Sâffât Sûresi 158. Ayet Meali

158.Beyhaki`nin Şi`abu`l-İman`da Mücahid`den rivayet ettiğine göre Kureyşin ileri gelenleri: "Melekler Allah`ın kızlarıdır" deyince Hz. Ebu Bekir (r.a.): "Peki o zaman anneleri kimdir?" diye sordu. Müşrikler de: "Cinlerin seçkinleri" dediler. Bunun üzerine bu ayeti kerime indirildi.Bazı tefsirlerde burada cinler denirken meleklerin kastedildiği belirtilmektedir.  

[475] Cinn kelimesi hakkında bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XVI, 203-205.  

1- Melekler. 2- Hesap günü, hesaba çekileceklerini.  

(*) Not: Ayette geçen (الجن) ‘’cin’’ ifadesi melekler için kullanılmıştır, çünkü onlar da cinler gibi gözlerden gizli ve uzak kalırlar. Bu nedenle her melek cindir (gözlerden gizlidir), denir, ama her cin (gözlerden gizli her şey) melek değildir. Aşağıdaki tefsir metinlerine bakılabilir: {وَجَعَلُواْ بَيْنَهُ وَبَيْنَ ٱلْجِنَّةِ نَسَباً} أكثر أهل التفسير أن الجِنّة هاهنا الملائكة.( الجامع لاحكام القرآن) حكى - سبحانه - زعما آخر من زعمهم فى شأن الملائكة فقال: {وَجَعَلُواْ بَيْنَهُ وَبَيْنَ ٱلْجِنَّةِ نَسَباً وَلَقَدْ عَلِمَتِ ٱلجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ) والمراد بالجنة هنا: الملائكة. سمو بذلك لاجتنانهم واستتارهم عن الأعين(.الوسي وقوله: {وَما مِنَّا إلاَّ لَهُ مَقامٌ مَعْلُومٌ} وهذا خبر من الله عن قِـيـل الـملائكة أنهم قالوا: وما منا معشر الـملائكة إلا من له مقام فـي السماء معلوم (جامع البيان في تفسير القرآن) وقال آخرون: هو أنهم قالوا: الـملائكة بنات الله، (تفسير القرآن الكريم) وقالوا: الـجِنَّة: هي الـملائكة. ذكر من قال ذلك: ( جامع البيان في تفسير القرآن}  

[1] Yani Allah ile melekler arasında. Periler, melekler gayri mahsus olmakla meleklere peri dediler, böylece melekler Allah'tan oldu demişlerdi. Veya Allah ile melekler arasında yakınlık iddia eylemişler veya melekler Allah'ın kızlarıdır iddiasında bulunmuşlardı. Yahut: «— Allah ile şeytan iki kardeştir. Allah hayr-i kerim, şeytan şerr-i leim demişlerdi» ki Yezdan ve ehriyemine kail olan Mecusların mezhebidir.[2] Öyle itikat edenlerin. Yahut şeytanlar kendilerinin.  

31 Ayette geçen “cinne” kelimesi görünmeyen varlıkları ifade ettiği için cinler veya melekler anlaşılır. Meleklerin Allah’ın kızları olduğu iftirası yapıldığı için, bağlamına uygun olarak melekler diye de tercüme edilebilir.  

İbn Abbâs’tan gelen bir rivayetle de destekleneceği üzere, burada sözü edilenler İblis ve onun arkadaşları anlamında cinlerdir. Bazı müfessirler burada geçen [el-cinneh] kelimesiyle kastedilenin “melekler” olduğu kanaatindedirler. Onlara göre melekler de görünmez varlıklar oldukları için konu melekler üzerinden değerlendirilmelidir (Taberî, [Câmi‘u’l-beyân], XXIII, 108). En‘âm 6:100-101 gereği kastedilenin cinler olduğu görüşü diğerine göre daha doğrudur.  

1 Yani soy bağı uydurarak cinlerin, Allah’ın ilâhlığına ortak olduklarına, insanları inandırmaya kadar gittiler. Aslında “şeytanın Allah’ın kardeşi, meleklerin de Allah’ın kızları olduğu” kanaati Mecusîlerden alınmıştır. Bazı Müslümanlar da hâlâ ne olduğunu bile bilmedikleri rûhanîlerin, cinlerin, meleklerin ve bazı şeyhlerin Allah’a yakınlıkları olduğuna, onların aracılığı olmaksızın Allah’a yaklaşamayacaklarına ve şeytanın kötülük tanrısı gibi olağan üstü güçlerinin olduğuna inanarak, îmanlarına şirk bulaştırmaktadır. Aslında tamamen müşriklere ait bu inanç sistemine, genellikle Mecusîlikten İslâm’a dönmüş ve ertesi günü de şeyh olmuş, “kasıtlı toplum mühendislerince” İslâmî kılıf giydirilerek, Müslümanların inanç sistemi altüst edilmiştir.  

66 Lafzen, “onlar”.67 Bkz. Ek III. Birçok klasik müfessir, el-cinne teriminin burada meleklere işaret ettiği, çünkü meleklerin -bu kategoriye giren bütün varlıklar gibi- insan duyularının kavrayış alanı dışında bulundukları görüşünde oldukları halde, ben, yukarıdaki ayetin doğrudan görülemiyen, ama kendilerini etkileriyle hissettiren görünmez tabiat güçlerine işaret ettiğini düşünüyorum: bu varlıkların, burada, esas olarak “[insanın] duyularının ötesinde bulunan” anlamına gelen el-cinne çoğul ismi ile adlandırılmasının sebebi budur. Allah’a inanmayı reddeden insanlar, bu aslî varlıkları bilinçli bir yaratıcı güçle esrarlı bir şekilde donatılmış olarak görme eğiliminde olduklarından (karş. Bergson’un élan vital kavramı), Kur’an bunları kutsayanların sözkonusu varlıklar ile Allah arasında bir “yakınlık” uydurduklarını, yani onlara Allah’a ait bazı vasıflar ve güçler yakıştırdıklarını söyler.68 “Bilgi”nin tabiatın maddî güçlerine, buradaki gibi, mecazî bir yolla atfedilmesi konusunda bkz. 164-166. ayetler ve ilgili not 71.  

[4038] Bedevi Araplardan bir kısmının inancına göre Allah -hâşâ- cinlerden olan güzel hanımlara evlilik teklif etmiş, onlar da bu teklifi kabul etmişler, melekler bu evlilikten doğmuştur. Burada bedevi Arapların bu sapık inançları reddedilmektedir. (Krş: 34:40-41) Çıkarılacak ders şudur: Müşrik akıl cin ve melek gibi ‘gayb’ın konusu olan şeyleri putlar üzerinden ‘şehadet’in konusu haline getirdiler. Bu, ilâhî sistemi zihinde ters çevirmek anlamına geliyordu. Çarpıttıkları hakikat kendilerini çarptı ve ahlaki bir pisliğe gömüldüler. Bugün de aynı şeyi yapan aynı sonuçla karşılaşır.  

Burada iki ma'nâ olasıdır: 1) Halbuki cinler de kendilerinin yakalanıp hesâba çekileceklerini bilmişlerdir. 2) Halbuki cinler de, Allah ile cinler arasında soybirliği, akrabâlık olduğunu söyleyenlerin yakalanıp hesâba çekileceklerini bilmişlerdir.  

[*] Burada cin, melek anlamındadır. Çünkü onların Allah ile soy bağı kurdukları varlıklar sadece meleklerdir.  

4132 The angels are at least pure beings engaged in the service of Allah. But the Pagan superstitions not only connect them with Allah as daughters but even connect Allah by relationship with all kinds of spirits, good or evil! In some mythologies the most evil powers are gods or goddesses as if they belonged to the family of Allah the Creator and had some semblance of equality with Him! This, too, is repudiated in the strongest terms. For J inns see n. 929 to 6:100.