Mulk Sûresi 15. Ayet Meali

 Burada, yeryüzünün insanların faydalanmalarına hazır ve uygun bir durumda yaratıldığını ifade eden bir temsil mevcuttur. Yeryüzü, omuzlarında dolaşılacak bir halde emre âmâde kılındığına göre, artık dünyada insanlara boyun eğmeyecek hiçbir maddi varlık yok demektir. Bu âyet-i kerimede insanlığı ve özellikle müslümanları daima yükselmeye bir teşvik vardır.  

(*) Burada, yerkürenin insanların faydalanmalarına hazır ve yaşam için uygun bir durumda yaratıldığını ifade eden bir temsil mevcuttur. Yerküre, omuzlarında dolaşılacak bir hâlde emre âmâde kılındığına göre, artık yerkürede insanlara boyun eğmeyecek hiçbir maddi varlık yok demektir. Bu âyet-i kerimede insanlığı ve özellikle müslümanları daima öğrenmeye, araştırmaya ve yükselmeye bir teşvik vardır.  

1 Zelûl: Uysal, istenildiği gibi çekilip götürülmeye müsâit olan şey, demektir. Yani bu uysallık, hakir ve hor anlamına değil, kolaylık ve uygunluk anlamınadır. Bir şey zelûl olmakla beraber şerefli de olabilir.2 Menakib: Omuz anlamına gelen “menkib”in çoğuludur. Burada kelimenin ikil değil de çoğul kullanılmasından, bunun normal omuz değil de mecâzen, “uysallıkta ve itaatte aşırılık” anlamına geldiği anlaşılmaktadır.3 Bu ifâde iki şekilde anlaşılabilir. a- Onun sınırları içerisinde yürümek. b- Onun üzerinde, bir binit üzerinde gibi yürümek. (Yani yürüyen Arz, onun üzerinde dolaylı olarak yürüyen de biz, olmuş oluruz.)  

14 Lafzen, “yeryüzünü size boyun eğdiren (zelûlen) O’dur”: yani, insana bahşettiği zekanın yönetimine teslim eden.  

[5216] Yeryüzü zillden türetilmiş olan zelîl değil, zullden türetilmiş olan zelûldür. Mesela at zelûl, katır zelîldir. Köpeklerin bir kısmı zeluldür bir kısmı zelil, kurt ne zeluldür ne zelil, tilki sadece zelildir. [5217] Lafzen: “Omuzlarına binin”.  

(*) Her tarafını gezin araştırın -toprak taş maden olsun, bitki olsun, hayvan olsun- diğer yaratıklarını tanıyın, onlardan yararlanmaya çalışın. Fakat gök kubbede olduğu gibi, yeryüzünde de, Rabbinizin eşsiz bir düzen takdir buyurduğunu da görün, o dengeyi bozmayın, yoksa fayda yerine zarar görürsünüz. Çünkü, Rabbiniz, yeryüzünü hizmetinize sunmuştur, size boyun eğer ama zelil değildir, at da sahibine karşı itaatkardır, ufak bir işaretten anlar, fakat zelil değildir. Kullanmasını bilmeyeni dinlemez, silker üzerinden atıverir. (**) Rabbinizin size sunduğu nimetlerden yararlanın, geçiminizi -helal kaynaklardan- sağlayın, birbirinizin hakkını yemeyin. Rabbinizin, yeryüzünde olduğu gibi sizler arasında da, bir denge, adalet düzeni takdir buyurduğunu ve diğer yaratıklardan farklı olarak sizleri yaptıklarınızdan sorumlu tuttuğunu görün ve o adalet düzenini bozmayın. Biliniz ki hayatınız sırf dünya hayatı değildir, aranızda kurduğunuz mahkemelerden yalancı şahitle kurtulabilirsiniz, ama mahşer günü Rabbinizin huzurunda yaptığınız her şeyin hesabını tek tek vereceğinizi unutmayın, çünkü.  

Yer uysal bir binek gibi insana hizmet ediyor. Omuzlar atın en hassas azasıdır. Binicisinin omuzuna basmasına pek razı olmaz. Arzın, omuzları üzerinde yürünürse, bunun mânası, onda itaat etmeyen hiçbir tarafın kalmadığıdır. Cenab-ı Allah, barındırdığı milyonlarca tür mahlûkata göre küçücük olan bu dünyayı, onların sayılara sığmayan fertlerine hazırlanmış yüzbinlerce çeşit erzak ve ihtiyaç maddeleri ile doldurmuştur. Bu yerküreyi, bir gemi gibi uzay okyanusunda hızla hareket ettirip mevsimlere uğratarak, bahar ve yaz mevsimini, yüz binlerce yiyeceklerle doldurup, her kış erzakı tükenen canlıların, imdadına, erzak gemisi halinde göndermektedir.  

[*] Yeniden yaratılıp topraktan çıkarak Allah'ın huzurunda toplanma, mahşer günü, hesap günü  

5571 Dhalul is used in 2:71 for an animal trained and tractable; here it is used to qualify the earth, and I have translated 'manageable'. Man has managed to make paths through deserts and over mountains; through rivers and seas by means of ships; through the air by means of airways; he has made bridges and tunnels and other means of communication. But this he has only been able to do because Allah has given him the necessary intelligence and has made the earth tractable to that intelligence. 5572 In describing Allah's gifts and mercies and watchful care in this our temporary sojourn on this earth, it is made clear that the ultimate end is the Hereafter. The real Beyond, which is the goal, is the life after the Resurrection.