Şuarâ Sûresi 223. Ayet Meali

1- Yalana kulak verirler.  

1 Şeytan ve kâhin sözlerinin çok azı rast gelse de hemen hemen tamamı yalandır.  

98 Lafzen, “onların çoğu yalan söylerler”.  

[3270] Şairlerle ilgili bu paragrafın nüzul ortamında bir karşılığı olmalıdır. Nitekim Nadr b. Hâris ve Ebu Leheb’in karısı Avrâ bt. Harb gibi bazı müşrik şairler, Hz. Rasul’ü hicveden şiirler düzüp koşmaktaydılar. Kâhinler ve şairler, Cahiliyye döneminin mânevî hayatındaki boşluktan yararlanan iki sınıftır. Burada kâhinlerin şarlatanlığına, sonraki âyetlerdeyse şaman koltuğundaki şairlerin tutarsızlığına bir atıf yapılmaktadır. Özünde medhiye ile hiciv arasında sıkışan cahiliyye şiirinin oturtulduğu bu sahte ve kaygan zemine bir atıf. Zira şairin biri bir beklentiyle medhiye diziyor, beklentisi karşılanmayınca aynı şair aynı kişi için ağza alınmayacak iftiralar düzüp koşuyordu. Övgüsü de sövgüsü de yalan üzerine kuruluydu. Cahiliyye şairinin “aklî” olana karşı “hissî” olanı temsil edişine de yergi içeren bir îmâ vardır.  

Yalancı, iftiracı kâhinler, bilgileri noksan olduğundan, onlardan birtakım vehimler, emareler öğrenirler, sonra hayalhanelerinden gerçeğe uymayan hurafeler çıkarırlar, uydurdukları yalanları söylerler. Hadis-i Şerifte: “Cinnî, gayb aleminden bir kelime kapar, sonra onu insanlardan olan dostunun kulağına koyar, o da yüz yalan ilave ederek onu söyler.” bildirilmiştir. “Yulkûne” nin faili, yani “dinleme işini yapanlar” şeytanlar da olabilir. Yani onlar mele-i a’lâya kulak vermeye çalışırlar.  

(9) Onların kulak verdikleri şeytanlar, zaten işittikleri bir habere yüz yalan katarak yaymaktadırlar. (Buhârî, Tefsir 15:1; Müslim, Selâm: 122-124).