Muzzemmil Sûresi 1. Ayet Meali

Elbisesine bürünen Hz. Muhammed (s.a.a)'dir. Ey peygamberlik elbisesine bürünen, tebliğin meşakkatlerini yüklenen diye tevil edenler olduğu gibi ey bürünüp yatan anlamına geldiğini söyleyenler vardır.  

[Not: Müzzemmil="Zemele, mütezemmelün" kökünden: Gece kıyafetine ve örtüsüne girip rahata çekilen anlamına gelir; (kinayeli olarak ise; "yüklendiği mesuliyeti daha fazla önemsemesi gereken" demektir.) Bu hitapta Aleyhissalatü Vesselam Efendimiz üzerinden biz ümmetine; kulluk ve tebliğ sorumluluğumuzu daha bir dikkat ve titizlikle kuşanmamız, rahatımızı ve kolaycılığı bırakmamız gerektiği, dolaylı biçimde ikaz ve ihtar edilmektedir.]  

bk. el-Cami’, li-Ahkâmi’l-Kur’ân, 19/31-33.  

1.Abdullah bin Abbas (r.a.)`tan rivayet edildiğine göre vahyin başlangıcında Resulullah (a.s.) bazen korkuya kapılıyor ve bundan dolayı kendini üşüme alıyordu. Bu yüzden örtüye bürünüyordu. Bu ayeti kerimede Resulullah (a.s.)`a böyle hitab edilmesinin sebebi budur.  

[687] Müzzemmil sûresi hakkında genel bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XX, 89.[688] Müzzemmil/bürünen kelimesi hakkında bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XX, 92-93.  

Hz. Peygamber, Hira mağarasında ibadetle meşgul iken ilk vahyin gelişi sırasında Cebrail’i aslî suretiyle görmüş, çok heyecanlanmış ve korkuya kapılmıştı. Evine gelerek eşi Hz. Hatice’ye “Zemmilûnî-beni örtün” demiş ve örtünüp yatmıştı. Son âyeti hariç bu sûre bu olay üzerine inmiştir.  

 İlk vahiy geldikten sonra, Hz. Peygamber ilk kez Cebrail’i aslî şekli ile görmüş, vücudunu bir ürperti ve titreme kaplamıştı. Doğruca evine gidip eşi Hz. Hatice’ye «Beni örtün» demişti. İşte bu olayın ardından Cebrail aleyhisselâm yine kendisine vahiyle gelmiş ve Resûl-i Ekrem’e bu şekilde hitap etmişti.  

1- Bu bir deyimdir. Sorumluluk yüklenen, seslenilen, vahye muhatap olan, içine kapanıp toplumdan soyutlanan, yılgınlık gösteren” gibi anlamlara gelmektedir.  

(*) Ayette geçen (مزمل) ‘’Müzzemmil’’tabiri kinaye olup peygamberlik görevi gibi ağır yük ve sorumluluk yüklenen demektir. Ayrıca, ‘’Şüphesiz biz sana (sorumluluğu) ağır bir söz (mesaj, Kur’an) vahyedeceğiz’’şeklindeki 5. ayetle de bu durum teyid edilmektedir. Yine vahyi alıp çevresine anlatması ile karşılaşacağı tepki, alay ve şüpheleri düşündüğü bir rûh hâlini, müzzemmil kelimesi anlatmaktadır. ﴿المزمل﴾ (*) Ayette geçen (مزمل) ‘’Müzzemmil’’tabiri kinaye olup peygamberlik görevi gibi ağır yük ve sorumluluk yüklenen demektir. Ayrıca, ‘’Şüphesiz biz sana (sorumluluğu) ağır bir söz (mesaj, Kur’an) vahyedeceğiz’’şeklindeki 5. ayetle de bu durum teyid edilmektedir. Yine vahyi alıp çevresine anlatması ile karşılaşacağı tepki, alay ve şüpheleri düşündüğü bir rûh hâlini, müzzemmil kelimesi anlatmaktadır. ﴿المزمل﴾ المتحمل أعباء الرسالة (معنى كلمة الْمُزَّمِّلُ في القرآن الكريم) وقال آخرون : وصفه بأنه متزمل النبوة والرسالة (تفسير الطبري ) والمزّمل: الحامل الثقال من الأمور، ومنه: الزّاملة، وهى الراحلة ...(كتاب: التفسير القرآني للقرآن) ، فما معنى المزّمل ؟ إنها تعني المتحمل، أي: يا أيها النبي، لقد جاءتك هذه الرسالة التي حُمّلتها.المعنى الأول: المزمل: المتحمل، الذي حمل هذه الرسالة، وأي إنسان إنما هو مكلف بحمل الأمانة، وأمانته هي نفسه التي بين جنبيه ؛ وأمانة النبوة التبليغ، أما أمانة المؤمن فهي أن يزكي نفسه، قال تعالى المعنى الثاني: المزمل: المتلفف، فلو فتحتم في معاجم اللغة لوجدتم معنى المتزمل أو المزمل هو: المتحمل أو المتلفف، فالمعنى الأول أنه قد حمل الرسالة وكلف أن ينقل الحق إلى البشر، و هذه المهمة فيها جهد كبير، فالإنسان أحياناً يكلف بمهمة وقد لا ينام الليل عندما يشعر بثقلها، فأحياناً يرسَل الإنسان ببعثة إلى بلد غربي فيشعر أن جهة ما وثقت به وحملته هذا الأمر، فعندما ينال هذه الشهادة يشعر بمسؤولية، والله يقول له: يا أيها المزمل، أي: يا أيها النبي الذي حُمل هذه الرسالة، وقيل المعنى: يا أيها المزمل بالقرآن (.فتح القدير)  

[1] Mekke'de nâzil olmuş (20) âyettir.[2] Veya nübüvvet yükünü yüklenmiş.  

1 “Örtünüp bürünmek”, Arapçada aynı zamanda “Büyük bir görev yüklenmek” anlamında bir deyimdir.  

(Mekke’de nazil olmuştur ve 20 ayettir. Sure, adını, ilk ayetindeki “el-müzzemmil” kelimesinden almıştır. “Müzemmil” örtünüp bürünen demektir.)  

Mekke döneminin başlarında, muhtemelen Peygamberliğin üçüncü veya dördüncü yılında indirilmiştir. Hattâ çoğu âlimlere göre Alak, Kalem ve Müddessir sûrelerinden sonra gönderilen dördüncü sûredir. Ancak sûrenin son ayeti daha sonraki yıllarda nazil olmuştur. Adını, birinci ayetinde geçen ve kâfirlerin şiddetli muhâlefetleri karşısında sarsıntıya uğrayıp karamsarlığa kapılan Hz. Peygamberin ruh hâlini dile getiren “Müzzemmil: Örtüsüne bürünen” kelimesinden almıştır. 20 ayettir.  

1 (اَلْمُزَّمِّلُ) kelimesinin aslı (اَلْمُتَزَمِّلُ)’dür. Örtüsüne bürünen örtünen, gizlenen, yük yüklenen demektir. Bu kelimenin; kinâye olarak, kaçınmak, rahata meyletmek gibi anlamları da vardır. Ancak bu kelime, kişinin o andaki durumuna iltifat için yapılan bir hitâp da olabilir. Tıpkı Hz. Ali’ye; toprak üzerinde uyumuş ve vücuduna toprak yapışmış bir halde iken, Peygamberimizin: “kalk ey toprak babası” dediği gibi. (اَلْمُزَّمِّلُ) mecâzen “Peygamberlik görevini yüklenen” anlamına da gelir. (Kurtubî, Elmalılı) Bu anlam daha uygun olduğu için tercih edilmiştir. 2 Yani, “Ey Muhammed!”  

1 Müzzemmil deyimi, bundan sonraki surenin başında yer alan müddessir ile benzer anlama sahiptir: “[herhangi bir şeyle] örtünmüş olan”, “bürünmüş olan” yahut “[herhangi bir şeye] sarınmış olan”. Ötekisi gibi bu deyim de, hem somut ve lafzî bir şekilde -yani, “bir örtüye”, yahut “battaniyeye bürünmüş olan”- hem de mecazî olarak, yani “uykuya dalmış olan”, yahut hatta “kendi kendine dalıp düşünen” şeklinde anlaşılabilir. Bu nedenle, müfessirler yukarıdaki hitabı yorumlamakta ihtilafa düşmüşler ve bir kısmı lafzî anlamı tercih ederken diğerleri mecazî bir anlam yüklemişlerdir; ancak “Ey örtülere bürünen” hitabı hangi şekilde anlaşılırsa anlaşılsın, Hz. Peygamber’deki yoğun bilince ve derin ruhî aydınlanmaya işaret etmektedir.  

[5374] Muzzemmilin aslı mutezemmil, “üste alınan şey” ile alâkalıdır. Muddessir de bunun aksi mânadadır: “alta alınan şey”. Zeml, iki aslî mânaya gelir: “Sırtına ağır bir yük yüklenmek” ve “ses”. Tezemmelenin karşılığı olan “üzerine elbise geçirdi”, mecazen “yük yükle(n)di” demek gibidir (Mekâyîs). Bu anlam, elbisenin/örtünün insana kattığı görece saygınlığı da kapsar. Eğer “ses” kök anlamını esas alırsak, mâna “ey kendisine seslenilen” olur. Bu kök anlamlar, tercih gerekçemizi teşkil eder. 5. âyet “ağır yük” ile vahyin kastedildiğini ortaya koyar. İniş nedeni olarak nakledilen rivayetlerde, Nebi, ilk vahyin ardından eşine dönerek “Beni örtün! Beni örtün!” demiştir. Gariptir ki bu rivayetin bazı versiyonlarında, Allah Rasûlü’ne, Hz. Âişe’nin yorganı altında yatarken bu âyetlerin geldiği nakledilir (Bkz. Zemahşerî, Nehaî’den Salebî ve Kurtubî). Bunun bir hata olduğu açıktır. Zira Hz. Âişe, ilk vahiy indiğinde, Allah Rasûlü’nün yanında olmak bir yana, en iyimser tahminle küçük bir çocuktu. Katâde (Taberî) ve Ferrâ’ya göre bu âyet, Allah Rasûlü’nün namaza hazırlık için giyinik oluşuna işarettir. Fakat bu da açıklayıcı değildir.  

Hitaptaki bu vasıf, Hz. Peygamberdeki yoğun şuura ve derin ruhî aydınlanmaya işaret etmektedir. Bundan şu anlaşılabilir: Hz. Peygamber (a.s.) uyumaya hazırlanırken üstüne örtü çekince Cenab-ı Allah ona tatlı bir üslup ile: “Artık rahat yatma zamanı geride kaldı. Ağır bir yük yüklendin, sorumluluğun büyüktür” demek istemiştir. Hz. Peygamberin müzzemmil lakabı yoktu, anlaşılan o anda yaptığı iş göz önünde bulundurularak böyle nitelendirilmiştir.  

[*] Kendine verilen görev karşısında ne yapacağını düşünüp duran.  

5754 Muzzammil: Some Commentators understand by this, "properly dressed for prayer", or "folded" in a sheet, as one renouncing the vanities of this world. Muzzammil is one of the titles of our Prophet. But there is a deeper mystic meaning in this and the address "Thou wrapped up" of the next Surah. Human nature requires warm garments and wrappings to protect the body from cold or heat or rain. But in the spiritual world these wrappings are useless; the soul must stand bare and open before Allah, in the silence of the night, but not too austerely, as the following verses show.