Kasas Sûresi 63. Ayet Meali

Bkz. 25/43, 10/28Yani; bizden öncekiler yanlış dini telkinlerle bizi nasıl yoldan çıkardılarsa, biz de atalarımızdan devraldığımız şekilde, hurafelerle ve yanlış dini telkinlerle onları öylece yoldan çıkardık. Üstelik onları yoldan çıkarabilmek için senin dinini de olduğundan farklı aktardık.  

1- Mahşerde toplayıp hesap sorma, hesaba çekme. 2- Biz azdık, onlar da bize uydular. 3- Onların yaptıklarından uzak olduğumuzu, bu konuda suçsuz olduğumuzu.  

(*) Yani Allah’ın yargısının aleyhlerine gerçekleştiğini gören kimseler Ayetin devamından da anlaşılacağı gibi, burada hitab edilen kimseler, toplumlarına yanlış ölçüler, yanlış değer hükümleri empoze ettiği farzedilen “din ve düşünce önderleri”dir; ve yandaşlarının tuttuğu eğri yoldan en başta bunlar sorumlu olduklarından, öte dünyada azabı en başta çekenler de bunlar olacaktır.(M. Esed Meal Açıklaması) Ayrıca bunlardan daha beter olanlar vardır ki, vahyin ve dinin tek kaynağı olan Kur’an’ı Kerimi uydurma hadislerin etkisi altında yazılan yanlış tefsir, yorum ve içtihatlarla halka anlatan ve böylece hem kendileri Kur’an’dan/indirilen hak dinden/ sapmışlar hem de halkı Kur’an’dan saptırmış olup adeta Kur’an dışı bir din icat etmişlerdir. Zira birçok konuda bunlara Kur’an’dan ayetleri/yüce Allah’ın sözlerini/anlatmaya çalıştığınız zaman, onlar da hemen uydurma hadislerle Kur’an’dan anlattıklarına karşılık veriyorlar. Yani (uydurma olsun olmasın) haşa o hadisleri yüce Allah’ın sözü olan Kur’an’nın önüne geçiriyorlar veya en azında Kur’an’a eşit ve denk tutuyorlar. Oysa hadis ve sünneti Kur’an’a denk tutmak, onun gibi vahiy ürünü olduğunu söylemek haşa Kur’an’ı gönderen yüce Allah’la resulünü birbirine denk tutmak anlamına gelir ki, bu da şirkin ve putperestliğin ta kendisidir. Ayrıca bu, Kur’an ayetlerini hadis ve sünnetle hükümsüz kılma çabasından başka bir şey değildir.  

16 Burada hitaba muhatap olan kişiler; toplumlara yanlış hedefler gösteren, yanlış değer hükümleri empoze eden, din ve düşünce önderleri olduğu açıktır. Tuttukları bu eğri yoldan en başta bunlar sorumludur. Önce kendileri sapmışlar daha sonra da diğer insanları saptırmışlardır.  

Benzer mesajlar: Yûnus 10:28-29; İbrâhîm 14:22; Nahl 16:86; Meryem 19:82; Furkân 25:18-19; ‘Ankebût 29:25; Rûm 30:13; Sebe’ 34:41; Fâtır 35:14; Ahkâf 46:6.  

1 Yani; bizden öncekiler bizi nasıl yoldan çıkardılarsa, biz de atalarımızdan devraldığımız şekilde, onları yoldan çıkardık.  

65 Yani Allah’ın yargısının aleyhlerine gerçekleştiğini gören kimseler (karş. 27:82 ve ilgili 73. not). Ayetin devamından da anlaşılacağı gibi, burada hitab edilen kimseler, toplumlarına yanlış ölçüler, yanlış değer hükümleri empoze ettiği farzedilen “din ve düşünce önderleri”dir; ve yandaşlarının tuttuğu eğri yoldan en başta bunlar sorumlu olduklarından, öte dünyada azabı en başta çekenler de bunlar olacaktır.66 Yani, “biz onları yoldan çıkardıysak, bu, kötü niyetimizden ötürü değildi; bizi nasıl bizden öncekiler yoldan çıkardıysa, biz de onlardan devraldığımız bakış açıları ve yaşam tarzıyla sonrakileri yoldan çıkarmış olduk”. Bu “cevap”, hiç şüphesiz, zevahiri kurtarmak için söylenmiş mesnetsiz bir sözdür; fakat burada bu söze, insanın kaba maddeciliğe dayanan sahte -ve böyle olduğu halde, yine de yüceltilmekten geri durulmayan- değer ve kavramlara karşı gösterdiği bağlılığın sadece bir “toplumsal sirayet” meselesi olduğunu; bir başka deyişle, bu maddeci sahte değerlere sırf öncekilerden intikal ettiği ve sonraki nesiller tarafından da körü körüne benimsendiği için zaman içinde reddedilemez gözüyle bakılır olduğunu göstermek için yer verilmiştir. En derin anlamıyla bu pasaj, Kur’an’daki benzer başka ifadeler gibi, zihnî ya da ahlakî bir önermenin doğruluğuna hükmetmek için öteki bütün şartları bir kenara bırakıp sadece onun önceki nesiller tarafından muteber görülmüş olmasını yeterli görmenin zihnen ve ahlaken kabul edilemez olduğunu vurgulamaktadır.67 Bir başka deyişle, onlar sadece kendi arzu ve heveslerine kulluk ediyorlar, ama bu arzu ve heveslerini haricî varlıklara yansıtıyor yahut onlarla özdeşleştiriyorlardı. Bu konuda bkz. 10:28 ve ilgili notlar, özellikle 46. not, ayrıca bkz. 34:41 ve 52. not.  

[3438] Zımnen: kendi arzu ve tutkularına tapıyorlardı (25:43 ve 10:28).  

Ebu’s-suûd efendi azap hükmü kesinleşmiş olanlarla ilgili olarak der ki: Bunlar şeytanlardan olan şerikleri veya Allah’tan başka rab edindikleri liderler ve önderleridir. Onları rab saymaları, verdikleri her emirde, yasakladıkları her hususta kendilerine itaat etmeleridir.  

3393 This and the next verse are concerned with the examination of those who neglected truth and righteousness and went after the worship of false gods, viz., their own lusts. These were the "partners" they associated with Allah. Insofar as they were embodied in false or wicked leaders, the leaders will disown responsibility for them. 'We ourselves went wrong, and they followed our example, because it suited them: they worshipped, not us, but their own lusts' (Cf. n. 4017) 3394 Cf. 10:28 . False worship often names others, but really it is the worship of the Self. The others whom they name will have nothing to do with them when the awful Penalty stands in the sight of both. Then each wrongdoer will have to look to his own case. The wicked will then realise the gravity of the situation and wish that they had accepted the true guidance of Allah's Messengers.