Kehf Sûresi 10. Ayet Meali

Umeyr oğlu Ubeyd'e göre Ashâb-ı Kehf, Dikyanus adlı bir hükümdarın zamanında Efesus'ta yaşamıştır. Bu hükümdar Mecusî imiş. Ashâb-ı Kehf, Hıristiyanlığı kabul ettikleri için zulme uğramışlar ve bir mağaraya sığınmışlardır (Mecma, 2, 90).  

(*) Rivayete göre olay kısaca şöyledir: putperest bir kavmin içinde Allah’ın varlığına ve birliğine inanan birkaç genç, bu inançlarını dile getirip putperestliğe karşı çıkmış, onların zulüm, işkence ve baskılarından korunmak için bir mağaraya sığınmışlar; yanlarındaki köpekleriyle birlikte mağarada derin bir uykuya dalmışlardı… Ayrıca burada bir gün veya daha kısa bir süre uyuduklarını sanan gençler, içlerinden birini yiyecek almak üzere şehre gönderdiklerinde, onların durumunu öğrenen insanlar Allah’ın vaadinin hak olduğuna ve kıyametin mutlaka geleceğine inanmışlardır. Kıssanın ana hatları bu olup ileride âyetlerin tefsirinde daha geniş olarak tekrar ele alınacaktır. Kur’ân-ı Kerîm olayın nerede ve ne zaman meydana geldiğine dair bilgi vermediği gibi, bu gençlerin sayıları hakkındaki iddiaları da, “gayba dair konuşma” yani bir bilgiye dayanmadan gelişigüzel yapılan bir tahmin olarak nitelemekte ve bunu ancak Allah’ın bilebileceğini haber vermektedir (bk. âyet 22) Ayrıca birçok müfessir bunun miladi 300 yılında insanları putperestliğe zorlayan ve putperest olmayana çok ağır cezalar veren Roma İmparatoru Dakyanos zamanında meydana geldiğinin görüşündedirler... Ayrıca kıssanın temel konusu ve amacı detay ve tarihî bilgi vermek değil, ahiret, diriliş, kevnî yasalara ve bir grup insanın tevhit mücadelesine dikkat çekmektir. Bu bağlamda inkârcılara kıyamette dirilişin hak olduğunu vurgulamakta, müminlere de tüm baskı ve zorluklar karşısında yılgınlık göstermek yerine bir bilinç ve duruş sergilemeleri gerektiğine dair bir perspektif sunmaktadır. (Kur’ânî Üslup Açısından Ashâb-ı Kehf Kıssası) Aşağıdaki tefsir metnine bakılabilir. وأما الزمن الذى ظهروا فيه، فيرى كثير من المفسرين أنه كان فى القرن الثالث الميلادى فى عهد الإِمبراطور الرومانى "دقيانوس" الذى كان يحمل الناس حملا على عبادة الأصنام، ويعذب من يخالف ذلك (الوسيط في تفسير القرآن الكريم).  

[5] Rızk, mağfiret, düşmandan selâmet.  

1 Fitye: Genç, delikanlı anlamına olan fetâ’nın cemi kılletidir. Buna göre bunların sayısı üçten az, dokuzdan çok olamaz. Zâten bu kıssanın mûcize olan yönü, bunların isimleri ve sayıları değildir. Ayrıca bu olayın Hıristiyanlıkla bağlantısından bahsedilmekteyse de çok daha önce olma ihtimâli de kuvvetlidir. Aslında bu tür yorumlar, verilmek istenen mesajı gölgelediği için biz burada sadece âyetlerde anlatılanları aktaracağız ve israiliyyat kaynaklı rivâyetlere yer vermeyeceğiz.  

8 Lafzen, “Bizi (bu) durumumuzdan (min emrinâ) doğru olana çıkaracak bilgiyi/bilinci bize bahşet!” -Cümlenin sonu rüşd teriminin anlamıyla ilgilidir. Bu pasaj, 13. ayete vd.’da daha geniş bir biçimde ortaya konan mesajın ana hatlarına işaret ederken, Mağara İnsanları’nın kıssasına bir tür giriş teşkil etmektedir.  

[2351] er-Raşed ve er-ruşd, “doğru yol tutturma” anlamında, “sapma ve şaşırmanın” mukabilidir. Doğruyu bulacak bir bilgi ve yolun amacını kavrayacak bir bilinç sahibi olmayı ifade eder. (Mekâyîs).  

[*] Sahibimiz  

2337 The bare Christian story (without the spiritual lessons taught in the Qur’an) is told in Gibbon’s Decline and Fall of the Roman Empire (end of chapter 33). In the reign of a Roman Emperor who persecuted the Christians, seven Christian youths of Ephesus left the town and hid themselves in a cave in a mountain near by. They fell asleep, and remained asleep for some generations or centuries. When the wall which sealed up the caves was being demolished, the youths awoke. They still thought of the world in which they had previously lived. They had no idea of the duration of time. But when one of them went to the town to purchase provisions, he found that the whole world had changed. The Christian religion, instead of being persecuted was fashionable: in fact it was now the State religion. His dress and speech, and the money which he brought, seemed to belong to another world. This attracted attention. The great ones of the land visited the Cave, and verified the tale by questioning the man’s Companions. When the story became very popular and circulated throughout the Roman Empire, we may wll suppose that an Inscription was put up at the mouth of the Cave. See verse 9 and n. 2336. inscription was probably to be seen for many years afterwards, as Ephesus was a famous city on the west coast of Asia Minor, about fory to fifty miles south Smyrna. Later on, the Caliph al Wathiq (842-846 A.C.) sent an expedition to examine and identify the locality, as he did about Dhu al Qarnayn barrier in Central Asi (Appendix VI at the end of this Surah). A popular story circulating from mouth to mouth would necessarily be vague as to dates and vary very much in details. Somewhere about the 6th century A.C. a Syriac writer reduced it to writing. He suggested that the youths were seven in number; that they went to sleep in the reign of the Emperor Decius (who reigned from 249-251 A.C., and who was a violent persecutor of Christians); and that they awoke in the reign Theodosius II, who reigned from 408 to 450 A.C. In our literature Decious is known as Daqyanus (from the adjectival Latin from Dacianus), and the name stands as a symbol of injustice and oppression, and also of things old fashioned and out-of-date, as res decianae must have been two to three centuries after Decius. 2338 The youths hid in the cave, but they trusted in Allah, and made over their whole case to Him in prayer. Then they apparently fell asleep and knew nothing of what was happening in the world outside.