Nahl Sûresi 1. Ayet Meali

Sûre dikkatleri herşeye gücü yeten tek Allah’ın kudretine çekmeyi hedef alır ve şirki reddeder. Hakka düşmanlığın, hakka karşı çıkmanın ve O’nu reddetmenin sonuçları belirtilir. Sûrede kâfirlerin itirazlarına cevaplar verilmekte, iddiaları çürütülmekte, her türlü şüpheleri ortadan kaldırılmaktadır. Ayrıca Hz. Peygambere ve arkadaş-larına kâfirlerin düşmanlığına ve işkencelerine nasıl bir tavır takınılması gerektiği belirtilerek bu konuda müslüman-lar teselli edilmektedir. 68. ayetinde bal arısından bahsedildiği için bu isim verilmiştir.  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 21/1; 54/1.  

1.İbnu Merdeviye`nin Abdullah bin Abbas (r.a.)`tan rivayet ettiğine göre: "Allah`ın emri geldi" diye buyurulunca Resulullah (a.s.)`ın ashabı korkuya ve dehşete kapıldı. Bunun ardından: "Artık onu acele ile istemeyin" diye buyuruldu ve sustular.  

[265] Nahl sûresi hakkında genel bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, X, 426.  

Bkz. 21/1, 54/1Ayetin başında, “geldi” anlamındaki “etâ” fiilinin dili geçmiş zaman olmasının rağmen: “kesin gelecek, gelmesinde hiç şüphe yoktur” anlamındadır.  

Herşey önceden kaydedilmiş bulunuyor (57:22).  

* Allah’ın (kıyamet ile ilgili) emri vukû buldu; Hiç şüphesiz kıyamet günü haktır, mutlaka gerçekleşecektir manasındadır.  

(*) …Müslümanların yardım beklentilerine ve Allah Rasûlü’nün hicret talebine cevap olarak anlaşılabilir. Risaletin 11. yılına tarihlendirdiğimiz bu sûrenin nüzul ortamı ise bu şıkkı destekler. Zira bu âyetlerin indiği dönem, tam da hicret yurdu arayışlarının yoğunlaştığı ve Yesriblilerle görüşmelerin yapıldığı (I. ve II. Akabe) tarihe rastlamaktadır. (M. İslamoğlu Meal Açıklaması) Sözlükte (الامر) ‘’emir’’kelimesi hem “buyruk, hüküm, yasa, yönetim” hem de “iş, olgu, olay” anlamına gelir. Burada hangi anlamda kullanıldığı ve ne kastedildiği konusunda değişik açıklamalar yapılmıştır. Bu açıklamalardan birisi de, yüce Allah’ın müşriklere karşı peygambere ve müminlere verdiği yardım vaadidir. İşte burada müminlere bu konuda acele etmemeleri istenmektedir. (الله اعلم) Ayrıca ayette geçen (فَلاَ تَسْتَعْجِلُوهُ) ile (عما يشركون) cümleleri farklı kitlelere vurgu yapmaktadırlar. Eğer birinci cümlede müşrikler muhatap alınsaydı o zaman son cümlenin de onunla uyumlu olabilmesi için (عما تشركون) yani muhatap şeklinde gelmesi gerekirdi. Böyle olmadığına göre, buradaki muhatap kitle müslümanlar olduğu anlaşılmaktadır. Yani ayet zımnen Müslümanlara şu mesajı veriyor: ‘’ Ey Müslümanlar! Peygambere ve size vaad edilen yardımın zamanı gelince mutlaka gerçekleşecektir, bu nedenle onun tez gelemsini istemeyin, buna gerek yoktur, çünkü nasıl olursa olsun o yardım mutlaka size gelecektir’’şeklinde olur. (الله اعلم) Bu konuyla ilgili bazı tefsirlerde geçen aşağıdaki görüşlere de bakınız. Ayrıca 1. ayetin başında, “geldi”anlamındaki “etâ” fiilinin dili geçmiş zaman olmasının rağmen: “kesin gelecek, gelmesinde hiç şüphe yoktur”anlamındadır. قوله تعالى: {أَتَىٰ أَمْرُ ٱللَّهِ فَلاَ تَسْتَعْجِلُوهُ} قيل: «أَتَى» بمعنى يأتي؛ فهو كقولك: إن أكرمتني أكرمتك. وقد تقدّم أن أخبار الله تعالى في الماضي والمستقبل سواء؛ لأنه آتٍ لا محالة، كقوله: { وَنَادَىۤ أَصْحَابُ ٱلْجَنَّةِ أَصْحَابَ ٱلنَّارِ } [الأعراف: 44] (الجامع لاحكام القرآن). وعبر عن المستقبل بلفظ الماضي تنبيهاً على تحقق وقوعه. وقيل: إن المراد بأمر الله: حكمه وفي قوله: {أتى} ثلاثة أقوال: أحدها: أتى بمعنى: يأتي، كما يقال: أتاك الخير فأبشر، أي: سيأتيك، قاله ابن قتيبة، (زاد المسير في علم التفسير) {أَتَىٰ أَمْرُ ٱللَّهِ} قيل: النصر على الكفار (التسهيل لعلوم التنزيل - الغرناطي) وقيل: المراد نصر محمد عليه السلام، (المحرر الوجيز في تفسير الكتاب العزيز - الجواهر الحسان في تفسير القرآن) والمراد به مقدماته وأوائله، وهو نصر رسول الله صلى الله عليه وسلم، أي: جاء أمر الله ودنا وقرب (اللباب في علوم الكتاب)  

[4] Sure-i Celile Mekke'de nazil olmuş (128) âyettir.[5] Acele ederek niçin İslâm galip gelmiyor, küffar azalmıyor demeyin.  

1 “Etâ” (geldi) anlamında olup mazi kipiyle gelmiştir. Kur’an’a göre, henüz gerçekleşmemiş bir fiil eğer mazi kipiyle gelmişse o şeyin mutlaka gerçekleşeceğini beyan eder.  

(Mekke’de nazil olmuştur ve 128 ayettir. 68. ayette bal arısından söz edildiği için sureye bu ad verilmiştir.)  

Mekke döneminin sonlarında, Hz. Peygamber’in Medîne’ye hicretinden kısa bir süre önce indirilmiştir. Nahl, balarısı demektir. Bu adı, Allah’ın yönlendirmesiyle insan için hârika bir gıda üreten balarısından söz eden 68-69. ayetlerden almıştır. 128 ayettir.  

1 Burada (أَتَى) fiilinin di’li geçmiş zaman olmasına rağmen geniş zaman olarak tercümesi daha uygundur. (Kurtubî) Burada “emir”den murad, kâfirlere vadedilen azap veya kıyamettir. Fakat bu durumda “geldi” demenin, “gelmek üzeredir, gelmektedir, gelir” manasına mecaz olması daha uygundur. Zira devamında (لَا تَسْتَعْجِلُوهُ) (acele etmeyin) buyurulması da buna karine olur. Zira o emir (azap veya kıyamet emri) gelmiş olsa idi acele etmek muhal olurdu. (Elmalılı)2 Âyetin bu bölümü: “Allah’ın (ibâdet ve yaşayışınızla ilgili) emri geliyor, onu (beklemekte) acele etmeyin (her emrin zamanını en iyi O bilir.)” şeklinde de tercüme edilebilir.  

1 İnanmayanların şüpheci ve meydan okuyucu sorgulamalarına ya da tecessüslerine ilişkin bu îma hk. bkz. 6:57-58, 8:32; 10:50-51 ve ilgili notlar.  

[2080] Etâ ve câe fiilleri çoğunlukla “geldi” şeklinde çevrilir. el-Askeri’nin Furûk’una almadığı bu iki madde arasındaki farka dair bir açıklama şudur: etâ bu âyette olduğu gibi genellikle söz ve zaman türü soyut gelişi, câe 12:18, 72’de olduğu gibi somut ve fizikî gelişi ifade eder (İtkân II, 307). Ne var ki câe ile gelen 19:43 ve 89:23 ve etâ ile gelen 28:30 gibi âyetler (ki başka örnekler de var) bu kurala uymamaktadır. Bu durumda önümüzde iki seçenek var: Ya bu kuralın isabetli olmadığı sonucuna varacağız, ya da kural dışı örnekleri kuralın istisnası sayacağız. (Mesela 19:43’te ikisi de “hakikatin bilgisine” atıfla kullanılır). [2081] Çeviriye “ki” vurgusunu katan, ikinci cümlenin başındaki fâdır. İronik bir îmâyı içinde barındıran bu ibare, iki şekilde anlaşılabilir: 1) Tehdit edildikleri Hesap Günü’nün çabuk gelmesini isteyen kimselere bir uyarı olarak anlaşılabilir (Krş: 11:8; 21:1, 37; 27:46; 29:53; 42:18). Hem bu âyetin şirke dikkat çekerek bitmesi, hem de bu âyetin açıklaması mahiyetindeki 33. âyet bu şıkkı destekler. 2) Müslümanların yardım beklentilerine ve Allah Rasûlü’nün hicret talebine cevap olarak anlaşılabilir. Risaletin 11. yılına tarihlendirdiğimiz bu surenin nüzul ortamı ise bu şıkkı destekler. Zira bu âyetlerin indiği dönem, tam da hicret yurdu arayışlarının yoğunlaştığı ve Yesriblilerle görüşmelerin yapıldığı (I. ve II. Akabe) tarihe rastlamaktadır. [2082] Çoğunluk bu cümleyi bir üsttekinin devamı olarak görüp, yuşrikûn fiilini üçüncü çoğul kipiyle tuşrikûn şeklinde okumuşlardır. Bu durumda anlam “..sizin şirk koştuğunuz her şeyin..” olur.  

[1] اِقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ âyeti nâzil olunca müşrikler: "Muhammed kıyâmetin yaklaşdığını zu'm idiyor, bakalım ne zuhûr ider" didiler. Bir müddet geçdi, bir şey zâhir olmayınca istihzâya başladılar. Müddet geçince: "Yâ Muhammed Söylediğin şeylerin biri zuhûr itmedi" didiler. Bunun üzerine bu âyet-i kerîme nâzil oldı. Bu emrullah'dan maksadın müşriklere karşı kıtâl emrinin ve onları kılınç ile mücâzât itmenin zamânı geldi dimek oldığına ba'zı müfessirîn zâhib olmuşlardır.  

2019 This is an answer to the taunt of the Pagans, who said: "If there is a god, the One True God, as you say, with unified control, why does He not punish the wrongdoers at once?" The answer is: "The decree of Allah will inevitably come to pass; it will come soon enough; when it comes, you will wish it were delayed; how foolish of you to wish even to cut off your last hope of forgiveness?"