Mâide Sûresi 88. Ayet Meali

Bkz.2/168, 172, 3/92, 16/114  

 Resûlullah (s.a.) bir sohbetlerinde kıyamet ve ahiretten bahsetmiş, sohbetin tesirine kapılan Ali, İbn Mes’ûd, Mıkdâd (r.a.) gibi bazı sahâbîler, Osman b. Maz’ûn’un evinde toplanarak gündüzleri devamlı oruç tutmak, geceleri uyumadan namaz kılmak, kadınlarının yanına gitmemek, et yememek ve eski püskü elbiseler giymek suretiyle yaşamaya, kalan ömürlerini böyle geçirmeye, hatta kendilerini kısırlaştırmaya azmetmişlerdi. Resûl-i Ekrem durumu haber alınca hemen yanlarına geldi ve şöyle buyurdu: «Ben böyle bir kulluk şekli ile emrolunmadım. Vücut ve nefislerinizin sizde hakkı vardır; oruç tutup namaz kılın, fakat aynı zamanda orucunuzu açıp yeyin ve uyuyun. Ben namaz kılar ve uyurum, oruç tutar ve iftar ederim, et yerim ve kadınlarıma yaklaşırım; benim yolumdan çıkan benden değildir.» İşte bu hâdise üzerine 87-88. âyetler gelmiştir.  

1- Korunma; Allah'ın buyruklarına içtenlikle uyarak, o buyruklarla, kötü ve zararlı şeylere karşı kendisini korumaya, güvenceye almak.  

(2)“İnsanın nefsi, yemek içmek husûsunda keyfemâ yeşâ (dilediğince) hareket ettikçe, hem şahsın maddî hayâtına tıbben zarar verdiği gibi, hem helâl-haram demeyip rast gelen şeye saldırmak, âdetâ ma‘nevî hayâtını da zehirler. Daha kalbe ve rûha, itâat etmek o nefse güç gelir. Serkeşâne (baş kaldırarak) dizginini eline alır. Daha insan ona binemez, o insana biner.” (Mektûbât, 29. Mektûb, 253)  

(*) Bu vb. ayetlerdeki (حَلاَلاً طَيِّبًا)’’helalen tayyıben’’ ifadesiyle Kur’an’da helal edilen, temiz ve sağlıklı olan her tür yiyecek ve içeceklerin helal olduğu anlaşılmaktadır. Yani insanın sağlığına zarar vermeyen her tür gıda ve içecekler helal kapsamına girmektedir. Kur’an’ın bu hükmünden hareketle Kur’an ışığında bunları belirleyecek olanlar da gıda uzmanları olacaktır. İşte çok kısa bir ifadeyle birkaç ayette Kur’an bütün helal ve haram gıdaları açıklamış bulunmaktadır. (الله اعلم)  

Benzer mesajlar: Bakara 2:168, 172; Nahl 16:114.  

1 Âyetin bu bölümü, “...Allah’ın size verdiği helal (ve) temiz rızıkları yiyin...” şeklinde de tercüme edilebilir. Ancak helal ve temiz rızık haram yolla da elde edilebileceğinden, yukarıdaki meal daha uygun bulunmuştur.2 Bir gün sahabeden; Ebû Bekir, Ali, İbnu Mes’ud, Abdullah b. Ömer, Ebû Zerr, Sâlim, Mikdad b. Esved, Selmân-ı Fârisî ve Ma’kel (r.a), Osman b. Maz’un’un evinde toplanırlar. Aralarında daima oruçlu olmağa, yatakta uyumamağa, et ve yağlı şeyler yememeğe, kadınlarına yaklaşmamağa, koku sürünmemeğe, eski elbiseler giyerek dolaşmağa karar verirler. Bunun üzerine bu âyet indirilir. (Kurtubî) Bu durum Peygamberimize ulaşınca o: “bu insanlara ne oluyor! Ben namaz kılarım, uyku da uyurum, oruç tutarım, iftar da ederim, et de yerim, yağ da yerim, kadınlara da yaklaşırım, benim sünnetimden yüz çeviren benden değildir.” buyurmuştur. (Müslim) Adamın biri, İbnu Mes’ud’a: “Ben yatağı kendime haram ettim” deyince o, bu âyeti okumuş ve: “yatağına yat ve yeminine keffaret ver” demiştir. Hasan el-Basrî Hazretlerinden rivayet edilir ki, bir gün yemeğe davet edilmiş, beraberinde Ferkadi Sebhî ve arkadaşları da varmış. Sofraya oturmuşlar, yağlı tavuklar, tatlı vesaire türlü türlü yemekler varmış. Ferkad bir kenara çekilmiş, Hasan el-Basrî de, “Ferkad oruçlu mu?” diye sormuş. Onlar da: “hayır böyle çeşit çeşit yemeği mekruh görür” demişler. Hasan el-Basrî Ferkad’e dönmüş: “Ey Ferkadcik! Sen halis tereyağı ve buğday özü ile balı bir Müslüman ayıplar kanaatinde misin? demiş. Yine Hasan el-Basrî‘ye, “filan zat palûze yemiyor, şükrünü eda edemem diyor” demişler, o da: “o soğuk su içiyor mu?” diye sormuş. Onlar da: “evet,” demişler. Hasan el-Basrî: “o halde bu adam cahil, Allahu Teâlâ’nın ona soğuk sudaki nimetinin palûzeden daha çok olduğunu bilmiyor” demiş. (Elmalılı)  

[975] Benzer bir âyet için bkz: 2:168.