Leyl Sûresi 19. Ayet Meali

Rivayete göre, Hz. Ebubekir, Bilâl-i Habeşî’yi efendisinden satın alıp hürriyetine kavuşturunca müşrikler, “Ebubekir, Bilâl’den gördüğü bir iyilik karşılığında onu âzâd etti” demişlerdi. Bu âyetler işte bu olay üzerine inmiştir.  

(3)Burada zikredilen kişinin İslâm’a maddî ma‘nevî hizmet eden Hz. Ebû Bekir (ra) olduğunda ehl-i sünnet âlimleri müttefiktir. (Râzî, c. 16/31, 205)  

(*) Yukarıdaki ‘arındıran, paylaşma tedbirinin olmazsa olmazı’ burada açıklanmaktadır. O da iyiliğin tamamen karşılıksız yapılması prensibidir. Zira hiçbir dünyevî nimet ve karşılık Allah’ın rızası kadar değerli değildir. İnsanî ve ahlâkî amaçların kullandığı bütün hayatın sadece maddî menfaat ve beklentiler üzerine kurulduğu, katıksız sevgi ve samimi bağlılığın artık yadırganır olduğu bir çağda, rasyonel olarak bir karşılık beklemeden yapılan iyilikler maalesef garip karşılanmış, garip bırakılmıştır. (Kurandan Hayata)  

9 Rivayete göre, Hz. Ebu Bekir; Bilal-i Habeşî’yi, efendisinden satın alıp azat etti. Müşrikler de “Ebu Bekir, Bilal’den gördüğü bir iyilik karşılığında onu azat etti” dediler. Bunun üzerine bu ayet inmiştir.  

1 Ebu Kuhafe, oğlu Hz. Ebubekir’e: “Görüyorum ki, birtakım zayıf köleleri azat edip duruyorsun. Mademki bunu yaptın, bari kuvvet olacak ve önünde duracak birtakım yiğit adamlar azat etseydin” demişti. O da: “Babacığım, ben ancak murat ettiğimi istiyorum.” dedi. Bunun üzerine Leyl Suresi: 5-19. âyetler nazil oldu.  

8 Lafzen, “O’nun nezdinde hiç kimsenin karşılığı ödenecek bir iyiliği yoktur”. Bu ibare, en geniş anlamıyla, geleceğe yönelik bir karşılık beklentisini de kapsamaktadır.  

6173 The good man does not give in charity or do his good deeds with the motive that he is returning someone else's favour and compensating and rewarding someone for some service done to him or expecting some reward in return for his own good deed: the sole motive in his mind is that he desires the Countenance or Good Pleasure of Allah Most High. This "Countenance" or "Face" (Arabic, Wajh) implies good pleasure or approval; but it implies something more. It also means the Cause-either the "final cause" or the "efficient cause" of Aristotelian philosophy. For the Atqa would refer everything, backwards in origin and forwards in destiny, to Allah. Allah is the source of their goodness, as well as its goal or purpose.