Ra'd Sûresi 38. Ayet Meali

bk. Kur’an-ı Kerim, 18/110.  

Dini ıstılahta mucize, insanların benzerini meydana getirmekten aciz kalacakları, peygamberlerin, peygamberliğini ispat etmek için meydan okuma üslubuyla zuhur eden harikulade olay demektir. Her peygambere kendi devrine ve durumuna göre Allah tarafından mucizeler verilmiştir. Peygamberler, hangi mucizelerle peygamberliklerini kanıtlayacaklarsa o mucizeleri göstermişlerdir.Onun için peygamberlere, mucizelerinin farklılığına ve büyüklüğüne bakarak üstünlük izafe etmek doğru değildir. Mucizeler tamamen Allah’ın fiilidir ve peygamberlerin bunlara herhangi bir katkıları yoktur ve Allah’ın izni olmadan peygamberlerin mucize gösterme gibi bir yetkileri ve kabiliyetleri de yoktur. “…Allah'ın izni olmadan hiçbir peygamberin bir mucize getirmesi söz konusu olamaz…” (Mü’min 40/78) Bu konuda daha geniş bilgi için İbrahim suresi 11. Ayetin açıklamasına da bakabilirsiniz.  

 Her vakit ve müddetin Allah katında ayrı ayrı bir yazısı, hikmet gereği verilmiş özel bir hükmü vardır. Bu müddet içerisinde kurtuluşa ermek veya azaba müstehak olmak için insanlara mühlet ve müsaade verilmiştir.  

1- Mucize, kanıt. 2- Belirlenmiş süre, bekleme süresi. 3- Yazılı bir kaydı.  

(1)“Mu‘cize ise, Hâlık-ı Kâinât (kâinâtın yaratıcısı) tarafından onun da‘vâsına bir tasdiktir. صَدَقْتَ[Doğru söyledin!] hükmüne geçer. Nasıl ki sen bir pâdişâhın meclisinde ve dâire-i nazarında (gördüğü bir yerde) desen ki: ‘Pâdişah beni filan işe me’mûr etmiş.’ Senden o da‘vâya bir delil istenilse, pâdişah: ‘evet’ dese, nasıl seni tasdîk eder. Öyle de, âdetini ve vaziyetini senin iltimâsınla (ricânla) değiştirirse, ‘evet’ sözünden daha kat‘î, daha sağlam, senin da‘vânı tasdîk eder. Öyle de, Resûl-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm da‘vâ etmiş ki: ‘Ben, şu kâinât Hâlıkının meb‘ûsuyum(elçisiyim)! Delîlim de şudur ki: Müstemir (sürekli olan) âdetini, benim duâ ve iltimâsımla değiştirecek! İşte parmaklarıma bakınız, beş musluklu bir çeşme gibi akıttırıyor! Kamere (aya) bakınız, bir parmağımın işâretiyle iki parça ediyor! Şu ağaca bakınız, beni tasdîk için yanıma geliyor, şehâdet ediyor! Şu bir parça taâma (yemeğe) bakınız, iki-üç adama kâfî geldiği hâlde, işte iki yüz, üç yüz adamı tok ediyor!’ ve hâkezâ (bunun gibi) yüzer mu‘cizâtı (mu‘cizeleri) böyle göstermiştir.” (Zülfikār, 19. Mektûb, 3)  

(*) Yani, peygamberlerin hepsi öteki insanlar gibi ölümlü birer beşerdirler; hiçbiri “tabiatüstü”, “beşerüstü” niteliklerle donatılmış değildi. Bu ifade, ilahî mesajın sıhhat ve doğruluğunu, sırf “ölümlü biri”nin, bir “beşer”in aracılığıyla gönderildiği için kabule yanaşmayan inkarcılara bir cevap niteliğindedir. (M. Esed. Meali Rad- 38. Ayet Açıklaması) Ayrıca ayetin son cümlesine göre her ecel, vakit ve müddetin Allah katında ayrı ayrı bir yazısı, hikmet gereği verilmiş özel bir hükmü vardır. Bu müddet içerisinde azaba müstahak olmamak ve kurtuluşa ermek için insanlara mühlet ve müsaade verilmiştir.  

1 Bu âyete göre; bütün Peygamberler evlenen, çoluk-çocuk sahibi olan normal insanlardır. Evlenmek, çoluk-çocuk sahibi olmak, bütün Peygamberlerden gelen bir sünnettir ve bu sünnete riâyet edilmelidir. Eğer biyolojik bir sakınca yoksa evlenmemek fazilet değil, bütün peygamberlerin sünnetine muhalefettir.2 Âyetin bu bölümü: “...Her sürenin (Allah katında) yazıldığı bir kitap vardır.” şeklinde de tercüme edilebilir.  

74 Yani, peygamberlerin hepsi öteki insanlar gibi ölümlü birer beşerdirler; hiç biri “tabiatüstü”, “beşerüstü” niteliklerle donatılmış değildi. Bu ifade, ilahî mesajın sıhhat ve doğruluğunu, sırf “ölümlü biri”nin, bir “beşer”in aracılığıyla gönderildiği için kabule yanaşmayan inkarcılara bir cevap niteliğindedir. (Karş. inanmayanların, Muhammed (s)’in “[diğer bütün ölümlü insanlar gibi] yiyip içen, çarşı-pazar dolaşan” bir peygamber olduğu yolundaki alaycı sözlerini ve Allah’ın onların “kendi aralarından birini” peygamber olarak seçmiş olmasından yana duydukları şüpheci şaşkınlığı dile getiren 25:7.) Buna ilaveten, yukarıdaki ayet, peygamberlerin “eşler ve çocuklar” sahibi olduğunu söylerken, îma yoluyla, insanın doğal ve fiziksel hayatının pozitif değerini vurgulamakta ve sözde “Allah’a yönelmenin” makbul bir yolu olarak insana teklif edilen çileci, kendine-eziyetci doktrinleri reddetmektedir.75 Lafzen, “Allah’ın izniyle”. Karş. 6:109 -“Mucizeler ancak Allah’ın kudretindedir” ve ilgili 94. not. Yukarıdaki anlam akışı içinde bu ifade, “mucizevî bir belirti/bir alamet” indirilmedikçe Muhammed (s)’in getirdiği mesaja inanmayacaklarını söyleyenlere bir cevap niteliğindedir.76 Yahut: “ilahî bir kelâm (kitâb). Bkz. 5:48 -“Sizin her biriniz için [farklı] bir kanun ve [farklı] bir hayat tarzı belirledik” -ve Kur’an mesajında bütünleşip sonlanan ilahî mesajlar zincirine ilişkin bir açıklamanın yer aldığı ilgili 66. not. Diğer müfessirler yanında İbni Kesîr tarafından da benimsenen yukarıdaki cümleye ilişkin bu yorum, ifadeyi, Muhammed (s)’den önce gönderilen peygamberlere ilişkin önceki bahise ve Kur’an’ın, kendisinden önce vahyedilmiş bulunan diğer bütün mesajların hulasası olduğunu işaret eden sonraki bölüme bağlamaktadır. Bunun dışında, her çağda o çağın şartlarına ve o çağda yaşayan insanların ihtiyaçlarına denk düşen vahyî bir mesajın gönderildiğini dile getiren ifade (Zemahşerî), başka dinlere mensup kimseler tarafından sıkça ileri sürülen, Kur’an’ın önceki ilahî mesajlardan farklı olduğu yolundaki itirazlara bir cevap niteliğindedir (Râzî).  

[1978] Yani: ‘Muhammedi dönemin mucizesi de Kur’an’dır.’ Veya: “Her vahyin bir vâdesi vardır” (Mukâtil); yahut: “Her ecelin bir yazılımı vardır”. Ecel, “süre, dönem” anlamına gelir. Bu ibare iki şekilde anlaşılabilir. Birincisi: Allah Rasûlü’ne yönelmesi mukadder olan “Önceki rasullere verilen ilâhî kudret delilleri neden sana verilmedi” sorusuna cevap olarak. İkincisi: “Diğer ilâhî mesajlar varken niçin yeni bir mesaja ihtiyaç duyuldu?” sorusuna cevap olarak (Zemahşerî ve Râzî). Birincisi âyetin iç bağlamıyla uyumlu, ikincisi ise bir sonraki âyetle uyumludur. Zemahşerî bu ibareyi aynen şöyle açıklamıştır: “Şeriatların maslahatları vardır. Şartların ve zamanın farklılığına bağlı olarak farklılaşır. Her zamana uygun bir hüküm vardır. Kullar üzerine, onların iyiliği için ne gerekliyse o yazılır”. Ayrıca buradaki “kitabı”, bize ulaşan ilk orijinal tefsirin sahibi Mukâtil de “vahiy” olarak yorumlar.  

(Mucize, va'ad ve tehdit dahil, her olayın kararlaştırılmış bir vakti vardır. Bundan dolayı çeşitli zamanlar için başka kitaplar nazil olmuştur, son zamanın kitabı da Kurandır. Arapça olan bu kitap, önceki kitapların temel ilkelerini yeniden hükme bağlayıp tahkim eder, onlardaki bazı hükümleri de neshedip değiştirir)  

İşte, yaratılışta böyle olduğu gibi, teşrî hususunda da durum böyledir. Allah Teâlâ, bir süre yürürlükte tuttuğu bir şer’î hükmü, sonra yürürlükten kaldırabilir, neshedebilir (Bkz. 2,106). Çünkü kitaplar, şeriatlar dünya ve âhiret mutluluğunu elde etmek için uyulması gereken kurallardır. Devirlerin değişmesi ile ihtiyaçlara göre hükümlerin değişmesi, ilahî hikmetin gereğidir. Bundan dolayı Kur’ân’, Tevrat ve İncîl’in temel ilkelerini destekleyerek Ehl-i kitabın hepsini sevindirirken, o kitaplarda insanlığın olgunluk dönemine uygun düşmeyen birtakım hükümleri de nesheder. Ve bundan dolayıdır ki Kur’ân’, bütün kitaplar üzerinde müheymin (denetçi, hakem) bir kitaptır.  

1861 All the Prophets of whom we have any detailed knowledge, except one, had wives and children. The exception is Jesus, the son of Mary. But his life was incomplete: his ministry barely lasted three years; his mission was limited; and he was not called upon to deal with the many-sided problems that arise in a highly organised society or State. We pay equal respect to him, because he was Allah's Messenger; but that is not to say that his Message covers the same universal ground as that of al Mustafa. There is no reproach foranormal human being if he lives a normal human life; there is glory if he beautifies it and sets a nobler example of virtue than other men, as did al Mustafa. 1862 No Prophet performed any miracle or showed forth any "Signs," except as Allah willed. Allah's will (Mash'ah) is an All-Wise, universal Plan, which is not formed for the benefit of one tribe or millah or of one age or country (see also next verse). The greatest Miracle in history was and is the Qur'an. We can apprehend its beauty and grandeur today as much as did the people of al Mustafa's day-even more, as our collective knowledge of nature and of Allah's creation has increased. 1863 Kitab: I have translated "a Book (revealed)"; but it can also mean "a Law decreed" or "a Decree established." Ultimately the meaning is the same; for each age, according to Allah's wisdom, His Message is renewed (Cf. 34:4).