Nâziât Sûresi 46. Ayet Meali

[718] Nâzi‘ât sûresinden çıkarılacak genel ilkeler için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XX, 339-340.  

Bkz. 20/103, 23/113, 30/55  

1- Kıyameti. 2- Kuşluk vakti kadar.  

(*) Not: (لم يلبثوا) hem dünya hayatını hem de öldükten sonraki süreyi de ifade edebilir. Bu da gösteriyor ki, berzah/kabir aleminde azap yoktur, yoksa azapla geçirdikleri süre onlara o kadar kısa olarak gelmezdi. (فإِنهم يوم يرونها كأن لم يلبثوا في دنياهم هذه وقبورهم { إِلاَّ عَشِيَّةً أَوْ ضُحَٰهَا) (أيسر التفاسير } لَمْ يَلْبَثُوۤاْ } في القبور في الدنيا { إِلاَّ عَشِيَّةً } قدر عشية { أَوْ ضُحَاهَا أو قدر غدوة من أول النهار (تفسير القرآن) { لَمْ يَلْبَثُواْ إِلاَّ عَشِيَّةً أَوْ ضُحَـٰهَا } يعني كأنهم لبثوا في قبورهم مقدار عشية، وهو قدر آخر النهار أو ضحاها وهو قدر أول النهار ويقال كأنهم لم يلبثوا في الدنيا إلا مقدار العشية أو مقدار الضحى { كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَهَا لَمْ يَلْبَثُواْ } في قبورهم (بحر العلوم) إذا رأوا الساعة ظنوا أنهم لم يلبثوا في الدنيا أو في القبور إلا عشية يوم أو ضحى (التسهيل لعلوم التنزيل) لم يلبثوا في الدنيا أو في القبور إلا ساعة من نهار، بمقدار عشية أو ضحاها (محاسن التأويل) (46) - وَحِينَمَا يَقُومُ الخَلْقُ يَوْمَ القِيَامَةِ وَالحَشْرِ، وَيَرَوْنَ السَّاعَةَ وَأَهْوَالَهَا، يَسْتَقْصِرُونَ مُدَّةَ هَذِهِ الدُّنْيَا، وَيَرَوْنَهَا كَأَنَّهَا عَشِيَّةٌ مِنْ يَوْمٍ، أَوْ ضُحًى مِنْ نَهَارٍ. (أَوْ يَظُنُّونُ أَنَّ مُدَّةَ لُبْثِهِمْ فِي القُبُورِ كَانَتْ غَايَةً فِي القِصَر (ِأيسر التفاسير) لم يلبثوا فى دنياهم أو فى قبورهم (الوسيط في تفسير القرآن الكريم) كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَهَا } يعاينون أحوالها *{ لَمْ يَلْبَثُوا } في قبورهم أو في الدنيا *( هميان الزاد إلى دار المعاد)  

10 Krş. Yûnus, 10/45  

Benzer mesajlar: Yûnus 10:45; Tâhâ 20:103; Mü’minûn 23:112-114; Rûm 30:55; Ahkâf 46:35.  

19 Kur’an’ın başka birçok yerinde olduğu gibi (mesela, 2:259, 17:52, 18:19, 20:103-104, 23:112-113, 30:55 vb.) bu da, beşerî “zaman” kavramının yanıltıcı maddî/dünyevî niteliğine çok ince bir işarettir -ki “zaman” kavramı, “öteki dünya” (âhiret) teriminde ifadesini bulan nihaî gerçeklik karşısında bütün anlamını kaybetmektedir.  

[5563] Zira bu kimseler 42. âyette geçen sorunun sahipleridir. [5564] ‘Aşiyye geceyi, duhâ gündüzü temsil eder. Vahiyden mahrum geçen bir ömrün bir gece/gündüz kadar bereketsizliğini ifade eder (Krş: 46:35). Bunun mukabilinde vahiyle geçen bir gecenin bir ömre bedel oluşu için bkz: Kadr sûresi, 3. âyet ve ilgili not.  

(Dünyada vakitlerini boş yere harcadıklarını anlarlar, feryâd ederler. Fakat pişman olup tevbe etme zamanı çoktan geçmiştir.)  

Bu ayetin anlamı: “Peygamber sadece kıyametten korkanı uyarsın!” demek değildir. Maksat şudur: “Senin tebliğine kulak verip ondan yararlanacak olanlar kıyametten korkanlardır.”  

[*] Buraya şöyle meâl verilir:"dünyada bir akşamüstü ya da kuşluk vakti kadar kalmış gibi olurlar." Bizim farklı meali vermemizin asıl sebebi şu iki âyettir: Allah: "Yeryüzünde yıl sayısı olarak ne kadar kaldınız?" diye soracak; onlar da: "Bir gün ya da günün bir kısmı kadar kaldık..." diyeceklerdir. (Müminûn 23/113) Duhâ,güneşin yükseldiği ve sıcaklığın etkisini göstermeye başladığı kuşluk vakti olarak tanımlanır ama İlgili âyetler üzerinde dikkat düşünülünce bu tanımın eksik olduğu görülür. (Bkz: Şems suresinin dipnotu) Duhâhâ= ضُحَاهَا'daki 'hâ = onun' zamiri, 29. ayette olduğu gibi semâ'yı gösterir. Göğün duhâsı gündüzdür. (Lisan'ul-arab ضحا md.) Aşiyye = عَشِيَّةً de güneşin tepe noktasından kayması ile batması arasındaki vakit sayılır. Âyetlere uygun olan, müfredat'taki "güneşin tepe noktasından batıya kayması ile başlayıp sabaha kadar süren vakit olmasıdır. Bir yerde "bir akşam kaldım" diyen kişi, genellikle bunu kasteder. "Gündüz vakti kaldım" diyen de güneş batmadan ayrıldığını söylemiş olur. Bu da Müminûn Suresinin 113. âyetine tam uyar.  

5949 Cf. 10:45, where the expression used is: "it will be as if they had tarried but an hour of a day." Here the metaphor used is "a single evening, or at most, 'till the following morn". Death is like sleep, and may be compared to the evening of life. In sleep we do not know how the time passes. When we wake up from the sleep of Death at the Resurrection, we shall not know whether it was the following moment or the following hour after we slept, but we shall feel that it is morning, for we shall be conscious of all that goes on, as one awakened in the morning.