Sâffât Sûresi 1. Ayet Meali

Tevhid inancını ve peygamberliği inkâr edenlerin acı sonucundan bahsedilip nasihat yoluyla tevhid ve ahiret hakkında deliller öne sürülmüştür. Mü’min ve kâfir kıssasının anlatımıyla ikisinin de akıbetleri gösterilmiş Nuh, İbrahim, İsmail, Musa, Harun, İlyas, Lut peygamberlerden bahisle zaferin müslümanlara ait olacağı müjdesi verilerek mü’minlerin ye’se düşmemeleri öğütlenerek sûre iyi sonucun; yolunu yordamını Allah’ın kitabıyla bulanla-rın olacağını açıklayarak sona erer.  

[467] Sâffât sûresi hakkında genel bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XVI, 103.  

Bkz. 37/165  

Âyetlerde belirtilen işleri yapanların melekler, yahut mü’minler ve özellikle âlimler olduğu tefsir bilginlerince ifade edilmiştir.  

 Burada «saf saf dizilenler, toplayıp sürenler ve zikir okuyanlar»ın melekler olduğu söylenmiştir. Ayrıca bunların gök cisimleri, ruhlar, kudsî cevherler, Kur’an âyetleri, âlimler ve gaziler olduğunu söyleyenler de vardır.  

(*) Bulutlar deniz seviyesinden yüksekliklerine göre yüksek, orta ve alçak derece bulutları olmak üzere 3 ana gruba ayrılırlar. Bulutlar görünüşlerine göre adlandırılırken de başlıca dört Latince kökenli kelime ve bunlardan türetilmiş ekler kullanılır: Latincede bunlara: 1. Cirrüs (kıvrım), 2. Cumulus (yığın, küme), 3. Stratus (tabaka, yayılmış), 4. Nimbus (yağmur bulutu) sözcükleri kullanılır. Kaynak: (Vikipedi Özgür Ansiklopedi) İşte ayette (الله اعلم) ‘’havada saflar halinde yayılıp dizilen bu bulut gruplarına işaret edilmektedir. Ayrıca geleneksel tefsir ve yorumların çoğuna göre bunlar melekler olup bulutları da sevk ederler. Hâlbuki bulutları sevk eden melekler değil rüzgârlardır. Bkz: (Fatır sûresi 9 ve Rûm-48. ayetler) Bu nedenle bu ayetlerde işaret edilenlerin melekler olduğunu söylemenin pek mümkün olmadığı açıktır, çünkü melekler bulutları sevk ederler dediğimiz de, buradaki ayet ‘’bulutları sevk eden rüzgârlardır’’ diyen Fatır sûresinin 9 ve Rûm süresinin 48. ayeti ile çelişir hâle gelir. Yine en doğrusunu yüce Allah bilir.  

[1] Mekke'de nâzil olmuş (182) âyettir.  

(Mekke’de nazil olmuştur ve 182 ayettir. İlk üç ayette, saf tutmuş meleklere, bulutları sevk ve idare eden güce, zikri yapan dile yahut insana yemin edilerek Allah’ın bir olduğu gerçeği ortaya konmuştur.)  

Mekke döneminin ortalarında indirilmiştir. Adını, sıra sıra dizilenlere işâret eden ilk ayetinden almıştır. 182 ayettir.  

1 Saffat: Dizilip saf olanlar, saf dizenler anlamına gelir. Saf ise, çeşitli şeyleri düz bir hat üzerinde sırayla dizmek veya dizilen sıra demektir. Bu ifâdeyle; melekler, yıldızlar, namaza duran ve küfre karşı Allah yolunda cihad için toplanan Müslümanlar, kastedilmiş olabilir. 2 Zecr: Azarlayarak bir şeyi defetmek, sevk etmek ve yasaklamak demektir. Bu ifâdeyle; bulutları sevk eden melekler, Müslümanları tehlikelerden koruyan mücahit orduları veya Müslümanları ve bu orduları sevk ve idare eden önderler, kastedilmiş olabilir.  

1 Ve tenbih edatı ile bu edatın “Düşün” şeklinde çevrilmesi konusunda bkz. 74:32 ile ilgili 23. notun ilk bölümü. Klasik müfessirlerin çoğu, 1-3. ayetlerin meleklere işaret ettiğini ileri sürerlerken, Ebû Muslim İsfehânî (Râzî’nin naklettiğine göre) bu varsayımı reddetmekte ve bu pasajın insanlar arasındaki gerçek müminlere işaret ettiğini söylemektedir. Fakat Râzî, başka bir yorumda (bana göre en ikna edici olanıdır) bulunmakta ve burada kasdedilenin Kur’an’ın mesajları (âyât) olduğunu ileri sürmektedir ki bu ayetler -müfessirin kendi ifadeleriyle- “çok çeşitli konulara değinmektedir. Bir kısmı Allah’ın birliğinin yahut O’nun ilminin, kudretinin ve hikmetinin kanıtlarına değinirken diğer bir kısmı ilahî vahyin veya yeniden dirilmenin kanıtlarını sergilemektedir. Bir kısmı insanın sorumluluklarını ve buna ilişkin kuralları sıralarken diğerleri yüksek ahlakî ilkelerin tebliğine ayrılmışlardır. Ve bu mesajlar, her türlü değişme yahut yenilenme [ihtiyacı]nın üstünde bulunan tutarlı bir sistem çerçevesinde düzenlenmişlerdir ve bu şekilde “sıra sıra dizilmiş” varlıklara veya nesnelere benzerler.  

[3984] Sâffât, (t. sâffe), insan, melek ve kuş gibi hareket yeteneğine sahip varlıklar için kullanılır (61:4; 24:41; 67:19). İlk üç âyette her çeşidiyle “itaatkâr varlıkların” kastedildiğini 165. âyet teyit etmektedir. Kasıt vahyin kendisi de olabilir (Râzî). Bu durumda vahiy benzer örneklerde olduğu gibi (35:31; 36:2) inşâ edici bir özne olarak öne çıkar. Sâffât hem “sıraya dizenleri”, hem de “sıraya dizilenleri” ifade eder. Böylece şu anlama ulaşılır: “Şahit olsun vahyin sıraya dizdiği itaatkâr kullar ve/veya kulları hizaya sokan sıra sıra âyetler”.  

Müfessirlerin çoğuna göre ilk üç âyette bildirilen işleri yapanlar melaike topluluklarıdır. Birinci âyette emirleri yerine getirmek için hazır kıta bekleyen; ikinci âyette yağmurun yağmasını düzenleyen, üçüncü âyette ise peygamberlere vahiyleri, salih kullara ise ilhamları getiren melaike toplulukları kasdedilmiştir.  

(1) Allah’ın emrini almak ve yerine getirmek için saf saf dizilen melekler (bu sûrenin 165’inci âyetine bakınız) veya namazda yahut savaşta saf tutan mü’minler (bk. 61:4).  

4030 At a later stage, we shall study the general meaning of the adjurations in the Qur'an indicated by the particle wa. See App. XI, p. 1694. Here we may note that the last Surah (Ya Sin) practically began with the adjuration "by the Qur'an, full of wisdom", emphasising the fact that Revelation was the evidence by which we could learn the highest wisdom of the spiritual world. Here our attention is called in three verses or clauses, to three definite attitudes which illustrate the triumph of Good and the frustration of Evil. See the notes following. 4031 Two questions arise: (1) are the doers of the three things noted in verses 1-3 the same persons, whose actions or qualities are differently described, or are they three distinct sets of persons? (2) in either case, who are they? As to (1) the most authoritative view is that the three clauses describe the same set of persons in different aspects. As to (2) some take them to refer to angels, and others understand by them the good men, the men of God, who strive and range themselves in Allah's service. The words are perfectly general, and I interpret them to refer to both classes. The feminine form is grammatically used in Arabic idiom for the indefinite plural. In 37:165 below, the word saffun is used in the definite plural, and seems to be spoken by these beings, angels or men of God or both, according to how we interpret this verse.