Talâk Sûresi 2. Ayet Meali

2.Yani doldurmaya yaklaştıklarında. Çünkü süre tamamen dolduktan sonra talak, bain talak olmakta dolayısıyla erkeğin seçim hakkı kalmamakta ve bu durumda evliliğin devam edebilmesi için kadının rızası ve yeniden şer`i nikâh kıyılması gerekmektedir.  

Bkz. 2/230  

 Âyet, bekleme süresinin sonuna yaklaşmış kadınla ilgili olarak kocasının yapacağı işleri sıralıyor. Bunlar, ya tekrar almak veya cezalandırıp zarara sokmadan boşamaktır. Her iki durumda da iki şahit bulundurmak gerekir. Yukarıdaki âyetlerde geçen talâkla ilgili emirler şöyle özetlenebilir: Boşamayı sünnete uygun şekilde yapmak, iddeti saymak, kadını evinden çıkarmamak, boşama sırasında şahit tutmak, şehadeti hak ölçüleri içinde yapmak.  

1- İyi, doğru, yararlı, güzel olan. Toplumsal değer yargılarına göre ve toplumsal uzlaşı ile doğru olduğu kabul edilen. Vahye uygun olan. 2- Sağlam yapın.  

(*) Boşamanın da şahitler huzurunda olması şarttır. Çünkü, Talak-2. ayette "İçinizden adalet sahibi/güvenilir iki kişiyi şahit tutun; şahitliği Allah için yerine getirin."denilmektedir. İlgili âyetler dikkatle düşünülürse talakın her safhasının şahitlerle tespitinin şart olduğu ortaya çıkar. Bunlardan ilki, boşamanın gerçekleştiği andır.  

[5] Tekrar nikâhla almak ve güzel geçinmek, geçindirmek suretleriyle.[6] Haklarını vererek, kendilerine zarar vermeyerek.  

3 Tefsir ve fıkıh kaynaklarına göre; İlk iki iddet süresi içinde dönüş mümkündür. Bu süre içinde aile kurtarılabilir. Boşama ve geri dönüş iki şahitle tescil ettirilir. Eğer kişi eşini ilk temizlik süresinde boşamış ve üzerinden bir temizlik süresi daha geçmiş, ikinci talak verilmemiş veya ikinci talak verilmiş ama üçüncü talak verilmemiş ve süresi de geçmişse tekrar evlenmek isterlerse, her ikisi de iki yabancı gibidir ve yeniden bir akit ve mehir gerekir. Yargı yoluyla olan boşanmaları da buraya dâhil edebiliriz. Krş. Bakara, 2/231 4 Krş. Nisâ, 4/135  

Bu cümle boşanmanın şahitler huzurunda gerçekleştirilmesi gerektiğini göstermektedir.,Bu dört ayette (Talâk 65:2-5), Yüce Allah’a güvenmenin insana kazandıracağı huzura dikkat çekilmektedir. Talâk 7. ayette de belirtildiği gibi her zorluğun sonunda elbette bir kolaylık yaratılacaktır. İnşirâh 94:5-6’da da verilen bilgi bu istikamettedir.  

1 Buradaki şâhitlik, ehl-i sünnet âlimlerinin çoğunluğuna göre; eşlerin birbirlerine dönme durumları için vacip, ayrılma durumları için menduptur. Talakta iki adil şahidin bulundurulması müstehabtır. Ancak şahid; boşamanın şartı değil, boşanmanın sonuçlarıyla (miras gibi) ilgilidir. Şahidsiz olarak yapılan boşama da geçerlidir.  

7 Lafzen, “kendi aranızdan”: yani, şartlara yeterince vakıf olan kişilerden.8 Yani, sözkonusu kararın keyfî bir ruh hali içinde verilmediğine.  

[5154] Zımnen: Tarafların haklarının zayi olmaması için hukuki bir bağlayıcılığa kavuşturun. Şahidi olmayan talak mağdur doğuracağı için ilâhî emre aykırıdır. Bazıları Bakara 282’deki ticaret şahitliğiyle kıyaslayarak vacip olmadığı sonucuna varmışlardır. Oysa nikâh akdiyle alım-satım akdi arasında insan ile mal arasındaki fark kadar fark vardır. “Şahit bulundurun” emrinin “boşama” ile mi, yoksa hemen önündeki cümlede yer alan “ayırın” ya da “tutun” ile mi alâkalı olduğu tartışılmıştır. “Tutmak” ya da “ayırmak” boşanma işleminin doğal bir uzantısı olduğu için buradaki şahitlik her halükârda boşanmayla ilgilidir. Doğaldır ki, şahitler huzurunda akdedilen nikâha yine şahitler huzurunda son verilmesi istenmektedir. Aksi halde birtakım mahzurlar ve mağduriyetler doğabilir.  

İbn Abbas (r.a)’ya göre bu âyette hem boşarken, hem de bir talaktan sonra evliliği devam ettirmek üzere rücû ederken şahit tutmak emredilmektedir. Bir şahıs: “Eşimi boşarken de, ona dönerken de şahit tutmadım” deyince onu işiten sahabî İmran b. Husayn (r.a.): “Sen hanımını boşarken de, ona dönerken de sünnete aykırı davrandın!” demiştir. Dört mezhep imamları boşama ve rücû etmenin geçerliliği için şahit tutmanın şart olmadığında ittifak etmişlerdir. Ancak sünnete uyup şahit tutmanın ihtilafları önleyen hikmetli bir tavsiye olduğunu kabul ederler. Bu muhtevadan anlaşıldığı üzere: Allah’a hesap vereceğinden korkarak O’na karşı gelmekten sakınma, burada; sünnete uygun boşamak, iddet süresini düzgün hesaplamak, hanımını evden atmamak, ona zulmetmek için rücû etmeyi geciktirmemek, ayrılmaya karar verdiklerinde güzellikle ayrılmak, talak, rücû ve ayrılma sırasında iki adil şahit tutmak hükümlerini içermektedir. Allah böyle yapanlara kolaylık verir. Böyle yapmayanlara ise zorluklar yaratacağı anlaşılır. Öte yandan erkeğin boşadığı eşini iddet süresince evinde tutması, onun nafakasını vermesi, ayrılırken kalan mehrini vermesi, ayrıca gücü yetiyorsa ona başka bir şeyler (müt’a) vermesi elbette ona külfet getirecektir. Üstelik buna, hoşlanmadığı biri için katlanacaktır. Allah rızası için bu yükümlülüklerini yerine getirene Allah Teâlâ ihsanlarda bulunacağını vâd ediyor.  

[1] Maruf, bilinen şey demektir. Bu bilgi, ya gelenek ve göreneklerden ya da Kitap ve Sünnetten elde edilir. Gelenekten elde edilmişse Kitap ve Sünnete aykırı olmaması gerekir. Böyle bir bilgi fıtratı yansıttığı için evrensel nitelikte olur. [2] Şahitler kadın veya erkek olabilirler.  

5509 Cf. 2:231. Everything should be done fairly and squarely, and all interests should be safeguarded. 5510 Publicity and the establishment of proper evidence ensure that no one will act unjustly or selfishly. All should remember that these are matters of serious import, affecting our most intimate lives, and therefore our position in the spiritual kingdom. 5511 In these very delicate and difficult matters, the wisdom of jurists provides a less satisfactory solution than a sincere desire to be just and true, which is described as the "fear of Allah". Where such a desire exists, Allah often provides a solution in the most unexpected ways or from the most unexpected quarters; e.g., the worst enemies may be reconciled, or the cry or the smile of an infant baby may heal seemingly irreparable injuries or unite hearts seemingly alienated forever. And Faith is followed at once by a psychological feeling of rest for the troubled spirit.