Tegâbun Sûresi 9. Ayet Meali

Toplantı günü, kıyamet günüdür.  

[648] Teğâbün/karşılıklı aldanma hakkında bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XIX, 341-343.  

Burada ahiretle ilgili geniş bir tablo ortaya konuyor. Kaçmanın ve kaytarmanın mümkün olmayacağı, insanların mutlaka bir araya getirilerek dünyada yaşadıklarına göre muamele edileceği vurgulanıyor ve böylece daha yolun başındayken akıllarını başlarına devşirerek hayatlarına çekidüzen vermeleri, makbul ve güzel işler yapmaları, erdemli bir hayat ortaya koymaları isteniyor.  

 Kıyamet günü herkes bir araya getirilip toplanacak ve yaptıklarının hesabı sorulacaktır. O gün kötülerin aldandığı, iyilerin de haklı olduğu ortaya çıkacaktır. Ayetteki «yevmü’t-teğâbün» ifadesine «kâr-zarar günü» anlamı da verilmiştir.  

1- Kimin aldandığının, kimin zarar ettiğinin ortaya çıktığı gündür.  

(3)Burada geçen “aldanma günü” dünya hayâtı mukābilinde âhiretini fedâ eden insanların bu alışverişte ne kadar aldandıklarını o gün anlayacaklarından kinâyedir. (Râzî, c. 15/30, 26)  

(*) Ayette geçen teğabun, aldanma demektir. İnanmayanların aldanışları, Kıyamet gününde açıkça ortaya çıkacağı için o güne “Yevmü’t-Teğâbun (aldanma günü)” denmiştir. Çünkü tekrar dirilmeyi ve ahiret gününü inkâr etmiş olanlar, o gün ahiret alemiyle karşılaştıklarında, dünyada iken ahiretle ilgili düşüncelerinde aldandıklarını o zaman anlayacaklardır. Ayrıca dünyâda iken insanlara zulüm ve haksızlık edenler, kendini diğer insanlardan büyük ve üstün sananlar, kibirlenip böbürlenenler orada yanıldıklarını, gerçekte alçak kimseler olduklarını anlayacaklar; dünyâda zulme, haksızlığa ve hakarete uğrayanlar ise, orada çok şerefli, değerli ve büyük ikrama mazhar kimseler olduklarını göreceklerdir. İşte o gün dünya değerleri ters döner.  

[2] Gelenleri, geçenleri hesap ve ceza için topladığı kıyamet günü, sizi O, toplayacak. Yahut bütün mahlûkatın toplandığı gün sizi kabrinizden O, kaldıracak.[3] O gün kâfir imanı terk, mü'min, ihsanda kusur ettiğinden dolayı aldanmış bulunur. Yahut o gün her bir hayırdan ümitler kesilir.  

Burada amaç, putperestlerin ve putların mahşerde karşılıklı aldanmış olacaklarını dile getirmektir.  

1 Teğabün: karşılıklı olarak aldatma veya aldanmanın ortaya çıkması demektir. Teğâbün günü ise; kimin aldatıp, kimin aldandığı, kâr ve zararın belli olacağı gün yani, hesap günü olan kıyamet günü veya cennetlikler karşısında, cehennemliklerin aldandığı gün demektir.  

8 Çeviride hemen kendisinden önce yer alan ve bu bağlamda “zaman” olarak çevirmiş bulunduğum yevme (lafzen, “gün”) isminin Kur’an’da mansûb halde kullanılmış olması, yukarıdaki ya da benzeri bir parantez-içi ifadenin kullanılmasını zorunlu kılmıştır.  

[5133] Lâmın vakit bildirme işlevine dayanarak. [5134] Veya: “Kayıp ve aldanışın şiddetle hissedileceği gündür”. İşteşli fiil olan teğâbun, iki tarafın birbirini aldatmasını ifade eder. Bu bab bazen fiilin şiddetine delâlet eder. el-Ğabn, bir mala değerinden az paha biçmektir. Bizce bu işteşli fiil, âhiretteki aldanışın çift yönlü doğasına delâlet eder. Yani her aldatma özünde bir “kendini aldatma”dır; yani aldanmadır.  

Allah’a iman etmek, sadece O’nun varlığına inanmaktan ibaret olmayıp O’nun kitabı ve elçisi vasıtasıyla bildirdiği kemal sıfatlarına inanmakla kâmil olur. Keza güzel işlerin de ölçüsü, Allah’ın nezdinde güzel sayılmasıdır.  

Dünyâda büyük, üstün olduklarını sananlar, orada yanıldıklarını, gerçekte alçak kimseler olduklarını anlayacaklar; dünyâda hakaret içinde tutulan bazı kişilerin de orada çok şerefli, değerli ve büyük ikrama mazhar kimseler olduklarını göreceklerdir. O gün dünyâ değerleri ters döner.  

[*] Sevabı günahından fazlaysa.  

5489 The Day of Judgement will truly be "a Day of Mutual Loss and Gain", as the title of this Surah indicates. Men who thought they were laying up riches will find themselves paupers in the Kingdom of Heaven . Men who thought they were acquiring good by wrongdoing will find their efforts were wasted; 18:104. On the other hand the meek and lowly of this life will acquire greater dignity and honour in the next; the despised ones doing good here will be the accepted ones there; the persecuted righteous will be in eternal happiness. The two classes will as it were change their relative positions. 5490 Remove from them their ills. The ills may be sins, faults, mistakes, or evil tendencies; Allah will of His grace cover them up, and blot out the account against them; or they may be sorrows, sufferings, or disappointments: Allah may even change the evil of such persons into good, their apparent calamities into opportunities for spiritual advancement; 25:70. This is because of their sincere Faith as evidenced by their repentance and amendment. 5491 "Gardens" the symbol of the highest Bliss, see 2:25, n. 44; 13:35; 47:15. (R).