Mâide Sûresi 60. Ayet Meali

bk. Kur’an-ı Kerim, 2/65; 9/74; 85/8.  

Bkz. 2/65, 4/47, 4/154, 7/163, 166Birçok alim bu değişimin şekli değil manevi olduğu, fiziki yapıları insan kalmakla birlikte kalplerinin maymunlaştığı, karakterlerinin değiştiği, bozulmuş tabiatları gereği kimsenin bunlarla konuşmadığı ve bu sebeple toplumdan dışlandıkları için rezil duruma düştükleri görüşünü ifade etmiştir.  

 «Tâğut» kelimesinin izahı için, Nisâ sûresi 60. âyetin açıklamasına bakınız.  

1- Maymun ve domuz yapılmak biyolojik olarak değil, kinaye olarak karakteristik bir duruma işarettir. 2- Allah'a isyan etmek anlamına gelen “tağa” kökünden türemiştir. Azgın, sapkın, kötülük önderi, zorba, şeytan, put, kâhin; Allah'ın buyruklarına itibar etmeyen kişi ve kurum anlamına gelmektedir. Tağut, insanlara kaba kuvvetle hükmeden kişi veya kurumu ifade etmektedir.  

(*) Aşağıdaki tefsir metinlerinde de geçtiği gibi ilk müfessirlerden Mücahid’e göre, burada Maymun ve domuz yapılmak biyolojik olarak değil, kinaye olarak karakteristik bir duruma işarettir. Yani “Maymunlaşma” taklit ve zilleti, “hınzırlaşma” alçaklık ve gazaba uğramayı temsil eder. Tağut ise; azgın, sapık, kötülük ve sapkınlık önderi, zorba, şeytan, put, put hane, kâhin, sihirbaz, Allah’ın hükümlerini tanımayan kişi, kurum, kuruluşlardır. Tâgut, hakkı tanımayıp azan ve sapan her kişiye ve her güce veya Allah’tan başka tanrı edinilen şeylere verilen addır. Azgın ve sapkın olması sebebiyle şeytana da tâgut denilmiştir. Kur’an-ı Kerîm’de tâgut kelimesi insanlar tarafından ilâh edinilmiş bütün bâtıl tanrıları; insanların Allah Teâlâ’ya isyan etmelerine sebep olan, görünür ve görünmez varlıkları; insanlık tarihi boyunca hakkı bâtıl, bâtılı hak gösteren kimselerdir. Âyetteki “kendilerinden maymunlar ve domuzlar yaptığı” ifadesinin gerçek bir dönüşmeye mi yoksa ahlâkî ve mânevî bir değişim ve bozulmaya mı işaret ettiği hususunda Kur’an’da herhangi bir açıklama yoktur. Ancak başta tâbiînin meşhurlarından Mücâhid olmak üzere bazı müfessirler bu tür ifadeleri, Allah’ın emir ve yasaklarını çiğneyen zalim, azgın ve günahkâr kimselerin mâruz kalacağı ahlâkî çöküntünün mecâzi bir anlatımı olarak yorumlamışlardır (Taberî, I, 332; Elmalılı, II, 1725; Reşîd Rızâ, I, 343-345; Ateş, I, 179; Muhammed Esed, I, 204) Yani bu değişimin şekli değil manevi olduğu, fiziki yapıları insan kalmakla birlikte duygularının maymunlaştığı, karakterlerinin değiştiği, tabiatlarının bozulduğu, bu sebeple de toplumdan dışlandıkları için rezil duruma düştükleri durumları anlatılmaktadır. قد روي عن مجاهد الذي تلقى التفسير عن ابن عباس أن المراد بمسخهم قردة وخنازير مسخ قلوبهم، فصاروا في نزواتهم، واستيلاء الشهوات على نفوسهم وعبثهم بكل مقدرات القيم الخلقية كالقردة، كما صاروا في قذارات نفوسهم، وتطلبهم للقذر من المكاسب كالخنازير إذا يطلبون القذارات يأكلونها، وتنمو أجسامهم عليها (تفسير الأمثل في كتاب الله المنزل). وقد قال ابن كثير في تفسيره ما نصه عن مجاهد: فقلنا لهم كونوا قردة خاسئين فقال: مسخت قلوبهم، ولم يمسخوا قردة، (الجزء الأول من تفسير ابن كثير ص 105)  

[2] Farzedin ki böyledir. Fakat bu dediklerinizden daha kötüsünü.[3] Yahudileri ve hıristiyanları.  

Buradaki mesajın, şeklen ve bedenen değil de manen ve mecaz anlamda bir dönüşüm olduğu kanaatindeyiz. Benzer mesajlar: Bakara 2:65; A‘râf 7:166.  

1 Bunlar, cumartesi yasağına uymayan Yahûdîlerdir. Bunların gençleri maymuna, ihtiyarları da domuza dönüştürülmüşlerdir. Bazı müfessirlere göre domuza dönüştürülenler Hıristiyanlardır. Geniş bilgi için Bk. (Bakara: 65, A’raf: 163-166 ve dipnotu) 2 Tâğut: Kelime olarak azan, azdırıcı demektir. Terim olarak; “Allah’a karşı zorla veya gönül rızası ile tapınılan, rab kabul edilen veya edilmeyen insan, şeytan, put ve her türlü düşünce ve sistem” demektir. Aslında putlar asıl tağutlar değil, tağutların temsilcileridir. Bu sebeple de putların veya putlaştırılanların arkasına gizlenen asıl tağutları (derin güçleri) görmek gerekir. Bk. (Bakara: 257, Nisâ: 60, 76, Nahl: 36, Zümer: 17, 18)  

77 “Maymun” ve “domuz”a yapılan bu göndermeyi lafzî anlamıyla alan birçok müfessirin tersine tâbi‘în’in meşhurlarından Mücâhid, onu, bu tür günahkarların maruz kalacağı ahlakî çöküntünün mecazî bir tanımı (mesel) olarak açıklar: Onlar, maymunlar gibi ne yapacakları önceden tahmin edilemeyen ve domuzlar gibi şehvet kurbanı olurlar (Menâr VI, 448). Bu yorum, Taberî tarafından da 2:65 ile ilgili açıklamasında nakledilmiştir -“şeytanî güçler” (tâğût) ifadesi konusunda bkz. sure 2, not 250.78 Ardından gelen ayetlerden açıkça anlaşıldığı gibi, küçümseyicilerden de daha kötü durumda olan günahkarlar, münafıklar ve özellikle onlar arasından Kitâb-ı Mukaddes’e inandıklarını iddia edenlerdir: çünkü, vahiy aracılığıyla aydınlatılmış olduklarından bu tür davranışlarının hiçbir mazereti yoktur. 64. ayette özellikle Yahudilerden söz edildiği halde 66. ayette İncil’e yapılan atıf, Hristiyanların da bu ithamın dışında kalmadıklarını açıkça gösterir.  

[954] “Maymunlaşma” taklit ve zilleti, “hınzırlaşma” alçaklık ve gazaba uğramayı temsil eder (Bkz: 2:65, not 121).  

İnsanların hayvan haline getirilmesine mesh denir. Bu da surî ve manevî olarak iki türlü olabilir. Manevî olunca ahlâkî düşüklük doğuran bir dönüştürme olur. Surî ve manevî olursa ahlâkî düşüklüğün yanında hayatî düşüklük de gerçekleşir. Bu durumda nesilleri devam etmez. Allah dilediğini yapar.  

[2] Bakara sûresi nin 65inci âyetinin notunda beyân ve ta'rîf olunan Ashâb-ı Sebt'dir.  

770 For apes see 2:65. For men possessed by devils, and the devils being sent into swine, see Matt. 8:28-32. Or perhaps both apes and swine are allegorical: those who falsified Allah's scriptures became lawless like apes, and those who succumbed to filth, gluttony, or gross living became like swine.