Şuarâ Sûresi 189. Ayet Meali

Hz. Şuayb’ın kavmi yedi gün şiddetli ve dayanılmaz bir cehennem sıcağına maruz kalmıştı. Bu yakıcı sıcaklardan sonra gökte kara kara bulutlar belirmiş ve bu bulutların gölgelerine sığınmışlardı. Sığındıkları bu bulutları tam bir kurtarıcı olarak düşünmüşlerdi ki, Allah, bulutlardan üzerlerine ateş yağdırarak onları helak etmişti.  

Tefsir bilginlerinin açıklamasına göre; Şu’ayb peygamberin kavmi yedi gün şiddetli bir sıcağa maruz kalmış, evlerinde nefes alamaz hâle gelmişlerdi. İşte böyle bir durumda, gökte siyah bir bulut belirmiş, onlar da biraz rahatlamak için bu bulutun gölgesinde toplanmışlardı. Sonra bu bulut ateş olup üzerlerine inmiş ve onları yok etmişti.  

 Çok sıcak günlerden sonra gökte bulutlar belirmiş, onların gölgesine sığınmışlardı. Allah bulutlardan ateş yağdırarak azgınları, asileri yakmış ve cezalandırmıştı.  

(1)Eyke halkını önce gāyet yakıcı bir sıcak yakaladı. Bu tahammül edilmez sıcak yedi gün sürdü ve kendilerini gölgeleyeceğini zannettikleri bir bulutun altında toplandıklarında üzerlerine yağan ateşle helâk edildiler. (Râzî, c. 12/24, 165)  

(*) Müfessirlere göre Eyke halkı peygamberi yalancılıkla itham edip inkârlarında ısrar edince Allah Teâlâ onları ya şiddetli bir depremle veya volkanik bir patlama ile cezalandırdı. Nitekim A‘râf- 91. âyetinde Medyen halkının şiddetli bir depremle cezalandırıldığı bildirilmiştir. Âyette belirtilen “gölge günü”nden maksat bu deprem sebebiyle gökte oluşan toz ve duman tabakasının güneş ışınlarını engellediği gündür. “Gölge gününün azabı” tamlamasının mecazi anlamda “geç kalınmış bir pişmanlıkla birlikte baş gösteren ruhsal bir karanlığa ve kasvete işaret” olarak da yorumlanabileceği söylenmiştir (Esed, II, 757; Şuayb ve Eyke halkı hakkında bilgi için bk. A‘râf 7/85; Hûd 84-95; İbn Âşûr, VIII, 239 vd.). Kur’an’da farklı bağlamlarda değişik üslûpla anlatılan bu kıssalar, tarih boyunca insanlığın temel yanlışlarının değişmediğini, hakkı tebliğ eden peygamberlerin ise her çağda insanların akıl ve basîretlerini bağlayan hırs ve tamahkârlıklarına, nüfuz ve iktidar tutkusuna, kendini beğenmişliğe karşı mücadele verdiklerini bildirmektedir. (Kur’an Yolu Tefsiri)  

[3] Gölge şeklinde bir buluttan çıkan ateş.  

31 Şuayb Peygamber Hicr, 15/79’da belirtildiği gibi Medyen ve Eyke halkına gönderilmiştir. Medyenliler büyük bir çığlıkla helak oldular. Eykeliler de buluttan yağan ateşle yok oldular. Rivayete göre Eykeliler, yedi gün boyunca şiddetli sıcaklara maruz kalmış, evlerinde sıcaktan nefes alamaz hâle gelmişler. Bu arada siyah bir bulut belirmiş, onlar da rahatlamak ve serinlemek için bulutun gölgesine sığınmışlar. Sonra da bulut ateş olarak üzerlerine inmiş. Çünkü onlar Hz. Şuayb’dan gökyüzünün bir parçasını üzerlerine düşürmesini istiyorlardı. Böylece arzularına uygun olarak helak oldular.  

1 Zulle Günü: Birçok müfessirin rivâyetine göre; Allah Şuayb (a.s)’ın toplumuna yedi gün, yedi gece şiddetli bir sıcaklık vermiş, bunun üzerine çöle çıkmışlar. Bir bulut güneşe gölge olmuş, bunlar da onun gölgesine sığınmışlar. Fakat o bulut, bir ateş halinde üzerlerine inmiş ve hepsini yemiş-bitirmiş. (Bu olayın muteber bir kaynağı belirtilmemiştir.)2 Bk. (Hûd: 67, 68)  

78 Bu “gölgelerle kaplı gün” ifadesiyle, çoğu zaman volkanik patlama ya da yer sarsıntısıyla birlikte çöken fiziksel bir karanlığa işaret edilmiş olabileceği gibi (7:91’de ifade edildiğine göre, Medyen halkı da böyle bir karanlığa maruz kalmıştı), geç kalınmış bir pişmanlıkla birlikte baş gösteren ruhsal bir karanlığa ve kasvete de işaret edilmiş olunabilir.  

[3259] A’râf 91 ışığında, bu belanın volkanik bir patlama şeklinde gerçekleştiği söylenebilir.  

Rivayete göre Allah onlara yedi gün ve sekiz gece süren şiddetli bir sıcak verdi. Evlere sığınıp, sonra ovaya çıkmaya mecbur kaldılar. Gölgeleyen bir bulutun altında toplandılar. O gölgelik bir ateş halinde üzerlerine düşüp hepsini yiyip bitirdi.  

3220 Perhaps a shower of ashes and cinders accompanying a volcanic eruption. If these people were the same as the Midianites, there was also an earthquake. See 7:91 and n. 1063. 3221 It must have been a terrible day of wholesale destruction-earthquake, volcanic eruption, lava, cinders and ashes and rumbling noises to frighten those whose death was not instantaneous.