Kasas Sûresi 48. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 10/78; 23/48; 74/24.  

Maksatları inanmak olmayan ve sadece Hz. Muhammed’i zor duruma düşürmek isteyen bazı sözde Yahudiler, Hz. Muhammed’e haber göndererek, Hz. Musa’nın gösterdiği mucize gibi bir mucize göstermesini istedi. Oysa onlar Hz. Musa’yı da yalanlıyordu çünkü hem Hz. Musa’nın mucizesini istiyorlar hem de her ikisi için yani Hz. Muhammed’in ve Hz. Musa’nın getirdikleri için “birbirini destekleyen iki aldatmaca” diyorlardı. Kur’an, Yahudilerin bu tip tutarsızlıklara son verip ciddi olmalarını ve Hakka dönmelerini öneriyor.  

 Buradaki manaya göre Kur’an ve Tevrat kastedilmiş olur. Diğer kıraatlere göre, «Yardımlaşan iki sihirbaz!» şeklinde manalandırmak gerekir. Bu taktirde Hz. Musa ile Hz. Harun ya da Hz. Musa ile Hz. Muhammed kastedilmiş olabilir.  

1- Mucize.  

(*) Allah Teâlâ insanoğlunu yarattıktan sonra ona doğru yolu gösterecek kitaplar ve peygamberler göndermiştir. Eğer bunu yapmamış olsa ve insanların yanlış yolda gitmelerinden dolayı gerek dünyada gerekse âhirette başlarına sıkıntılar gelseydi, o zaman Allah’a karşı doğru yolu göstermediği şeklinde bir mazeret ileri sürebilirlerdi. 47. âyet insanların bu tür mazeretlere sığınmamaları için peygamberler ve kitaplar gönderildiğini ifade etmektedir. Ancak peygamber ve kitap geldiğinde de çokları iman etmemiş, ilâhî çağrıya uymamakta direndikleri için helâk olup gitmişlerdir. Nitekim 48. âyet Hz. Peygamber ve Kur’an geldiğinde Mekke müşriklerinin de inkârda direndiklerini, Hz. Musa’ya mucizeler verildiği gibi Hz. Muhammed’e de verilmesi gerektiğini söylemişlerdir. Oysa daha önce Hz. Musa’ya verilmiş olanlar da inkâr edilmişti. Bu nedenle eğer Hz. Muhammed’e Kur’an’dan başka mucizeler verilseydi yine de inkâr edeceklerdi. Ayrıca bu ayetten de anlaşılıyor ki, Hz. Muhammed’e verilen tek mucize sadece Kur’an’ı kerim’dir, ondan başka bir mucize verilmemiştir. (الله اعلم) Not: İbni Kesir’in teyid ettiği görüşe göre ayette geçen (سحران)’’sihrani’’ den kasıt Hz. Musa ve Hz. Harun’dur. İşte İbni Kesir tefsirinin metnine bkz: أَوَلَمْ يَكْفُرُواْ بِمَآ أُوتِىَ مُوسَىٰ مِن قَبْلُ قَالُواْ سِحْرَانِ تَظَـٰهَرَا } قال: يعني: موسى وهارون صلى الله عليهما وسلم { تَظَـٰهَرَا } أي: تعاونا وتناصرا، وصدق كل منهما الآخر وبهذا قال سعيد بن جبير وأبو رزين في قوله: { سِحْرَانِ } يعنون: موسى وهارون، وهذا قول جيد قوي، والله أعلم (تفسير القرآن العظيم – ابن كثير)  

[6] Def'aten münzel bir Kitap, yedbeyza, âsa gibi mûcizeler.[7] Ebnay-i cinsleri.[8] Veya iki büyü, kail-i müşrikin Arap ise (Kur'an ile Tevrat) veya (Muhammed ile Musa) aleyhimüsselâm'dır. Kiptiler ise Musa ile Harun aleyhimüsselâm'dır.[9] Kur'an ile Tevrat veya peygamberleri.  

1 Bu hak; Kur’an da olabilir.2 Hz. Mûsa’ya verilen mûcizeleri “birbirini destekleyen iki büyü” diye inkâr ettiler veya Tevrat’ı da Kur’an’ı da “cazibesiyle insanları kandıran ve fakat aslı olmayan bir sihir” olarak gördüler ve; “biz hepsini inkâr ediyoruz” dediler. Mekkeliler Yahudilere bir bayramlarında içlerinden bir heyet gönderip, onlara Hz. Peygamberin şanından sordular. Onlar da: “Tevrat’ta biz onu tüm sıfatlarıyla buluyoruz” dediler. Bu heyet dönüp Yahudilerin söylediklerini haber verdiği zaman Mekke müşrikleri böyle dediler.  

47 Kur’an’da sık sık belirtildiği gibi, Muhammed (s)’e vahyedilen temel ahlakî gerçekler, bozulmamış haliyle önceki vahyî kitaplarda vaz‘edilenlerle esasta aynıdır. Muhammed (s)’in gerek kendi çağındaki gerekse sonraki çağlardaki muhaliflerinin, Kur’an’ın güvenilirliğini (authenticity) sorgularken, “Eğer Allah tarafından vahyedilmiş olsaydı, getirdiği teklifler ve özellikle de toplumsal ilkeler, daha önceki kitaplarda, örn. Tevrat’ta öngörülen esaslarla bu kadar kökten ayrılıklar gösterir miydi?” diyerek itiraz ettikleri ifade budur. Bu itirazı yapanlar önceki kitapların (Tevrat, İncil) zaman içinde tahrifata uğrayıp uğramadığını hesaba katmadıkları bir yana, Kur’an’da sıkça belirtildiği gibi, önceki yasa örgülerinin (şeriatların) belli toplumların manevî/ahlakî seviyelerine, insanlık tarihinin belli safhalarına tekabül ettikleri ve dolayısıyla insan inkişafının daha sonraki safhası için yeni ilke ve yasalarla yenilenmeleri gerektiği gerçeğini gözardı etmektedirler (bu konuda bkz. 5:48’in ikinci paragrafı ve ilgili 66. not). Oysa, ayetin devamından ve özellikle son cümlesinden açıkça anlaşılacağı üzere, bu gayrisamimî iddianın amacı Kur’an karşısında eldeki Eski Ahid’in güvenilirliğini, sıhhatini savunmak değil, fakat daha çok, hem Eski Ahid’e hem de Kur’an’a duyulan güveni sarsarak, din dışı zihniyetin doğal olarak her zaman karşı olduğu temel dinî ilkeyi, yani ilahî vahiy fikrini, insanın var olan her şeyin Yaratıcısı ve Âmili olan Allah’a karşı mutlak bağımlılığı ve sorumluluğu fikrini çürütmektir.48 Bir yandan, Eski Ahid’in Muhammed (s)’in gelişini önceden haber verdiği fikrini (karş. 2. sure, 33. not), bir yandan da Kur’an’ın önceki kitapları tevhidî ve ahlakî temel ilkeler doğrultusunda teyid ettiği yolundaki sık tekrarlanan Kur’ânî ifadeyi hedef alan karalayıcı bir ifade. Sihr (“büyü”) terimine bizim yüklediğimiz “aldatmaca” ve bazan da “gözbağcılık” anlamı için bkz. 74:24 hk. 12. not.  

[3420] Kelimeyi sâhirâni şeklinde okuyanlara göre anlam şöyle olur: “Birbirlerini destekleyen iki sihirbazlar işte!” “Hepsini birden inkâr ediyoruz” diyenler, Mekke müşrikleridir. “Tamamı” ile kastedilen Kur’an ve Tevrat’tır. Zira Mekke müşrikleri, Medine Yahudilerinden, bu yakınlarda bir elçi gelip gelmeyeceğine dair bilgi isterler. Yahudiler de “Evet bir elçinin geleceğini kitaplarımızdan öğreniyoruz” derler. Bunun üzerine müşrikler; “Biz her ikisini birden inkâr ediyoruz” derler. Bir elçinin geleceği Tevrat’ta haber verilir (Tesniye 18:21-22). Tevrat’ta, Hz. İsmail’in oğlu Kedar’ın neslinden bir elçi geleceği müjdesini açıkça görüyoruz (İşâya 42:1-4 ve 42:10-12; Yaratılış 25:13-15). İsmail’in nesli Havila’da (Havilah) yerleşmiştir (Yaratılış 25:12-18). Havila, Arabistan’da yer alan bir bölgedir. İçinden Pişon nehri geçen Havila’da akik ve altın vardır (Yaratılış 2:10-12). Pişon nehri, bir kolu Medine’ye uzanan (Akik Vadisi), yarımadayı batıdan doğuya kadar baştan başa kat edip Kuveyt’in kuzeyinde denize kavuşan, bugün suyu kurumuş eski bir ırmak yatağıdır. Bütün bunlardan öte, Tevrat’ta bizzat İbranice orijinalinde “MUHAMMED” ismini okuyoruz (Ezgilerin Ezgisi 5:16). Türkçe’ye “sevgilim” diye çevrilen bu kelimenin İbranice telaffuzu “MUHAMMED’IM”dir. Sondaki “mem/mim”, tıpkı Allahumme’deki “mim” gibi azamet içindir. Yahudiler bunu şehvet düşkünü büyücü bir kralın (Süleyman) sevgilisine yazdığı aşk şiiri olarak okumaktadırlar. Fakat Kur’an’daki Süleyman ilim ve hikmeti, güç ahlakını ve gücü birleştirmiş büyük bir nebîdir. Bu durumda sözlerin değeri şehvet düşkünü bir kralın sevgilisi için düzüp koştuğu dizeler değil, bir nebînin vahyin kaynağından aldığı gelecek peygambere dair sembolik bir ihbar olarak okunabilir. Nitekim Allah Rasûlü döneminde Medine’ye yerleşen Yahudiler bunu böyle okumuşlar, belki Medine’ye yerleşmelerinin sebebi bu olmuş, düşmanlarını gelecek nebî ile korkutmuşlar, peygamberliğin ilk yıllarında Mekkeli müşriklere onu kitaplarında bulduklarını söylemişlerdir. Nüzul ortamında bir düzine kadar çocuğu “Muhammed” isminin verilmesi de bu haberle birebir alakalıdır.  

Başka kırâate göre iki büyücü, yani Mûsâ ile Muhammed.  

(5) Tevrat ile Kur’ân. Veya Musa ile Harun.  

3381 When a Revelation is sent to them, in the Qur'an, adapted to all their needs and the needs of the time they live in, they hark back to antiquity. The Prophet was in many respects like Moses, but the times in which he lived were different from the times of Moses, and his age did not suffer from the deceptions of sorcery, like that of Moses. The remedies which his age and future ages required (for his Message was universal) were different. His miracle of the Qur'an was different and most permanent than the Rod and the Radiant- White Hand of Moses. But supposing that Quraysh had been humoured in their insincere demands, would they have believed? Did they believe in Moses? They were only put up by the jews to make objections which they themselves did not believe in. 3382 Moses was called a sorcerer by the Egyptians, and the wonderful words of the Qur'an were called sorcery by Quraysh. As the Qur'an confirmed the Message of Moses, Quraysh objectors said that they were in collusion. Quraysh did not believe in Allah's Revelation at all.