Şûrâ Sûresi 52. Ayet Meali

"Ruh" tan maksat Cebrail'dir.  

bk. Kur’an-ı Kerim, 4/174; 41/44.  

Bkz.7/158 ve “Ümmi” ifadesi ile ilgili dipnotu.  

 Kur’an diye tercüme edilen «ruh» kelimesinin ayrıca Cebrail’i de ifade ettiği belirtilmiştir. Bu âyette risalet ve kitabın önemi belirtilmiş, Hz. Peygamberin kendisine gelen vahiyle, doğru yol rehberi olduğu açıklanmıştır.  

* Bak 17:85; 15:29. ** Muhammed dahil hiçbir insan kimseye kurtuluş için klavuzluk edemez (28:56) ancak, her mümin Tanrı tarafındın belirlenen "doğru yola" klavuzluk edebilir. Bir başka deyişle, dini ve hidayeti belirleyen Tanrı olup, bize düşen onun tebliğidir. Muhammed peygamberi ayrı bir hidayet kaynağı haline getirmek şirktir. Bak 6:112-114; 39:11.  

1- Vahiy. Allah'tan gelen bilgi. Ruh sözcüğü, “can”, “vücuda hayat veren cevher” anlamının yanı sıra; “insana ve toplumlara düzen vererek onları canlı, diri ve sağlıklı kılan vahiy” anlamında da gelmektedir.  

(1)Burada Kur’ân-ı Hakîm’e “Ruh” ta‘bîr edilmesiyle, cesedlerin ruh ile hayat bulması gibi, kalb ve nefislerin ancak Kur’ân ile canlanacağı ve ebedî hayâta böylece mazhar olunacağı beyân buyurulmaktadır. Ayrıca bununla Cebrâil (as)’ın kasdolunduğu da bildirilmiştir. “Kitab nedir, îman nedir bilmezdin” ifâdesinden maksad; Resûlullah (asm) vahiyle kendisine bildirilen hakīkatleri, nübüvvetinden evvel bilmezdi, demektir. (Celâleyn Şerhî, c. 7, 75) “Ümmî (okur-yazar olmayan) bir adam, bir fennin ulemâsıyla münâkaşaya girişerek, beyne’l-ulemâ (âlimler arasında) ittifaklı olan mes’eleleri tasdik ve ihtilâflı olanları da tashîh ederse (düzeltirse); o adamın bu hârika olan hâli, onun pek çok yüksekliğine ve onun ilminin vehbî (Allah vergisi) olduğuna delâlet etmez mi? (...) Muhammed-i Arabî Aleyhissalâtü Vesselâm’a bak ki; o Zât (asm) herkesçe müsellem (kabûl edilen)ümmîliğiyle berâber, geçmiş enbiyâ ile kavimlerinin ahvâllerini (hâllerini), görmüş ve müşâhede etmiş gibi Kur’ân’ın lisânıyla söylemiştir. Ve onların ahvâlini, sırlarını beyân ederek âleme neşr ü i‘lân etmiştir (yaymıştır). Bilhassa naklettiği onların kıssaları, bütün zekîlerin nazar-ı dikkatlerini celb eden (çeken) da‘vâ-yı nübüvvetini isbât içindir. (...) Sanki o Zât (asm), vahy-i İlâhînin ma‘kesi (akis yeri) olan ma‘sum rûhuyla zaman ve mekânı tayyederek (geçerek), o zamanların en derin derelerine girmiş ve en yüksek dağların şâhikalarına (zirvelerine)çıkmış, gördüğü gibi söylemiştir. Binâenaleyh o Zât’ın (asm) bu hâli onun bir mu‘cizesi olup, nübüvvetine delil olduğu gibi, evvelki enbiyânın (as) da nübüvvet delilleri ma‘nevî bir delil hükmünde olup, o Zât’ın (asm)nübüvvetini isbât eder.” (İşârâtü’l-İ‘câz, 158)  

(*) Hz. Muhammed kendisine peygamberlik verilmeden önce de putperestlikten uzak duruyor, özellikle ahlâkî erdemleriyle yakın çevresinin dikkatini çekiyordu. Peygamber olduğunu açıkladıktan ve tevhid çağrısına başladıktan sonra ona karşı sert bir mücadele başlatan Mekke’nin ileri gelenleri kendisiyle çok çetin tartışmalara girmelerine rağmen onun daha önce kendileriyle birlikte putlara taptığı yönünde bir argüman ileri sürememiş ve ahlâkî üstünlüğüne gölge düşürebilecek en küçük bir ithamda bulunamamışlardı. Şu hâlde 52. âyetin “Sen kitap nedir, iman nedir bilmiyordun” diye çevrilen kısmını bu olgu ışığında şöyle açıklamak uygun olur: Sen daha önce sana verilen kitabın içeriğini ve bütün iman konularını bilmiyordun, bunların hakikatini idrak etmiş değildin. Nitekim bazı âyetlerde iman kelimesi “İslâmiyet, Allah’ın buyruklarına uygun olarak yapılan ameller ve yaşanan Müslümanlık” anlamında kullanılmıştır (meselâ bk. Bakara 2/143). Ayrıca, âyette “Mümin değildin” denmemiş, “İman nedir bilmiyordun” buyurulmuştur. Burada geçen “bilme” anlamındaki derâ fiili, sıradan bir bilgiye sahip olmayı değil, bir konunun hakikatine vâkıf olmayı ve inceliklerini idrak etmeyi ifade eder (Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât, “dry” md.; İbn Âşûr, XXV, 152-153). Kaynak: (Kur’an Yolu Tefsiri Cilt: 4 Sayfa: 762-763) Bundan da anlaşılıyor ki, Hz. peygamber dâhil, bütün insanlığa hidayet ve doğru yolu gösteren ve kılavuzluk edebilen sadece ilahi vahyin ürünü olan Kur’an’ı kerimdir. Onun dışında bir hidayet kılavuzu ve kaynağı yoktur. Zira sadece o dur (هدي للناس)’’hüden linnasi’’ insanlara hidayet rehberi!  

[1] Kur'an veya Cibrili emin gönderdik.[2] Namaz, oruç, gusul, gibi iman-ı şer'iyi.  

Benzer mesajlar: Nahl 16:2; Mü’min 40:15; Mücâdele 58:22; Kadir 97:4.,Burada Hz. Muhammed’in peygamberlik öncesi dönemde ilahî vahiy anlamında “[el-Kitab]” ve kurumsal bir sistem olarak da dört başı mamur bir “iman” bilgisine sahip olmadığı ortaya konulmaktadır. Bu arada Hz. Muhammed’in, Hz. İbrahim’den kalma sözlü kültür anlamında bir [muvahhid] yani Yüce Allah’ı tek ilah bilen bir anlayışın sahibi olduğu, hiçbir zaman putlara tapmadığı da bilinmektedir Kur’an’ın bir isminin [nûr] oluşuyla ilgili mesajlar: Nisâ 4:174; A‘râf 7:157; Tevbe 9:32; Hacc 22:8; Nûr 24:35; Lokmân 31:20; Şûrâ 42:52; Saff 61:8; Teğâbun 64:8.  

54 Yani, önceki ayette zikredilen her üç yoldan da.55 Rûh terimi (lafzen, “can” veya “ruh”) Kur’an’da çoğu zaman “ilahî ilham” anlamında (bkz. sure 16, not 2) kullanılmıştır. Bu bağlamda Muhammed (s)’e indirilen ilahî ilhamın yani, Kur’an’ın ihtiva ettiklerini gösterir (Taberî, Zemahşerî, Râzî, İbni Kesîr), ki bu da insanı daha yoğun bir manevî hayata yöneltmeyi amaçlar. Çeviriyi yukarıdaki şekilde yapmamın sebebi budur.56 Yani, “iman” kavramının insanın Allah’a tam teslimiyeti (islâm) anlamına geldiğini.  

[4365] Rûhun “vahiy” anlamı için bkz: 16:2. Rûhan min emrinâ ibaresi, şu sonuçları verir: 1) Rûh el-emrdendir (min) ve el-emre tabidir. 2) İzafet üzerinden belirlilik kazanan ve Allah’a isnat edilen emr, kayıtsız, sınırsız ve sabittir. 3) Belirsiz gelen rûh, kayıtlı, sınırlı ve değişkendir. Sonuç: Vahiy el-emr kaynağından süzülüp gelir. O kaynak, kâinatın ilâhî yazılımının da kaynağıdır. Zaman ve makanlar üstüdür, evrenseldir, sabittir. Emrden süzülüp gelen ve ‘manen ölü olanları canlandıran’ bir rûh olan okuduğumuz vahiy ise kayıtlı, sınırlı ve değişkendir. Kayıtlıdır: Belli bir zamanda, belli bir mekânda inmiştir. Sınırlıdır: Sınırlı sesleri temsil eden sınırlı harflerden oluşur ve sınırlı sayıda sözcük kullanır. Değişkendir: Nebi Musa’ya İbranice, nebi İsa’ya Ârâmice, nebi Muhammed’e Arapça inmiştir. (Benzer bir ibare olan ‘alâ şerî’atin mine’l-emr için bkz: 45:18, not 20). [4366] “Bildi” anlamına gelen derâ fiili sıradan bir bilmeyi değil, özüne vakıf olup hakikatine ermeyi ifade eder (Râğıb). Kast edilen, iman ve kitap hakkında dirayet sahibi olmaktır (İbn Âşûr).  

(*) Kitap sahibi olmak şöyle dursun, kitabın nasıl bir şey olduğunu bile bilmezdin ve sırf kendi dirâyetinle imanın rükünlerini ve şartlarını, kitapta olduğu gibi bilmezdin. Çünkü, imanın şartları arasında yalnız akıl yeterli olmayıp, vahiy ile alınması gerekli noktalar da vardır.  

(18) İfadenin gelişinden de anlaşılacağı gibi, Kur’ân. “Ruh” sözcüğü çeşitli diğer bazı âyetlerde de Cebrail, vahiy, peygamber gibi anlamlarda kullanılmıştır ki, böylelikle, bütün bunların, cesede giren bir ruh gibi, insanların din ve dünyasına hayat kattıkları vurgulanmaktadır. Örnek için, bk. 4:171, 16:2, 19:17, 26:193, 40:15.  

4601 Before the receipt of his mission in his fortieth year, the Prophet, though a man of steadfast virtue and purity and unflinching in his search for Truth (see C. 22-23), was yet unacquainted with Revelation in the highest sense of the term and with the certainty that comes from perfected Faith, or realised nearness to Allah. Ruh, which I have here translated Inspiration has also been understood by some Commentators to refer to the angel Gabriel, the vehicle of Revelation. The Light of the Qur'an made all things clear to man, and to the world. 4602 The Qur'an and the inspired Prophet who proclaimed it, are here identified. They were a Guide to men, showing the Straight Way . This Way is described in various ways: for example, see 1:6, and n. 22; 18:1-2, and notes 2326-2327; and 90:11-18.