Meryem Sûresi 24. Ayet Meali

2. Burada "su arkı" anlamı verdiğimiz "seriyy" kelimesine bazı tefsirlerde: "Şerefli, üstün seviyeli" anlamı vermişlerdir. Buna göre ayet: "Rabbin altındakini (yani içindeki çocuğu) şerefli biri kılmıştır" anlamındadır. Ancak bu ayetin devamındaki iki ayet ile bağlantısı düşünülürse sözkonusu kelimenin "su arkı" anlamına gelmesinin daha kuvvetli ihtimal olduğu anlaşılır.  

Bkz. 23/50“Seriyy” sözcüğü su, arak, dere, su yolu anlamlarına geldiği gibi, soylu, şerefli, seçkin, önder, cömert anlamlarına da gelir. Çevirilerde genelde “su” anlamı verilerek “Rabbin senin alt yanında bir su arkı yarattı.” şeklinde tercüme yapılmış olsa da aşağıdaki ayetlerden de anlaşılacağız üzere Hz. Meryem’i teselli edecek ve ona destek olacak en uygun ifadenin: “Sakın üzülme, sen çok değerli, şerefli, toplumuna önder olacak bir çocuk dünyaya getiriyorsun” şeklinde de anlaşılabilir. Bize göre bu daha doğrudur. En doğrusunu Allah bilir.  

 Âyete şu mana da verilmiştir: «Tasalanma! Rabbin senin altındakini (yani İsa’yı) şerefli bir lider olarak yaratmıştır.»  

Âyet-i kerîmede yer alan * “Ona (Meryem’e), aşağısından şöyle seslendi” ifadesi ile ilgili olarak müfessirlerimiz, Hz. Meryem’e seslenenin Îsâ [aleyhisselâm] mı yoksa Cebrâil [aleyhisselâm] mı olduğu hususunda ihtilaf etmişlerdir. 1. Hz. Meryem’e seslenenin, Îsâ [aleyhisselâm] olduğunu beyan eden müfessirlerimiz âyet-i kerîmeye; “(Doğduğu anda, iznimizle dile gelen Îsâ) O’na (annesine) aşağısından şöyle seslendi” diye mana vermişlerdir. 2. Hz. Meryem’e seslenenin, Cebrâil [aleyhisselâm] olduğunu beyan eden müfessirlerimiz âyet-i kerîmeye; “(Cebrâil, Meryem’in bulunduğu yerin) aşağısından Ona şöyle seslendi” diye mana vermişlerdir.  

1-Ağacın. 2- Rahminde. 3- “Seriyy” sözcüğü; ark, dere, su yolu gibi anlamlara geldiği gibi; soylu, şerefli, değerli, seçkin, cömert, her şeyin iyisi, önder gibi anlamlara da gelmektedir. Bu ayetin çevirisinin, genellikle bu sözcükten hareketle; “Rabb'in alt tarafından bir su arkı akıttı” şeklinde anlam verilmesi doğru değildir. Meryem'in çaresizliğinin ve üzüntüsünün gereksizliğini ifade eden ve onu teselli edecek bir seslenişle: “Üzülme, sen çok şerefli, çok değerli, her şeyin en iyisi olan ve önder bir çocuk doğuruyorsun.” denmek istenmektedir.  

(*) Ayrıca “Seriyy” sözcüğü; ark, dere ve su yolu gibi anlamlara geldiği gibi; soylu, şerefli, değerli, seçkin, cömert, her şeyin iyisi, önder gibi anlamlara da gelmektedir. Fakat (تَحْتَكِ)’’tahteki’’ yani, ‘’senin altını’’ifadesinden Hz. İsa’yı anlamak pek mantıklı gibi görünmez. Çünkü bebek eğer henüz doğmamışsa annesinin altında değil, karnında olur, eğer doğmuşsa bu defa annesinin yanında olur, altında değil. Bu nedenle ayette geçen seriyye sözcüğünü su arkı olarak çevirmek daha uygun olduğunu düşünüyoruz. (الله اعلم)  

6 Bu hitabın Allah tarafından yapıldığı kanaatindeyim. Nitekim Musa’ya da Allah ateşin arkasından seslenmişti.  

1 Kimileri bunu, doğum suyu anlamışlarsa da bu yanlıştır. Bk. (Mü’minun: 50)2 Bu sünnetullahtır. Allah’ın rızk vermesi için en azından hurma dalını sallamak gibi bir sebebi işlemek gerekir.  

18 Yahut: “onun (yani, Hz. Meryem’in) alt tarafından”. Bununla birlikte, Zemahşerî’nin kaydettiğine göre Katâde bu ifadeyi “hurma ağacının alt tarafından” diye yorumlamaktadır.  

[2481] Ya da: “(Meryem’in) alt tarafından”. Hâ zamirinin nereye gittiğine bağlı olarak iki anlama da gelebilir. Katâde, “hurmanın alt tarafından” şeklinde okumuştur (Taberî). Min edatı ilgi zamiri olan men şeklinde okunarak “Meryem’in altında bulunan kimse ona seslendi” anlamı da verilmiştir. Ferrâ, her iki halde de seslenenin melek olduğunu söylemiştir. Tüm göstergeler Hz. Meryem’in bir bahçede doğum yaptığı yönündedir. Tercihimizin gerekçesi budur. [2482] Veya: “Rabbin senin alt tarafında küçük bir su yürütmüştür”. Bir şeyin serâsı “en yüce tarafı’dır. es-Serv, “yücelik, şeref, saygınlık” (er-rif’ah) demektir (Râğıb). Tercihimizin gerekçesi budur.  

Bunu söyleyen: Melek veya yeni doğan çocuk olabilir.  

Bir tefsîre göre de: "Rabbin, altındaki çocuğu büyük bir lider yaptı" demektir.