Kıyâme Sûresi 1. Ayet Meali

[695] Kıyamet sûresi hakkında genel bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XX, 163.  

1-2 Kuran'daki yeminlerin fonksiyonu için bak 89:5.  

(*) Âyetin başında yeralan “lâ uksimu” ifadesi, “Yemin etmem!” anlamında değil, “hayır ve yok” gibi olumsuz bir ifâdeden sonra yemini pekiştirmek için kullanılan bir deyimdir. Bu formdaki yeminler hep Allah’a isnat edilir. “Lâ” burada yeminin azâmetini, bunun ötesinde bir şey olmayacağını gösterir… (Kurandan Hayata) Bu nedenle böyle durumlarda (لا) ‘’lâ’’ harfi üzerinde vakıf/durak/ yapmak uygundur diye düşünüyoruz. Yani (لا) ‘’lâ’’ harfi ile uksimu’ fiilini birlikte okunmamak daha uygundur. İşte bu vb. ayetlerde geçen (لا)’’lâ’’harfi, olumsuz edatı olup ahireti inkâr edenlerin düşüncelerini reddediyor, yemini yok etmiyor. (الله اعلم ومنها : أن " لا " هنا ، جئ بها لنفى ورد كلام المشركين المنكرين ليوم القيامة فكأنه - تعالى - يقول : لا ، ليس الأمر كما زعموا ، ثم قال : أقسم بيوم القيامة الذى يبعث فيه الخلق للجزاء .قال القرطبى : وذلك كقولهم : لا والله لا أفعل . فلا هنا رد لكلام قد مضى ، وذلك كقولك : لا والله إن القيامة لحق ، كأنك أكذبت قوما أنكروه (تفسير الوسيط) وقيل إن لا رد على الذين أنكروا البعث والنشور من المشركين فكأنه قال لا كما تظنون ثم ابتدأ القسم فقال أقسم بيوم القيامة أنكم مبعوثون ليكون فرقا بين اليمين التي تكون جحدا وبين اليمين المستأنفة (مجمع البيان في تفسير القرآن - تفسير جامع الجوامع) ما اللمسة البيانية في استخدام (لا أقسم) في القسم في القرآن الكريم؟ (لا أقسم بيوم القيامة) (لا أقسم بهذا البلد) ؟لم يرد في القرآن كله كلمة (أقسم) أبداً وإنما استخدم لفظ (لا أقسم) بمعنى أقسم و(لا) لتأكيد القسم. فقد يكون الشيء من الوضوح بمكان بحيث لا يحتاج لقسم وهذا تعظيم للشيء نفسه. وقد تعني (لا أقسم) أحياناً أكثر من القسم (زيادة في القسم)  

[2] Mekke'de nâzil olmuş 40 âyettir.  

1 İlk gelen sûrelerin içinde yeminle başlayan ilk sûredir demişlerdir. Yeminin başına gelen “lâ”, hayır anlamında olup “Aslında yemine gerek yok, yemin edilmeyecek kadar açık bir sözdür” demektir. Dolayısıyla ayet, “Aslında yemine gerek yok ama kıyamet gününe andolsun!” diye de çevrilebilir. Bazı kıraatlarda “lâ”, “le” şeklinde de okunmuştur. O zaman, “elbette andolsun” demektir.  

(Mekke’de nazil olmuştur ve 40 ayettir. Adını, ilk ayetinde geçen “el-kıyâme” kelimesinden almıştır.)  

Mekke döneminin başlarında gönderilen bu sûre, adını birinci ayetinden almıştır. 40 ayettir.  

1 Bu yemin, olumsuz manada yemin değil, “hayır vallahi, yok vallahi, değil vallahi” gibi olumsuzluktan sonra ayrıca bir yemindir. Ayetin başındaki (لَا)’lar te’kit için ilâve edilmiştir ve zaittir.  

1 “Onu tanıklığa çağırarak”, yani Kıyamet Günü’nden sanki meydana gelmiş gibi söz ederek, yukarıdaki ifade, o günün gelip çatacağının kesinliğini bildirmeyi amaçlamaktadır.  

[5442] Lâ-uksimu ile ilgili bir not ve çevirimizin gerekçesi için bkz: 90:1.  

5809 Cf. 70:40, and n. 5700. Here the point to be enforced is understood: I have added it in brackets; "eschew Evil". The appeal is made to two considerations: (1) That every act has to be accounted for, and evil must have its recompense at the Resurrection; and (2) that man's own spirit has a conscience which would reproach him of sin, if he did not suppress that inner voice.