Şems Sûresi 4. Ayet Meali

(*) Veya “gündüz karanlığı giderince” gece karanlığı her tarafı sarınca”  

[762] Şems sûresi hakkında genel bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XXI, 147.[763] Yemin edilen 11 varlık hakkında bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XXI, 149-156.  

(*) Gece Gündüz Nasıl Oluşur? Dünya kendi ekseni etrafında aralıksız bir şekilde dönmeye devam eder. Aynı zamanda Güneş’in etrafında dönüşünü sürdürür. Yani diğer bir ifadeyle güneş sistemi çevresinde sürekli döner. Bu sayede belirli bir süre içerisinde güneş ışınları dünyanın bir yüzeyine çarpar. Böylece 12 saat süreyle dünyanın bir yüzeyi gündüz olurken (yani dünyanın bir yüzeyindeki zaman dilimi olan gece güneşi açığa çıkarırken) diğer yüzeyi gece (yani karanlık) olur. Dünya kendi ekseni etrafında dönüşünü 24 saat içerisinde tamamlar. Tabii güneş ışınlarının geliş ve eksen eğikliği kapsamında, ayrıca dünyanın kutuplardan basık ekvatordan şiş olmasıyla, bazı bölgeler aylar boyunca gece gündüz olur. Not: Bu yeminlerle yüce Allah, yaşamın olmazsa olmazı olan âfak âyetlerine dikkat çekmektedir. Güneş; aydınlığı ve atmosferin varlığı ile gündüzü oluştururken, ortalığı kaplayan gece sayesinde ayın güneşi takip edişi müşahede edilmektedir. Aşağıdaki tefsir metninde de belirtildiği gibi, gece ve gündüzü ortaya çıkaran arzın küre şeklinde olup kendi ekeseni ve güneş etrafında dönmesidir. والغاشي في الحقيقة هو تكوير الأرض ودورانها تُجاه مظهر الشمس وهي الدورة اليومية، وقيل: ضمير المؤنث في {يغشاها} عائد إلى الأرض على نحو ما قيل في {والنهار إذا جلاها} (التحرير والتنوير).  

[5748] Gündüz mazi fiille gelirken gecenin muzari fiille gelmesi, gündüzün asıl gecenin fer oluşuna, gündüzün geceye önceliğine delâlet eder. Bu âyet gösterir ki ışık mucizedir. Tıpkı su gibi, hayat gibi, ruh gibi. Bu kevnî mucizeye dikkat çeken vahiy, bizi kâinat kitabını okumaya çağırır. [5749] Gece ve gündüz, Leyl 1-2’de başkasına işaret etmeksizin zamirsiz olarak gelmiştir.