Nahl Sûresi 35. Ayet Meali

Bak 6:23,148.  

Kâfirlerin uydurmuş oldukları sapkınlıklarından biri de yapmış oldukları azgınlıklara karşılık olarak imtihân gereği kendilerine mühlet verilip başlarına bir azabın gelmemesini, Allah’ın o şeye izin vermesine hamletmeleridir. Fakat bu kâfirler şu hakikati göz ardı ettiler; Allah’ın imtihân gereği, günah olan bir şeyin yapılmasına izin vermesi, ondan razı olduğu anlamına gelmez.  

1- Demek ki Allah'ın haram kıldığından başkasını haram kılmak şirk sayılan bir fiildir.  

(*) Hakkı inkâr edenlerin ve şirk koşanların Allah’ın mesajlarına karşı takındıkları alaycı tavır, onların, Allah’ın insana bahşettiği serbest iradeyi, yani her türlü ahlakî tutumun temeli olan iyiyle kötü, doğruyla eğri arasında seçim yapabilme yetisini, yukarıda görüldüğü gibi, tartışma konusu yapmalarında da kendini göstermektedir. Ayrıca Allah’ın dilemesiyle Allah’tan başkasına kulluk ettiklerini söyleyen müşriklerin bu iddialarını adeta savunan birçok kelamcı ve müfessirler de vardır. Yani haşa bu Kelamcı ve müfessirlerin görüşlerine göre insandan sadır olan şirk, küfür ve sapıklık haşa yüce Allah’ın dilemesiyle olur. Bu nedenle cebri konusunda bunların müşriklerden pek farkı yoktur. Bunlara şunu sormak gerekir: Eğer haşa yüce Allah insanın şirk, inkâr ve sapıklığını diliyorsa; neden doğruyu ve yanlışı birbirinden ayırt etmek için insana akıl, idrak, anlama, düşünme, doğru muhakeme ve analiz yapma yeteneğini vermiştir? İnkâr, şirk ve sapıklık Allah’ı hiç tanımamak veya gereği gibi mükemmel sıfatlarıyla tanımamak ya da varlığını reddetmek değil midir? Haşa yüce Allah kendisinin tanınmamasını veya kendisine inanılmamasını mı istiyor? Yine neden insanlığın hidayeti ve doğruyu bulmak için mesajlarını içeren kitaplar ve bu mesajların insanlara tebliğ edilmesi için nice elçileri göndermiştir? Bir taraftan insanın inkârcı, müşrik, asi, zalim, azgın, kötü ve günahkâr olmalarını istemeyecek, öbür yandan da bunları isteyecek, bunun mantığı var mı? Yüce Allah aklını kullanmayan ve mantıksızca düşünen böyle kimseleri ıslah ve hidayet etsin. Bunlar bu tür cebri anlayışlarıyla İslam ve iman konusunu ne hale getirmişler? Hâlbuki bu tür düşünceler Kur’an’ın mesajlarına aykırı olup yüce Allah’a iftira etmekten başka bir şey değildir. Peki, Zümer-7. ayette ((وَلَا يَرْضَىٰ لِعِبَادِهِ الْكُفْرَ ۖ ‘’Hâlbuki o kullarının inkâra (şirk ve küfre) sapmalarına asla razı olmaz. Eğer (inanıp) şükrederseniz, bundan hoşnut olur.’’ diye buyuran yüce Allah nasıl olur da kullarından inkâr, şirk, küfür, şer ve kötülüğü murat eder? Konuyla ilgili aşağıdaki tefsir metnine de bkz: فالله لا يريد لعباده الشِرك، ولا يرضى لهم ان يحرِّموا ما أحلَّه لهم من الطيبات، وإرادتُه ظاهرة منصوص عليها في شرائعه، وانما شاءت ارادة الله أن يخلقَ البشرَ باستعداد للهدى والضلال، وان يدعَ مشيئتهم حرةً في اختيار اي الطريقين. لذا منحهم العقل يرجّحون به أحدَ الاتجاهين، وبَعَثَ الرسُلَ منذِرين ومبشّرين (تيسير التفسير – القطان)).  

[1] Şerik koşmuşlar, helâlı haram, haramı helâl kılmışlardı.  

Benzer mesajlar: En‘âm 6:148; İbrâhîm 14:21.,Benzer mesaj: En‘âm 6:148.,Bu ayette sorumluluktan kaçıp bahane üretenlerin nasıl yanılgıya düştükleri, suçu –haşa– Yüce Allah’a atmanın ne kadar büyük bir iftira olduğu ifade edilmektedir.  

1 Tebliğ: Bir şeyi veya bir haberi ulaştırmak, zaman, yer ve nitelik açısından amaca ulaşmak, resmi bir yazıyı ve kararı ilgililere duyurmak, bir dini başkalarına anlatmak anlamındaki “teblîğ”, terim olarak da; “peygamberlerin yükümlü olduğu görevi ve vahiy yoluyla aldıkları bilgiyi insanlara ulaştırması” demektir. Çoğulu “Tebliğat”tır. Teliğ’in ifade ettiği ilâhi mesajın sahibi Allah, aracı ve vasıtası peygamberler ve ona iman eden Müslümanlar, muhatabı ise, insanlardır. Tebliğ, peygamberlerin sıfatlarından ve onların gerçek vazifelerindendir. “Ey Peygamber! Sen (sadece) Rabbinden sana indirileni tebliğ et! Eğer bunu yapmazsan O’nun elçisi olma görevini yerine getirmemiş olursun…” (Mâide: 67) Tebliğ vazifesini yapan peygamberler, bu vazifelerinde zorlayıcı olmamışlar, sadece tebliğ vazifelerini yerine getirmişler ve sonucu Allah’a bırakmışlardır. Kur’an, tebliği “büyük cihad” (cihad-ı ekber) olarak tanımlar. “O halde, (sakın) kâfirlere boyun eğme ve bu (Kur’an) ile onlara karşı olanca gücünle büyük bir savaş ver!” (Furkan: 52) “Tebliğ vazifesini yerine getirme, herkese son nefesine varıncaya kadar bir nevi farzdır. Bununla beraber, dünyada hiçbir hususta ümitsizliğe düşmek caiz değildir. Her ne kadar günahkâr olurlarsa olsunlar, insanların tövbe ve takvasını arzu ve ümit etmek de bir vazifedir. İnsanlığın hali sürekli değişmededir ve kader meydana gelişinden önce bilinmez. Ne bilirsiniz, bu güne kadar hiç söz dinlemeyen bu insanlar belki yarın dinleyiverir ve sakınmaya başlar. Her halde tebliğde bulunup öğüt vermek, tebliği terk etmekten evlâdır. Tebliği bütünüyle terk etmekte ise, hiç bir ümit yoktur. Hiç bir mukavemete maruz kalmayan fenalık daha süratle yayılır. Herhangi bir fenalığın aslını silmek mümkün olmasa da hızını azaltmaya çalışmak da göz ardı edilmemelidir.” (Elmalılı) Tebliğ iman etmeyen kimselere, va’z/nasihat ise iman edenlere yapılır.2 Bu soru inkarî olup; “tabii ki öyle” demektir.  

31 Lafzen, “O’ndan başkasının buyruğuyla”. Bu açıdan bkz. 6:148 ve ilgili 141. not. (Zikredilen ayette de, yukarıdaki ayette de işaret edilen keyfî ve haksız yasaklama ve tabulara 6:136-153’de temas edilmekte ve ilgili notlarımızda açıklanmış bulunmaktadır.) Hakkı inkar edenlerin Allah’ın mesajlarına karşı takındıkları alaycı tavır, onların, Allah’ın insana bahşettiği serbest iradeyi, yani her türlü ahlakî tutumun temeli olan iyiyle kötü, doğruyla eğri arasında seçim yapabilme yetisini, yukarıda görüldüğü gibi, tartışma konusu yapmalarında da kendini göstermektedir.32 Yani, elçiler kimseyi doğru yolu seçmeye zorlayamazlar.  

[2117] Müşrikçe kader inancının, sahibini sadece iradesine ihanet sınırında bırakmayıp, Allah’a iftira etmeye kadar götürdüğünün çarpıcı bir ifadesi (Krş: 6:148 ve not 129). Çok daha ilginç olan, Eşarilerin müşriklerin bu sözüne sahip çıkmak için, âyete yönelik sınırları zorlayan tevilleridir. Eşariler, müşriklerin bu sözlerini temize çıkarmak için şöyle te’vil ederler: Müşrikler bu sözleri alay olsun diyesöylemişlerdir. Eğer bu sözleri ciddi söyleselerdi, mü’min olurlardı (Câbirî). Eş’arilerin müşriklerin kader inancını te’vil etmek için âyette var olduğunu söyledikleri “alay”ın izine âyette rastlanmamaktadır. Âyet de, müşriklerin mantığı da ayan açık ortadadır ve anlaşılmaktadır. Anlaşılması zor olan şey, Eş’arilerin müşriklerin kader anlayışını sahiplenmedeki ısrarları ve bunun için âyete yönelik cür’etleridir. [2118] Onlar ahlâkî sorumluluktan kurtulmak için kendi iradelerini reddetmeye kalksalar da, peygamberler hakikati tebliğin ötesine geçip onları zorlayamazlar. Onların bu sahte mazeretlerinin geçersizliğini ifade etmek, en tutarlı bir biçimde ancak bu tavırla ortaya konabilirdi.  

2057 The age-old argument: if Allah is Ail-Powerful, why did He not force all persons to His Will? This ignores the limited free will granted to man, which is the whole basis of Ethics. Allah gives man every opportunity of knowing and understanding things, hut He does nor force him, for that would be against the whole Plan on which our present Life is constituted. 2058 The Pagan Arabs prescribed various arbitrary prohibitions in the matter of meat: see 6:143-145, These, of course, are not recognised by Islam, which also removed some of the restrictions of the Jewish Law: 6:146. The general meaning, however, is far wider. Men erect their own taboos and prohibitions, barriers and restrictions, and ascribe them to Religion. This is worng, and more consonant with Pagan practice than with Islam. 2059 Clear Message: Mubin: in three senses: (1) a Message clear and unambiguous; (2) one that makes all things clear to those who try understand, because it accords with their own nature as created by Allah; (3) one preached openly and to everone.