Nahl Sûresi 125. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 20/44; 29/46.  

[279] İslam’a davet ve eğitim metotları hakkında geniş bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XI, 145-149.  

Güzel olan, güzel anlatılmalıdır. Din güzeldir, o halde güzel kelimelerle ve güzel üslupla anlatılmalıdır. Hz. Muhammed ve arkadaşları da öyle yapmışlardır. O, irşadında da ikazında da asla hiddet ve şiddet göstermemiştir. Zihinlerde oluşan şüphe ve tereddütleri her zaman büyük bir sabır ve anlayışla gidermeye çalışmıştır. Mekke’nin ele geçirilmesinden sonra bile nezaketi ve nezaheti elden bırakmamış, mütevazı tavrıyla, vakarlı duruşuyla binlerce insanın Müslüman olmasına vesile olmuştur. Onun için tebliğde esas doğru yöntem uygulamak ve temsildir. Temsil de güzel ahlaktır ve erdemli olmaktır.  

 Hakk’a dâvet açısından insanlar üç sınıfa ayrılabilir. Bu âyet-i kerime bu üç sınıfa yapılacak dâvet şeklinin bir özeti sayılmalıdır: (1) Aklı selîm sahibi ve eşyanın hakikatini öğrenen araştırıcı âlimler. Dâvette «hikmet» ile davranma bunlar içindir. Zira hikmet, kesin olan delillerdir. (2) Halkın çoğunluğunu teşkil eden ve henüz sağlam fıtratını koruyan orta sınıf. Güzel öğüt bunlar içindir. (3) Mücadeleci, inatçı ve düşman kimseler. Mücadele yolunun en güzeliyle dâvet edilmesi istenenler de bunlardır. Zira unutmamak gerekir ki, Allah Hz. Musa’nın Firavun’a bile yumuşak sözle dâvette bulunmasını emretmiştir.  

1- Bilgece, doğru yargıda bulunma, sağlıklı düşünce ve gerçeği kavra yetisi ile yerinde ve uygun bir yöntemle.  

(1)“İsm-i Hakem’in tecelli-i a‘zamı (en büyük tecellîsi) şu kâinâtı öyle bir kitab hükmüne getirmiş ki, her sahîfesinde yüzer kitab yazılmış ve her satırında yüzer sahîfe derc edilmiş (yerleştirilmiş). Ve her kelimesinde yüzer satır mevcuddur. Ve her harfinde yüzer kelime var. Ve her noktasında kitâbın muhtasar (kısa) bir fihristciği bulunur bir tarza getirmiştir. O kitab, sahîfelerine, satırlarına, tâ noktalarına kadar yüzer vecihle (yönden) nakkāşını (nakşedenini) ve kâtibini öyle vuzûh ile (apaçık olarak) gösteriyor ki; o kitâb-ı kâinâtın müşâhedesi (görülmesi), kendi vücûdundan yüz derece daha ziyâde kâtibinin vücûdunu ve vahdetini (varlığını ve birliğini) isbât eder.” (Lem‘alar, 30. Lem‘a, 369-370)“(Peygamber Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselâm) teblîğ-i risâlette (peygamberlik vazîfesinde) ve nâsı(insanları) hakka da‘vette o derece metânet (sağlamlık) ve sebat (kararlılık) ve cesâret göstermiş ki, büyük devletler, büyük dinler, hattâ kavim ve kabîlesi ve amcası (Ebû Leheb) ona şiddetli adâvet(düşmanlık) ettikleri hâlde, zerre mikdar bir eser-i tereddüd, bir telâş, bir korkaklık göstermemesi ve tek başıyla bütün dünyaya meydan okuması ve başa da çıkarması ve İslâmiyet’i dünyanın başına geçirmesi isbât eder ki, tebliğ ve da‘vette dahi misli olmamış ve olamaz.” (Şuâ‘lar, 7. Şuâ‘, 119-120)  

(*) Âyet-i kerîmede söz konusu edilen “hikmet” ve “güzel öğüt”, insanları Allah’ın yoluna davette çok mühimdir. Hikmet, kişinin tebliğ sırasında dikkatli ve basîretli olması, bunu körü körüne yapmaması, doğru söz söyleyip yalandan ve başkalarını yanlışa sürüklemekten sakınması, isâbetli karar vermesi ve anlattığı şeylerin kolayca kabul edilmesini sağlayacak aklı, mantıkî ve ilmi deliller serdetmesidir. Hikmet, muhâtabın zihin, kabiliyet ve şartlarının göz önünde bulundurulmasını ve mesajın münâsib bir şekilde takdim edilmesini gerektirir. Güzel öğüte gelince, muhatabı Sadece mantıkî iknâ metotlarıyla değil, aynı zamanda duygularını da cezbederek inandırmaya çalışmaktır. Tebliğde esas alınması gereken bu dikkat ve inceliği daha iyi anlayabilmek için Resûlullah (s.a.s.)’in sergilediği emsalsiz örnek davranışlarına bakmak yeterli olacaktır… Âyette geçen “Onlarla en güzel şekilde mücadele et!” emri ise tebliğ vazifesini ciddi bir şekilde yerine getirmeyi taleb etmektedir. Buna göre tebliğci, tatlı dille konuşmalı, kırıcı olmaktan ve sert tavır takınmaktan uzak durmalıdır. Tebliğde şahsiyetli ve vakarlı davranışlar sergilemeli; cezbedici, akla, mantığa ve bilime uygun fikirler öne sürmeli ve muhatabını güzel şekilde iknâ etmeye çalışmalıdır. Tebliğcinin vazifesi anlatmak ve anlattıklarının faydalı şeyler olduğu husûsunda insanlara emniyet telkin etmektir. Gerisi Allah’a kalmıştır… Yalnız şunu da gözardı eetmemek gerekir ki, İslâm’ı tebliğde örnek bir ahlâk ve duruş sergilemek; af, sabır ve müsamahamızla gönülleri cezbetmek en temel düsturlardan biridir. (Kaynak: Ömer Çelik Tefsiri)  

[5] Sağlam söz ile, doğru delil ile, şüphe getirmeyecek hüccet ile.  

46 Buradaki “mücadele” cihat anlamında bir mücadeleden ziyade, “müzakere” anlamında bir mücadeledir.  

Benzer mesajlar: Âl-i İmrân 3:193; Yûnus 10:25; Yûsuf 12:108; Ra‘d 13:36; İbrâhîm 14:1; Hacc 22:67; Kasas 28:87; Ahzâb 33:46; Fussilet 41:33; Cinn 72:20.,Bu buyruk, tebliğin davet usulüyle ve Yüce Allah’ın yoluna yapılması, içi dolu sözler ve öğütlerle uygulanması gerektiğini içermektedir. Çünkü [hikmet] içerikli öğütler Kur’an’dır. Benzer mesajlar: En‘âm 6:70; Enbiyâ 21:50; Furkân 25:52; Kâf 50:45 Benzer mesajlar: En‘âm 6:117; Kasas 28:56, 85; Necm 53:30; Kalem 68:7.  

1 Hikmet’in burada Kur’an olarak tercüme edilmesinin sebebi; mutlak doğruların sadece Kur’an’da bulunmasından dolayıdır ve Kur’an zâten hikmetin ta kendisidir. 2 Bu âyetin Kâfirlerle savaşmayı (kıtal) emreden âyet tarafından, nesh edildiği hakkında görüşler varsa da âyetin nâzil olduğu dönemdeki Mekke şartlarının bulunduğu her dönem için de geçerlidir.  

149 Karş. 29:46. “Geçmiş vahyin mensupları ile ... en güzel şekilde tartışın!” Başka inançlara bağlı kimselerle girilen tartışmalarda yöntem olarak en güzel, en yumuşak ve dolayısıyla en akla ve sağduyuya dayanan yöntemleri seçmek konusundaki bu ısrar “dinde zorlama yoktur” (2:256) ilkesiyle tam bir uyum ortaya koymaktadır.  

Bu âyet, İslâm tebliğinin esas metodunu tesbit etmektedir. İnsanlar başlıca üç kısımdır. Birinci kısım: aklını kullanmasını bilenler olup bunlara gerçeği anlatmak hikmetle, delilleri bildirmekle olur. İkinci kısım: daha geniş kitle olup bunlar akli delillerden çok, selim fıtratlarını koruyan fayda ve zararını düşünen kimselerdir. Bu gruba güzel öğüt vererek, hakka uymakla sağlayacakları faydaları, uymamakla mâruz kalacakları zararları anlatmak gerekir. Bu ikisinden anlamayıp muhalif olan kâfirlere de, şartlara göre tartışmanın en verimli şekli ile gerçeği anlatıp savunmak gerekir. Unutmamalı ki Allah Firavun’a gönderdiği Hz. Mûsa ile Hz. Harun’a da: “Ona tatlı, yumuşak bir tarzda hitab edin. Olur ki aklını başına alır, yahut hiç değilse biraz çekinir” (20,44) talimatını vermişti.  

[*] Kur'an'dan çıkarılmış doğru hükümlerle. Bkz. Al-i İmran 3/7 ve dipnotları.  

2161 In this wonderful passage are laid down principles of religious teaching, which are good for all time. But where are the Teachers with such qualifications? We must invite all to the Way of Allah, and expound His Universal Will; we must do it with wisdom and discretion, meeting people on their own ground and convincing them with illustrations from their own knowledge and experience, which may be very narrow, or very wide. Our preaching must be, not dogmatic, not self-regarding, not offensive, but gentle, considerate, and such as would attract their attention. Our manner and our arguments should not be acrimonious, but modelled on the most courteous and the most gracious example, so that the hearer may say to himself, "This man is not dealing merely with dialectics; he is not trying to get a rise out of me; he is sincerely expounding the faith that is in him, and his motive is the love of man and the love of Allah." 2162 It may be that the Preacher sometimes says to himself, "What is the use of teaching these people? They have made up their minds, or they are obstinate, or they are only trying to catch me out." Let him not yield to such a thought. Who knows how the seed of the Word of Allah may germinate in people's minds? It is not for man to look for results. Man's inner thoughts are known best to Allah.