Şûrâ Sûresi 5. Ayet Meali

bk. Kur’an-ı Kerim, 40/7.  

 «Göklerin üstlerinden çatlaması», Allah’ın azametinden ve şanının yüceliğinden dolayıdır.  

(3)“Melâikenin bir kısmı insanları hıfzediyor (koruyor), bir kısmı kitâbet (sevâb ve günahlarını yazma)işlerini görüyor. Demek melâikelerin insanlarla alâkaları ziyâde (fazla) olduğundan, insanların ahvâline(hâllerine) ehemmiyet veriyorlar.” (İşârâtü’l-İ‘câz, 250)  

(*) Not: Bu ayetten de anlaşılıyor ki, Necm suresi 26. ayette geçen meleklerin istiğfarı/ şefaati, ahirette değil, yeryüzünde bulunanlara bağışlanma sebebi olan iman ve hidayeti dilemek anlamındadır. Yani istiğfarları/şefaatleri dünyadadır. Ayrıca, (her zaman bilinçli, akıl sahibi bir varlığa işaret eden (من) men ilgi zamirinin gösterdiği gibi) bütün insanlığı ifade eder. Buradan çıkarılan anlam şudur: bütün insanlar -ister inansın ister inanmasınlar- hata yapmaya ve günah işlemeye yatkın olduklarından, yüce Allah, “işledikleri zulümlere rağmen yine insanlara karşı hep bağışlayıcıdır” İşte meleklerin yeryüzündeki müminlere istiğfarları ve inanmayanlar için bağışlanmalarına sebep olan hidayeti dilemeleri de onlara şefaatleridir. Meleklerin bu istiğfarları/şefaatleri ise dünyadadır, ahirette değil. Aşağıdaki tefsir metinlerine bakılabilir. (وقيل: الاستغفار منهم بمعنى: السعي فيما يستدعي المغفرة لهم، وتأخير عقوبتهم طمعاً في إيمان الكافر، وتوبة الفاسق، فتكون الآية عامة كما هو ظاهر اللفظ غير خاصة بالمؤمنين، وإن كانوا داخلين فيها دخولاً أوّلياً {أَلاَ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ } أي: كثير المغفرة والرحمة لأهل طاعته، وأوليائه، أو لجميع عباده، فإن تأخير عقوبة الكفار، والعصاة نوع من أنواع مغفرته، ورحمته (تفسير فتح القدير) { ٱلَّذِينَ يَحْمِلُونَ ٱلْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُ يُسَبّحُونَ بِحَمْدِ رَبّهِمْ وَيُؤْمِنُونَ بِهِ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ ءامَنُواْ } [غافر: 7] وقال تعالى: { وَيَسْتَغْفِرُونَ لِمَن فِى ٱلأَرْضِ } [الشورى: 5] والاستغفار شفاعة (مفاتيح الغيب ، التفسير الكبير).  

[3] Veya Müşrikler üzerinde, yer üzerinde.  

1 “Göklerin çatlaması” Arapçada bir deyimdir. Ya Allah’a isnat edilen şirk sözlerin ve yakıştırmaların ağırlığından (Krş. Meryem 19/90-91) ya da Allah’ın haşmet ve azametinden. 2 Krş. Mü’min, 40/7  

Burada kastedilen şey inkârcıların Yüce Allah’a uygun olmayan sıfatlar yakıştırmasıdır. Benzer mesaj: Meryem 19:90-91 Benzer mesaj: Mü’min 40:7.  

1 Yani kıyametin kopmasına fazla bir zaman kalmadı. Âyetin bu bölümü, “Nerdeyse gökler, (Allah’ın yüceliğinden dolayı) üstlerinden çatlayacak gibi titreşiyor.” şeklinde de tercüme edilebilir. Yani Allah öyle yüksek ve öyle büyük ve azametlidir ki cismanî yükseklik ve büyüklüğün timsali olan Semâlar, o yüksek Gökler, Onun celâl ve azametinin heybeti altında üstlerinden çatlayıverecek gibi ezilip titremektedir. (مِنْ فَوْقِهِنَّ) denilmesi Allah’ın yüksekliği, Semâların yüksekliğinin üzerinde olmasındandır.  

3 Yani, (her zaman bilinçli, akıl sahibi bir varlığa işaret eden men ilgi zamirinin gösterdiği gibi) bütün insanlık. Buradan çıkarılan anlam şudur: bütün insanlar -ister inansın, ister inanmasınlar- hata yapmaya ve günah işlemeye yatkın olduklarından, Allah, “işledikleri zulümlere rağmen insanlara karşı hep bağışlayıcıdır” (13:6). Ayrıca 10:11’in ilk cümlesi ve ilgili dipnot 17.  

[4302] Öncesiyle bağlantılı olarak “Allah’ın azamet ve heybetinden”, sonrasıyla bağlantılı olarak “Allah hakkındaki iftiralarından” gibi bir açıklamayla da okunabilir. (Benzer bir ibare için krş: 19:90.) Yetefattarne ve fevkıhinne kullanımları akıllılar için olup istisnâî bir kullanımdır. Bağımsız bir cümle olarak okunduğunda, açık ve genişleyen evren modeline işaret eder. [4303] Bazı müfessirler bu âyeti, Mü’min sûresinin 7. âyetine istinaden meleklerin mü’minlerin bağışlanmasına dua ettiği şeklinde açıklamıştır. Zımnen: Şeytanlar insanın can düşmanıysa, melekler de insanın can dostudur.  

Allah engin merhametiyle yoldan çıkmış, isyankâr, Kendisini bile inkâr eden müşriklere yıllarca mühlet verir, rızıklarını vermeye devam eder. O kadar ki onlar neredeyse bu dünyanın bir sahibi olmadığını zannetmeye bile giderler.  

[*] Bkz.: Meryem 19/88-92  

(1) Allah’ın büyüklük ve yüceliğinin tecellîleri karşısında.  

4530 How can we conceive of sublimity and greatness in a higher degree than this, that the highest heavens are almost ready to burst asunder by His Glory, which is higher than all? 4531 The angels are the noblest and purest beings of whom we can conceive. They reflect on the one side Allah's Glory and Praise, and on the other, two other attributes of Allah, that look towards His erring creatures, viz.: Forgiveness and Mercy. The two sets of attributes are complementary. They thus proclaim in their own being and in their prayers the Greatness and unbounded Goodness of Allah.