Rûm Sûresi 52. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 63/4; 67/10.  

Bkz. 10/42, 27/80-81, 63/4; 67/10  

Belli bir radyo yayınını nasıl ki pili bitmiş yahut düğmesi çevrilmemiş yahut, dalga ayarı yapılmamış bir radyo ile dinleyemiyorsak aynı şekilde Tanrı'nın mesajı da aklını kullanmayan, yeni düşüncelere kapalı bağnaz kafalarda yankı bulmaz.  

1- Aklını kullanmayanlara, aklını devre dışı bırakanlara. 2- Gerçeği dikkate almayan ona önem vermeyen, duyarsız ve sorumsuz olanlara. 3- Söz dinletemezsin.  

(1)“Kulaktaki zar, nûr-ı îmân ile ışıklandığı zaman, kâinâttan gelen ma‘nevî nidâları (sesleri) işitir. Lisân-ı hâl (hâl dili) ile yapılan zikirleri, tesbîhâtları (tesbîhleri) fehmeder (anlar). Hattâ o nûr-ı îmân sâyesinde, rüzgârların terennümâtını (tatlı tatlı seslenişlerini), bulutların na‘râlarını, denizlerin dalgalarının neğamâtını(nağmelerini) ve hâkezâ (bunun gibi) yağmurlardan, kuş vesâire gibi her nev‘den Rabbânî (Allah’ı düşündüren) kelâmları ve ulvî (yüce) tesbîhâtı işitir. Sanki kâinât İlâhî bir mûsikī dâiresidir. Türlü türlü âvazlarla(seslerle), çeşit çeşit terennümâtla kalblere hüzünleri ve Rabbânî aşkları intıbâ‘ ettirmekle (hissettirmekle)kalbleri, ruhları nûrânî âlemlere götürür. Pek garib misâlî levhaları (manzaraları) göstermekle, o ruhları ve kalbleri lezzetlere, zevklere gark eder (boğar). Fakat o kulak küfür ile tıkandığı zaman, o lezîz (lezzetli), ma‘nevî, yüksek savtlardan (seslerden) mahrum kalır ve o lezzetleri îrâs eden (veren) âvazlar, mâtem seslerine inkılâb eder (döner). Kalbde o ulvî hüzünler yerine, ahbâbın fıkdânıyla (sevdiklerin yok olmasıyla)ebedî yetimlikler, mâlikin ademiyle (sâhibsizlikle) nihâyetsiz vahşetler (yalnızlıklar) ve sonsuz gurbetler hâsıl olur.” (İşârâtü’l-İ‘câz, 64)  

(*) Yani sen nasıl ki sesini bedenen ölmüş olanlara işittiremezsin, aklını kullanmayanlara, aklını devre dışı bırakanlara, gerçeği dikkate almayanlara, ona önem vermeyenlere ve duyarsız ve sorumsuz olanlara da söz dinletemezsin. Ayrıca bu ayetin Bedir’de Hz. Peygamberin müşriklerin ölülerinin gömüldüğü Al-Qalib mezarlığı başında "Ey Kalib halkı, Rabbinizin size vaadini doğru buldunuz mu, ben de Rabbimin bana vaadini doğru buldum…’’ şeklindeki sözü üzerine indiğini söyleyen rivayet zayif olup doğru değildir. Zaten bu sûre ve içinde bulunan bu ayet Mekke döneminde, yani Bedir savaşından seneler önce inmiştir. Bu nedenle bu ayetin sebebi nüzulunun söz konusu olay olduğunu söylemek mümkün olmadığı gibi bu ayetin mesajı da geneldir. Yine bu hadise hakkında Hz. Aişe demiştir ki: ‘’… Ashabı ona: Ey Allah’ın Resulü, ölülerle mi konuşuyorsun? deyince Allah Resulü dedi ki: ‘’ Rablerinin kendilerine vaat ettiğinin gerçek olduğunu şu an (yani öldükten sonra) kesin olarak bilmektedirler’’ diye cevap vermiştir. Yani ("ما أنتم بأسمع لما أقول منهم") ‘’ Siz bu söylediklerimi onlardan daha fazla işitiyor değilsiniz’’şeklindeki rivayet Hz. Aişe tarafından da yalanlanmış olup Allah Resulü, (قد علموا أن ما وعدهم ربهم حقا)’’kad âlimu enne ma vaadehum Rebbuhum hakkaan’’ yani ‘’Rablerinin kendilerine vaat ettiğinin gerçek olduğunu şu an kesin olarak bilmektedirler’’şeklinde cevap vermiştir. Bu nedenle Allah Resulü onlar beni işitiyorlar, ama cevap veremiyorlar’’şeklinde bir ifade kullanmamıştır. Zaten bu sûre Mekke döneminde ve Bedir savaşından seneler önce indiği için, bu ayetin söz konusu olay üzerine indiğini söylemek asla mümkün değildir. Yani ilgili rivayetler ancak uydurma olabilir. Ayrıca Fatır sûresi - 22. ayette de "Ölülerle diriler (beyinleri iman ve ilimle dirilenler ile inkâr ve cehaletle ölenler) de bir değildir. Şüphesiz ki Allah, dileyeni işittirir. (Fakat ey Resulüm!) Sen kabirlerde olanlara (ölülere) asla işittiremezsin!" şeklindeki ayetle de kesin olarak anlaşılıyor ki ölülere sesimizi duyurmak veya onların seslerimizi işitmek asla mümkün değildir. Ayrıca kabir ziyaretinde ölenlere selam vermekle, onların seslerimizi işittiklerinin anlamı çıkmaz, çünkü onlara hitaben selam vermek, onlara dua etmektir, dua ise hazır olana da, hazır olmayana da yapılır. İşte bu hitap tarzıyla biz onları zihnimizde adeta canlandırarak selam veriyoruz, dua ediyoruz, ama bizi işitmezler. (يقول كتاب البداية والنهاية تحت عنوان "طرح رؤوس الكفر فى بئر يوم بدر) ... فلما ألقاهم فى القليب، وقف عليهم فقال: "يا أهل القليب هل وجدتم ما وعدكم ربكم حقا، فإنى قد وجدت ما وعدنى ربى حقا , قالت عائشة: فقال له أصحابه: يا رسول الله أتكلم قوما موتى؟ فقال: "قد علموا أن ما وعدهم ربهم حقا" قالت عائشة: والناس يقولون لقد سمعوا ما قلتُ لهم، وإنما قال رسول الله ﷺ: لقد علموا : المصدر.( ماذا حدث فى جثث الكفار بعد معركة بدر؟ ما يقوله التراث الإسلامى) {فَإِنَّكَ لاَ تُسْمِعُ ٱلْمَوْتَىٰ} فشبه الكفار بالموتى فكما لا يسمع الموتى النداء فكذلك لا يجيب ولا يسمع الكفار الدعاء إذا دعوا إلى الإيمان (بحر العلوم) وأخرج ابن مردويه من طريق الكلبي عن أبي صالح عن ابن عباس قال: نزلت هذه الآية {إِنَّكَ لاَ تُسْمِعُ ٱلْمَوْتَىٰ وَلاَ تُسْمِعُ ٱلصُّمَّ ٱلدُّعَاء } في دعاء النبي صلى الله عليه وسلم لأهل بدر، والإسناد ضعيف. والمشهور في الصحيحين وغيرهما أن عائشة استدلت بهذه الآية على ردّ رواية من روى من الصحابة: أن النبي صلى الله عليه وسلم نادى أهل قليب بدر، وهو من الاستدلال بالعام على ردّ الخاص، ((فتح القدير))  

16 Krş. Enbiyâ, 21/45  

Burada sözü edilen [el-mevtâ] kelimesi, “kalbini öldürenler” demektir. Bakara 2:154 ve Âl-i İmrân 3:169’da Allah yolunda öldürülenlerle ilgili gündeme getirilen yeni bir hayat tanımı ve bakış açısı gibi, bu ayette de ölü ve sağır ifadelerine yeni bir perspektif kazandırılmaktadır.  

1 Mevta’dan kastedilen “hakkı duymayan kâfirler”dir. Allah’ın âyetlerinden hiç etkilenmedikleri için duygusuzlukları yönüyle ölülere benzetilmişlerdir. Nitekim devamındaki sağırlar ve körler de böyledir. 2 Bk. (Neml: 80)  

[3617] Vahye göre yaşamak nabız ve kalp atışıyla değil, insanın hakikatle ilişki kurup kuramadığıyla ölçülebilen bir şeydir.  

3570 The marvels of Allah's creation can be realised in a general way by every one who has a disposition to allow such knowledge to penetrate his mind. But if men, out of perversity, kill the very faculties which Allah has given them, how can they then understand? Besides the men who deaden their spiritual sense, there are men who may be likened to the deaf, who lack one faculty but to whom an appeal can be made through other faculties, such as the sense of sight: but if they turn their backs and refuse to be instructed at all, how can the Truth reach them?