Kasas Sûresi 44. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 3/44; 11/49; 12/102.  

Bkz. 3/44, 11/49, 12/102Bu ayet, Hz. Musa kıssasının Kur’an’ın dışında herhangi bir yolla Hz. Peygambere intikal etmiş olmayacağını gösteriyor. Yani bu bilgiler sana tamamen vahiy yoluyla gelmiştir. Yoksa sen bunları nereden ve nasıl bilecektin? Ayrıca hüküm içerikli diğer ayetler nasıl şüphe götürmez ve tartışılmaz derecede vahiy ürünü ise bu kıssada anlatılanlar da aynı derecede şüphe götürmez vahiy ürünüdür.  

Âyette geçen “emir” için bakınız: Nâzi’ât sûresi, âyet, 16-19.  

 Hz. Musa’nın Tûr dağında ilâhî kelâma mazhar olduğu âna işaret edilmekte ve Hz. Peygamber’in o esnada Tûr’da bizzat hazır bulunmadığı ve batı tarafında Hz. Musa’yı bekleyenler arasında olmadığı hatırlatılmakta; bütün bunların, kendisine vahiy yoluyla öğretildiği ifade edilmiş olmaktadır.  

1- Tur'un batı yakasında.  

(1)“Kur’ân-ı Hakîm, bil-ittifak (herkesin ittifâkıyla), ümmî (okuma ve yazması olmayan) ve emîn bir Zât’ın lisânıyla, zamân-ı Âdem’den tâ Asr-ı Saâdete kadar, enbiyâların (peygamberlerin) mühim hâlâtını(hâllerini) ve ehemmiyetli vukūâtını (hâdiselerini) öyle bir tarzda zikrediyor ki, Tevrât ve İncîl gibi kitabların tasdîki altında gāyet kuvvet ve ciddiyetle ihbâr ediyor (haber veriyor). Kütüb-i sâlifenin (önceki semâvî kitabların) ittifâk ettikleri noktalarda muvâfakat etmiştir. İhtilâf ettikleri bahislerde, musahhihâne(düzelterek), hakīkat-i vâkıayı faslediyor (açıklıyor).Demek, Kur’ân’ın nazar-ı gayb-bînîsi (gizlilikleri gören bakışı), o kütüb-i sâlifenin umûmunun fevkinde(üzerinde) ahvâl-i mâziyeyi (geçmiş hâlleri) görüyor ki, ittifâkī mes’elelerde musaddıkāne (doğrulayarak)onları tezkiye ediyor (temize çıkarıyor), ihtilâfî mes’elelerde musahhihâne onlara faysal (hüküm) oluyor. Hâlbuki, Kur’ân’ın vukūât (meydana gelen hâdiseler) ve ahvâl-i mâziyeye (geçmiş hâllere) dâir ihbârâtı(haber vermesi) aklî bir iş değil ki akıl ile ihbâr edilsin. Belki, semâ‘a mütevakkıf (işitmeye dayalı) nakildir. Nakil ise, kırâet ve kitâbet ehline (okuma ve yazma bilenlere) mahsustur. Dost ve düşmanın ittifâkıyla kırâetsiz, kitâbetsiz, emânetle ma‘ruf (güvenilirliği ile tanınan), ümmî lakabıyla mevsuf (vasıflı) bir Zât’a nüzûl ediyor (iniyor). Hem o ahvâl-i mâziyeyi öyle bir sûrette ihbâr eder ki, bütün o ahvâli (hâlleri) görür gibi bahseder.” (Zülfikār, 25. Söz, 35)  

[1] Çünkü Tevrat batı tarafında verilmişti.  

Ayette geçen [cânibi’l-ğarbiyy] tamlaması Mukaddes Vâdî’nin, yani Hz. Musa’nın vahiy aldığı Sînâ Dağı’nın “batı yakası” anlamına gelmekte, dolayısıyla Hz. Muhammed’in olayın yaşandığı ortamda bulunmadığı ifade edilmektedir.  

1 Sen ise o dağın batı yakasında, Musânın levhaları aldığı mîkat yerinde değildin. Yani bu bilgiler sana tamamen vahiy yoluyla bildirildi. Yoksa sen bunları, nasıl bilecektin?  

44 Bu ifade, Kur’an’da anlatılan Hz. Musa kıssasının Muhammed (s)’e vahiyden başka bir yolla intikal etmiş olamayacağını ve dolayısıyla Kur’an’ın da, şüphe götürmeyecek bir biçimde vahiy ürünü olduğunu dile getirmektedir. Yukarıda “yasa” sözcüğüyle aktardığımız el-emr terimi, İbranîce’de, Hz. Musa’ya vahyedilen kitaba isim olarak ıstılahlaşmış olan Torah (“yasa” veya “buyruk”) sözcüğünün Arapça karşılığıdır.  

[3415] Emr, yani “şeriat”, “yasa” ya da “buyruk” anlamına gelen ve Eski Ahid’in ilk beş kitabını oluşturan Tora. Kur’an’da Musa’ya verilen vahiy A’lâ 19’da suhuf, diğer tüm âyetlerde kitab olarak geçer. Sadece Enbiya 48’de kitab hem Musa, hem de Harun’a isnat edilir. Kur’an’ın Tevrat’la kastettiği şey 39 kitaptan (ya da 54 Peraşa/Sidra’dan) oluşan ve bir çok İbranî peygamberin kitaplarının yer aldığı Eski Ahid’dir (Tanah). İşte bu yüzden olsa gerek, hiçbir âyette Tevrat ismi Musa adına izafe edilmez. Tevrat’tan esfâr (kitaplar) diye söz edilen tek yer 62:5’tir. [3416] Lafzen: “..batı..” [3417] Atıf yaptığı tarihî olayı ve onun içerisinde yer aldığı kıssayı Kur’an vahyinin ilâhîliğine delil olarak gösteren bir âyet. Zımnen: Bu olaylardan, böylesine ayrıntılı bir biçimde ancak vahiy sayesinde haberdar oldun. 45 ve 46. âyetlerde yer alan aynı delil, farklı formlarla Âl-i İmran 44 ve Yusuf 102’de de geçer. Kur’an’ın aktardığı bu kıssalar nüzul ortamında bilinenden farklı olmasaydı, bu türden meydan okuyucu ifadelere başvurmaz ya da bu ifadeler muhataplar tarafından alaya alınırdı. Böyle bir şey bilmiyoruz. Bu yüzden, “bunlar sana bildirdiğimiz gaybî haberlerdir” (11:49) âyetindeki ğayb “senin şahit olmadığın” mânasına alınabilirse de, sadece bu mânaya indirgenemez.  

(Fakat, Allah'ın emirlerini, geçmiş peygamberlere vahyettiklerini unutan ve üzerlerinden uzun zaman geçen nesillere bir delil kılmak üzere, bunları sana, Allah Teala vahyetmiştir)  

3376 The Sinai Peninsula is in the northwest corner of Arabia . But the reference here is, I think, to the western side of the valley of liiwa. Mount Tur , where Moses received his prophetic commission, is on the western side of the valley.