hem güneşin sönüp karanlığa gömülmesi hem de yıldızların bulanıp sönmesi olayı ile daha uyumludur. (İbn Âşûr, XXX, 142-143) Ayrıca Işâr (العشار) bulutların kuruması, yağmurların kesilmesi anlamına da gelir. Not: Buralarda anlatılan olayların tümü kıyametin kopmasını hazırlayan doğa olaylarıdır, develerin başı boş bırakılması ise, kıyametin kopmasını hazırlayan faktörlerle ne alakası var? Ama bulutların oluşmaması ve yağmurun yağmaması gibi olaylar, önceki ayetlerde anlatılan olayların bir sonucudur. (الله اعلم) ويجوز أن تكون {العشار} مستعارة للأسحبة المحملة بالمطر - ومعنى تعطيل الأسحبة أن يَعْرض لها ما يحبس مطرها عن النزول، أو معناه أن الأسحبة الثقال لا تتجمع ولا تحمل ماء، فمعنى تعطيلها تكونها، فيتوالى القحط على الأرض فيهلك الناس والأنعام. وعلى هذا الوجه فذلك من أشراط الساعة العلوية فيناسب تكوير الشمس وانكدار النجوم. (التحرير والتنوير) والقول الثاني : أن العشار كناية عن السحاب تعطلت عما فيها من الماء، وهذا وإن كان مجازا إلا أنه أشبه بسائر ما قبله، وأيضا فالعرب تشبه السحاب بالحامل، قال تعالى : ( فالحاملات وقرا ) [الذاريات : 2] . (مفاتح الغيب - التفسير الكبير ) وقد قيل في العشار إنها السحاب يعطل عن المسير بين السماء والأرض لخراب الدنيا (تفسير ابن كثير ) وقيل: المراد بالعشار: السحب المحملة بالأمطار.أى: وإذا السحب الحاملة للأمطار قد عطلت عن نزول المطر منها، وصارت خالية من الماء الذي يحيى الأرض بعد موتها (التفسير الوسيط) قال بعضهم: العشار: السحاب تعطل فلا تمطر ...(النكت والعيون - الماوردي)  

[4] Develer çöl Araplarınca pek kıymetli olmakla kendi başlarına bırakılması pek büyük hâdiseye delâlet eder.  

4 Araplar için en kıymetli servet, doğuracak hamile develerdir. Bu develer, bugün bizim vazgeçemeyeceğimiz kıymetli mallarımızı ifade eden bir sembol durumundadır.  

1 Yukarıdaki anlam mecâzîdir. Âyetin kelime anlamı, “on aylık gebe develer başıboş bırakıldığı zaman.” şeklindedir. Araplar on aylık gebe develere doğuruncaya kadar (الْعِشَارُ) adını verirlerdi ve nazarlarında en kıymetli malları bunlar idi. Bu, “ışâr sürüsü” bazısı yeni doğurmuş, bazısı, doğurmak üzere bulanan ve “en ziyade bakılması, gözetilmesi lâzım gelen en nefis mallar” demektir. Işâr’a, bulutların kuruması, yağmurların kesilmesi anlamı verenler de olmuştur. Yukarıdaki tercüme bütün bu anlamlar dikkate alınarak yapılmıştır.  

[5587] Veya istiare olarak: “Yağmur yüklü bulutlar terkedilip yağmur yağdırmadığında”.  

[*] Âyetteki işâr = الْعِشَارُ ; عشراء'nın çoğulu sayılır ve ona, on aylık hamile develer anlamı verilir. Bize göre bu anlam buraya uymaz. Çünkü Güneşin dürüldüğü, yıldızların karardığı ve dağların yürütüldüğü ortamda bütün canlılar ölmüş olur. İşâr, tıpkı muâşeret gibi عاشر fiilinin mastarı olduğundan ona muâşeret yani birlikte yaşama anlamı vermek gerekir. Zaten "Sura üfürüldü mü o gün artık aralarında ne soy bağı kalır ne de birbirlerini arayıp sorarlar." (Müminûn 23/101) "Kimse, üzerine titrediği bir yakınını bile sormaz. Bunlar onlara gösterilir. Suçlu kimse o günün azabından kurtulmak için fidye olarak oğullarını vermek ister. Karısını, kardeşini; kendini barındırmış sülalesini de vermek ister. Hatta yeryüzünde kim varsa hepsini verip kendini kurtarmak ister. (Meâric 70/10–14)  

(3) Arapların gözündeki en değerli mal olan gebe develeri bile kimse umursamadığı zaman.  

5973 (4) The type of Arab property, as well as the type of the Arab pet, was the camel, and the most precious camel was the she-camel just about to be delivered of her young. She would in normal times be most sedulously cared for. But when all our landmarks of this life vanish, even she would be left untended. Nothing would then be as it is now.