Sâd Sûresi 72. Ayet Meali

Bkz. 2/34 ve açıklaması, 15/29  

1- Ruh sözcüğü; “can”, vücuda hayat veren cevher” demektir. 2- Onun saygınlığını kabullenin. Ona saygınızı sunun.  

(1)Buradaki “(Kendi yarattığım) rûhumdan üflediğim” ta‘bîriyle Cenâb-ı Hakk’ın rûhu ve üflemeyi kendine nisbet etmesi, rûhun şeref ve i‘tibârını yüceltmek içindir. Beytullah (Allah’ın evi), Nâkatullah (Allah’ın devesi)lafızlarında olduğu gibi. (Nesefî, c. 4, 84; Celâleyn Şerhi, c. 6, 405)  

(*) Buradaki “ruh üflemeyi, ona başta irade olmak üzere, kendi özelliklerimden, sıfatlarımdan sınırlı düzeyde verdiğim zaman” şeklinde anlamak mümkündür. Bir canlıyı iradeli varlık düzeyine yükselten cevher, bu ilahi ruh olarak adlandırılmıştır. Yani bu ruh insanı diğer canlı türlerinden ayıran özalliklerdir. Bakara-30-34.ayetlerden de anlaşıldığı gibi “Âdem’e üflenen ilahi özellik (ilahi ruh), isimleri bilmek ve bununla eşyayı tanımlayabilmektir.” İnsanlar kelimelerle düşünürler. Kısacası Âdem’e üflenen ilahi ruh entelektüel düşünebilme, akıl edebilme ve sorumluluk taşıyabilme yeteneğidir. Ona ilahi ruhun üflenmesiyle sorumlu ve iradeli bir varlık hâline gelmiştir. Ruhtan maksat vahiydir, güçtür, kudrettir, emirdir, iradedir, akıldır, sorumluluktur vb. (Doğrusunu yüce Allah bilir.) Ayrıca üflenince beşeri insan eden cevher: Secde 9, Hıcr 29, Sâd 72, tevile yer olmaksızın Âdem’e üflenen ruh için kullanılır. Enbiya 91 ve Tahrim 12’de Meryem için kullanılır. Üflenen ruh, yaratılış amacı olan insanlığa ulaştırmak için, beşerin akıl, irade ve vicdanla donatılması olayıdır. İlahi ruhun diğer canlılara üflenmesinden hiç söz edilmezken, sadece insana üflenmesinden söz edilmesi, bu ruhun insanı canlı kılan şey değil, canlılar içinden seçilip onu akıllı ve iradeli bir varlık kılan öz olduğunu gösterir… Bu ilahi Ruh üflenmeden önce insan, Allah’a muhatap değildi. Zira aklı, iradesi, vicdanı ve sorumluluk duygusu yoktu. Bunlara sahip olmayan bir canlı varlık, Allah’a muhatap olamazdı…(Tabiat ve Kur’an Ayetleri Işığında İlk İnsanın Yaratılışı) "Ruh" kelimesinin geleneksel anlamı Kur’an’daki anlamıyla pek uyuşmaz. Kur’an’ı Kerim ayetlerini incelediğimizde "ruh"un vahiy, bilgi ve emir anlamlarına geldiğini görürüz. Âdem’e üflenen ruh hakkında detaylı bilgi aşağıdadır. Not: Ayetlerde geçen secde, Âdem’i bu özelliklerle yaratan Allah’adır, Âdem’in şahsına değil. Detaylı bilgi için Bakara-34. ayet açıklamasına bkz فإذا": الفاء عاطفة ((اعراب القران) افهذه الآية تدلّ على أنّ الروح التي نفخت في آدم لم تكن تلك الروح التي نريد منها النفس، وإنّما هي نوع من النبوّة (أوالوحي) التي جعلت الملائكة يسجدون لآجل خلقية ادم خليفة. وإلاّ فإنّ الإنسان ليس بأفضل من الملائكة إلاّ بالإيمان؛ والإيمان لا يتأتى إلاّ بالنبوّة. ولذلك فإنّ الروح التي هبطت على آدم وربط الله سبحانه وتعالى بينها وبين سجود الملائكة لم تكن إلاّ روح القدس التي هي النبوّة (معنى الروح في القرآن الكريم الروح بمعنى (الوحي)، ومنه قوله تعالى: {وكذلك أوحينا إليك روحا من أمرنا} (الشورى:52)، قال ابن كثير: يعني القرآن. ونحوه قوله سبحانه: {ينزل الملائكة بالروح من أمره} (النحل:2)، (قال القرطبي: الروح: الوحي الروح في التنزيل الحكيم هي واسطة تنزيل المعلومات والأوامر إلى الإنسان (الوحي) وهي المعرفة والتشريع اللذان لا وجود موضوعي لهما خارج الإنسان، والله تعالى اصطفى آدم من بين مجموعة من البشر لينفخ فيه من روحه، وآدم هنا هو مرحلة وسيطة بين الإنسان والبشر وليس شخصاً واحداً، وبنفخة الروح حدثت له طفرة إدراكية ترافقت مع تطور بيولوجي الخ --إذن: نحتاج إلى تربة بين بين، بحيث تمسك الماء بالقدر الذي يتيح للنبات أنْ يستفيد منه ويمتص عناصر الغذاء، ثم يتسرَّب الباقي فلا يضر بالجذور كما توصل العلماء إلى أن عناصر جسم الإنسان عبارة عن 16 عنصراً، تبدأ بالأكسوجين بنسبة 67% وهي أعلى نسبة وتنتهي بالمنجنيز. وأن الطين يحتوي على نفس هذه العناصر الستة عشر، وهذا يثبت صدْق الحق سبحانه في خلْق الإنسان من الطين (خواطر محمد متولي الشعراوي) وبهذا الشكل إنتهت عملية خلق الإنسان، وذلك بعد إمتزاج روح الباريء عزّوجلّ الطاهرة مع التراب. فخُلق موجود عجيب لم يسبق له مثيل، ولم توضع لرقيّه وإنحطاطه أيّة حدود. الموجود الذي زوّده الباريء عزّوجلّ بإستعدادات خارقة تجعله لائقا للخلافة، ...(تفسير الأمثل في كتاب الله المنزل » ص) (ثُمَّ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ) أي وبعد أن سويناه ونفخنا فيه من روحنا وصار مستعدا لأن يكون خليفة في الأرض، وعلمناه الأسماء كلها، قلنا لجماعة الملائكة اسجدوا لآدم.(تفسير المراغي – سورة الاعراف – 11) {إِنّى خَـٰلِقٌ بَشَراً مّن طِينٍ } أي: خالق فيما سيأتي من الزمن {بَشَرًا } أي: جسماً من جنس البشر  

25 Krş. İsrâ, 17/85  

1 Beşer: Bir şeyin güzelliğiyle ortaya çıkması, görünmesi demektir. İnsana beşer denmesi, hayvanların aksine üzerinde yün, kıl ve tüy gibi şeylerin bulunmayıp derisinin olduğu gibi görünmesindendir. Yani beşer: İnsan, insanoğlu, âdemoğlu demektir. Aynı kökten gelen “beşere”: üst deri, derinin üst tabakası, “beşîr”: güzel yüzlü, müjdeleyici, “beşâre”: güzellik anlamına gelir. Sözlük anlamından da anlaşılacağı üzere “beşer” tabiri, insan hakkında, onun maddî yönü ve dış görünüşüyle ilgili olarak kullanılır. Burada beşerin maddî yönü ve şekli, bedeni söz konusu edilmektedir. İnsan yalnız beşerî yönüyle değil, vahiy alan yönüyle de insandır. Topraktan yaratılan insanın beşeriyet yanı, Kur’an’ın ifadeleriyle unutkanlığının, nankörlüğünün, aceleciliğinin, tartışmayı pek sevmesinin, bilgisizliğinin, zalimliğinin ve zayıflığının sembolüdür. 2 Biçimlendirme yaratmaktan sonra olduğuna göre, demek ki insan çamurdan yaratıldıktan sonra, bir de insan şeklini almak ve insanlık seviyesine gelmek için bir süre de biçimlendirilmeye tabi tutulmuştur. 3 Yani bu, “kendi rûhumun bir kısım özelliklerini taşıyan bir rûh verdiğim zaman” demektir. Yoksa kendi rûhumdan bir parça demek değildir. Ayrıca bu ifâde insana şeref için de olabilir.4 Âdem (a.s)’ın yaratılışıyla ilgili olarak Bk. (Bakara: 30, Hicr: 28)  

56 Bkz. 15:29 ile ilgili not 26.  

[4095] Aynı metin ve detaylı açıklamalar için bkz: 15:29, not 26, 27.  

(9) 15:29’un açıklamasına bakınız.  

4227 See n. 1968 to 15:29, where the spiritual significance of this is explained.