close
close
Kelimenin Kök Hâli ve Türevleri
close

İsrâ Sûresi 67. Ayet Meali

Türkçe Transcript
swap_vert close
Ve-iżâ messekumu-ddurru fî-lbahri dalle men ted’ûne illâ iyyâh(u)(s) felemmâ neccâkum ilâ-lberri a’radtum(c) vekâne-l-insânu kefûrâ(n)
Abdulbaki Gölpınarlı
swap_vert close
Denizde bir zarara uğradınız mı tapıp çağırdıklarınızın hepsi kaybolup gider, ancak o kalır. Sizi kurtarıp karaya çıkardı mı da yüz çevirirsiniz ve insan, pek nankördür.
Abdullah-Ahmet Akgül
swap_vert close
Size denizde bir sıkıntı (batma sarsıntısı) dokunduğu (veya havada düşme tehlikesi tuttuğu) zaman, O’nun (Allah’ın) dışında tapıp yalvardıklarınızın tamamı (aklınızdan çıkıp) kaybolur gider de (sadece Allah’a yalvarmaya başlarsınız); fakat karaya (çıkarıp) sizi kurtarınca (yine) sırt çevirirsiniz. Zaten insan pek nankör bir varlıktır.
Abdullah Parlıyan
swap_vert close
Denizde bir tehlikeyle karşılaştığınız zaman, O'ndan başka bütün yalvarıp yakardığınız şeyler, sizi yüzüstü bırakarak yok olup giderler, ancak O kalır. Sizi kurtarıp, sağ salim karaya çıkarınca, hemen yüz çevirip unutuverirsiniz O'nu. Çünkü insanoğlu gerçekten nankördür.
Ahmet Tekin
swap_vert close
Denizde başınıza bir felâket geldiğinde, O'ndan başka bütün yalvardıklarınız kaybolup gider. O sizi kurtarıp karaya çıkardığında, yine eski halinize dönersiniz. İnsanoğlu çok nankördür, azgın, inkârı alışkanlık haline getirmiş biridir.
Ahmet Varol
swap_vert close
Size denizde bir darlık dokunduğunda O'ndan başka çağırdıklarınız (taptıklarınız) kaybolur. Ama sizi karaya (çıkarıp) kurtardığında yüz çevirirsiniz. Doğrusu insan pek nankördür.
Ali Bulaç
swap_vert close
Size denizde bir sıkıntı (tehlike) dokunduğu zaman, O'nun dışında taptıklarınız kaybolur-gider; fakat karaya (çıkarıp) sizi kurtarınca (yine) sırt çevirirsiniz. İnsan pek nankördür.
Ali Fikri Yavuz
swap_vert close
Denizde boğulma korkusunun şiddeti, size geldiği zaman, Allah'dan başka taptığınız bütün putlar hatırınızdan, kaybolur; yalnız O'na dua edersiniz. Fakat Allah sizi kurtarıp karaya çıkarınca da (tevhîd dininden) yüz çevirirsiniz. İnsan, çok nankör bulunuyor.
Bahaeddin Sağlam
swap_vert close
Denizde size bir zarar dokunduğu zaman, Allah’tan başka bütün çağırıp yalvardığınız şeyler kaybolur. Allah sizi denizden karaya çıkarıp kurtarınca, yine (O’ndan) yüz çevirirsiniz. Çünkü insan çok nankördür.
Bayraktar Bayraklı
swap_vert close
Denizde bir sıkıntıya düştüğünüz zaman, Allah'tan başka yalvardıklarınız ortadan kaybolur. Ama O sizi karaya çıkarıp kurtarınca da, yüz çevirirsiniz. Zaten insan çok nankördür.
Besim Atalay
swap_vert close
Denizde sizlere darlık gelince, taptığınız yok olarak, o kalır ancak Karaya çıkarıp kurtardığında, yüz dönersiniz, insanlar iyiliği unutur
Cemal Külünkoğlu
swap_vert close
Denizde size bir sıkıntı dokunduğunda bütün taptıklarınız (sizi yüzüstü bırakıp) kaybolur, yalnız Allah kalır (size yardım edecek). Fakat karaya (çıkarıp) sizi kurtarınca (yine) sırt çevirirsiniz. İnsan pek nankördür.
Bkz. 3/191, 4/103, 10/12, 39/8“Bütün taptıklarınız kaybolur” ifadesi, Allah’tan başka yalvarıp yakardığınız hiçbir varlığın size herhangi bir yardımının olamayacağı anlamına gelir. “Yalnız Allah kalır (size yardım edecek)” ifadesinin de “Yetiş ya Gavs…, Medet yâ…, Şefaat yâ…” gibi yakarışların şirk koşmaktan başka hiçbir işe yaramayacağını îma eder.  
Cemil Said
swap_vert close
Denizde başınıza bir felâket geldiği vakit tapdığınız putları unutub yalnız Allâh’dan necât istiyorsunuz, Allâh sizi kurtarub da karaya çıkardığı vakit ândan uzaklaşıyorsunuz hakîkatde insân nankördür.
Diyanet İşleri (Eski)
swap_vert close
Denizde bir sıkıntıya düştüğünüz zaman, Allah'tan başka yalvardıklarınız kaybolup gider, fakat O sizi karaya çıkararak kurtarınca yüz çevirirsiniz. Zaten insan pek nankördür.
Diyanet İşleri (Yeni)
swap_vert close
Denizde size bir sıkıntı dokunduğunda bütün taptıklarınız (sizi yüzüstü bırakıp) kaybolur, yalnız Allah kalır. Fakat sizi kurtarıp karaya çıkarınca yüz çevirirsiniz. Zaten insan çok nankördür.
Kur'an Yolu (Diyanet İşleri)
swap_vert close
Denizde bir tehlikeyle yüzyüze geldiğinizde Allah’tan başka bütün yardıma çağırdıklarınız kaybolup gider. O sizi kurtarıp karaya çıkardığında ise yüz çevirirsiniz. İnsan oğlu çok nankördür!
Diyanet Vakfı
swap_vert close
Denizde başınıza bir musibet geldiğinde, O'ndan başka bütün yalvardıklarınız kaybolup gider. O sizi kurtarıp karaya çıkardığında, (yine eski halinize) dönersiniz. İnsanoğlu çok nankördür.
Edip Yüksel
swap_vert close
Okyanusta size bir sıkıntı dokunursa O'ndan başka çağırmakta olduklarınız kaybolur. Fakat sizi kurtarıp karaya çıkarınca, dönersiniz. İnsan nankördür
Elmalılı Hamdi Yazır
swap_vert close
Denizde başınıza bir felaket geldiği zaman, Allah'tan başka yalvardığınız bütün putlar kaybolur. Allah sizi tehlikeden kurtarıp karaya çıkarınca da yüz çevirirsiniz. Zaten insan çok nankördür.
Elmalılı Meali (Orijinal)
swap_vert close
Denizde size bir tazyık elverdiği vakıt ondan başka yalvardıklarınız gaib olur, derken o sizi kurtarıp karaya çıkarınca da yüzü çeviriverirsiniz. İnsan da çok nankör bulunuyor
Emrah Demiryent
swap_vert close
Denizde bir sıkıntıya düştüğünüz zaman, Allah’ı ilâh edinmekle birlikte, (tapıp) yalvarmakta olduklarınız (uydurduğunuz sahte ilâhlarınız, hatırınızdan) kaybolup gider. (Sıkıntınızın giderilmesi için sadece bize yalvarırsınız.) Fakat O (Allah), sizi kurtarıp (sağ sâlim) karaya çıkarınca, yine (Allah’a şirk koşup, tevhid üzere îmân etmekten) yüz çevirirsiniz. Zaten insan pek nankördür.
Erhan Aktaş
swap_vert close
Denizde bir sıkıntı size dokunduğu zaman, O'ndan başka yalvardıklarınız kaybolup gider. Fakat sizi karaya çıkarınca, yüz çevirirsiniz. İnsan çok nankördür.¹
1- Ayette, nankörlükle itham edilen “insan,” insanların tamamı değil; yapılan iyiliğin, yardımın değerini takdir etmeyenlerdir. Keza bu surenin 70. ayetinde insanoğlunun kerem sahibi kılındığının söylenmesi, bunu yeterince açıklamaktadır.  
Hasan Basri Çantay
swap_vert close
Denizde size bir sıkıntı değdiği zaman Ondan (Allahdan) başka (bütün) tapdığınız kişiler gaaib olur (gider. Yalınız Allahdan yardım istersiniz). Fakat O, sizi kurtarıb karaya çıkarınca yine yüz çevirirsiniz. İnsan çok nankördür.
Hayrat Neşriyat
swap_vert close
Denizde size zarar (boğulma korkusu) dokunduğu vakit, O'ndan (Allah'dan)başka yalvarmakta olduklarınız (hatırınızdan) kaybolup gider. Fakat, sizi karaya(çıkarmakla) kurtarınca da (O'na itâatten) yüz çevirirsiniz. Zâten insan çok nankördür.
İhsan Aktaş
swap_vert close
Ve denizde (yolculuk yaparken) size bir sıkıntı (boğulma korkusu) dokunduğu zaman O’ndan başka bütün yalvardıklarınız (zihninizden) kaybolup gider. (Artık o zaman, Allah’tan başka kimseden yardım istemezsiniz. Çünkü ondan başka sizi kurtaracak kimse yoktur). O sizi kurtarıp karaya çıkardığında, (yine eski halinize) dönersiniz. Oysa (böyle) İnsanlar çok nankördürler.*
(*) İnsanlar denizde gemiyle seyahat ederken bir felâketle yüz yüze gelseler, kimilerinin tanrı bilip güvendikleri bütün uydurma güçler zihninden çıkıp gider ve orada Allah ile baş başa kalırlar, O’na yakarırlar; fakat esenliğe kavuşunca yine eski hallerine dönerler. Allah onların bu hallerini nankörlük olarak nitelemektedir. Bu ifade, bir kısım insanların günlük hayatlarında Allah’ı tamamen unuttuklarını, O’nu âdeta hayatlarından sildiklerini, Allah yokmuş gibi davrandıklarını; fakat çaresiz kaldıkları zaman da O’na sığındıklarını, normal şartlara dönünce, yine unuttuklarını bildirerek bunun Allah’a karşı bir nankörlük ve dolayısıyla dinden uzaklaşma olduğuna işaret etmektedir. Günümüz din felsefesi incelemelerinde, “Tanrı konusunda ilgisizlik” şeklinde tanımlanan bu tutum ateizmin bir türü olarak gösterilmekte ve buna “ilgisizlerin ateizmi” denilmektedir. (Bilgi için bk. Etienne Gilson, Ateizmin Çıkmazı, s. 23-30). Kaynak: Kur’an Yolu Tefsiri Cilt: 3 Sayfa: 503) Ayrıca “Bütün yalvardıklarınız/taptıklarınız kaybolur” ifadesi, Allah’tan başka yalvarıp yakardığınız hiçbir varlığın size herhangi bir yardımının olamayacağı anlamına gelir. “Yalnız Allah kalır (size yardım edecek)” ifadesinin de “Yetiş ya Gavs… Medet yâ…, Şefaat yâ…” gibi yakarışların şirk koşmaktan başka hiçbir işe yaramayacağını îma eder. Şefaat bütünüyle Allah’a aittir. (Zümer 39/44) Allah’a ait olan bir şeyi yine Allah’ın gönderdiği ayetleri çarpıtarak başkalarına transfer etmeye kalkmak hem şirktir hem de küfürdür. (C. Külünkoğlu Meali 109. Ayet Açıklaması)  
İlyas Yorulmaz
swap_vert close
Denizde size bir zarar dokunduğunda, Allah’dan başka yalvardıklarınızın hepsi ortadan kaybolur. Allah sizi kurtarıp karaya çıkardığında, hemen yüz çevirirsiniz. Zaten insan nankördür
İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu
swap_vert close
Denizde iken başınıza bir sıkıntı gelecek olursa, bütün o taptıklarınız savuşup giderler de yalvaracak yalnız Allah kalır. Ancak, Allah sizi kurtarıp karaya çıkarınca yine ondan yüz çevirirsiniz. İnsan yaradılıştan nankördür.
İsmail Hakkı İzmirli
swap_vert close
Size, denizde bir sıkıntı [¹] dokunsa Tanrı/dan başka taptıklarınız kaybolur, gider [²]. Fakat O, sizi korkudan kurtarıp karaya çıkarınca yine döneklik edersiniz. İnsan nankördür.
[1] Boğulmak korkusu.[2] Yani siz yalnız Tanrı'dan medet umarsınız.  
İsmail Yakıt
swap_vert close
Denizde size bir sıkıntı dokunduğu zaman, Allah’ın dışında yalvardıklarınız kaybolur gider. O sizi kurtarıp karaya çıkarınca O’ndan yüz çevirirsiniz. İnsan zaten çok nankördür.
Kadri Çelik
swap_vert close
Size denizde bir sıkıntı (tehlike) dokunduğu zaman, O'nun dışında taptıklarınız kaybolur gider; fakat karaya (çıkarıp) sizi kurtarınca (yine) sırt çevirirsiniz. İnsan pek nankördür!
Mahmut Kısa
swap_vert close
Denizde yolculuk yaparken başınız dara düştü mü, o ana kadar Allah’tan başka yalvarıp yakardığınız bütün o uydurma ilâhlar sizi yüzüstü bırakarak kaybolur gider, yani hepsinin bâtıl ve asılsız olduğu gün gibi ortaya çıkar. Fakat Allah sizi kurtarıp sağ salim karaya çıkarınca, ettiğiniz duâları, verdiğiniz sözleri unutur, hemen yüz çevirirsiniz. Bak, Rabb’ini tanımayan insan ne kadar da nankördür!
Mahmut Özdemir
swap_vert close
Size Deniz’de Zorluk / Zor Durum / Sıkıntı geldiği zaman O’ndan başka yalvaracağınız kimseler saptı gitti. Ne zaman sizi Kara’ya çıkarıp kurtardıysak yüz çevirdiniz. İnsan çok nankör oldu.
Mehmet Çakır
swap_vert close
Denizde başınıza bir iş geldi mi, tanrılarınız gider, sadece Allah'la baş başa kalırsınız. Ama Allah sizi sahile ulaştırdı mı, hemen yüz çevirirsiniz. İnsan çok nankördür.
Mehmet Çoban
swap_vert close
Denizde size bir sıkıntıyla bir tehlikeyle karşılaştığınız zaman Allah’tan başkasına yalvarmazsınız. Sizi sadece Allah’ın kurtarabileceğine inanırsınız. Ancak tehlikelerden sıkıntılardan kurtulduktan sonra Allah’ı unutursunuz. Kendi ürettiğiniz ilahların yalan yanlış yasalarıyla hayatınıza devam edersiniz. Kendi ürettiğiniz ilahlara sımsıkı sarılır, ilahlarınızın hatırına Rabbinize karşı çıkar, yasalarını çiğnersiniz. İnkâr edenler çok nankördür. Gerçeği bildikleri halde bilerek arzularına uyarlar. Gerçeklere karşı kör, sağır, dilsiz kesilirler.
Mehmet Okuyan
swap_vert close
Denizde size bir sıkıntı geldiğinde, O’ndan başka yalvardıklarınız kaybolup gider. Sizi kurtarıp karaya çıkardığında (eski hâlinize) dönersiniz. İnsanoğlu çok nankördür. [*]
Benzer mesajlar: Yûnus 10:12; Nahl 16:54; ‘Ankebût 29:65; Rûm 30:33; Lokmân 31:32; Zümer 39:8, 49; Şûrâ 42:48.  
Mehmet Türk
swap_vert close
Denizde size bir tehlike dokunduğu zaman, kulluk yaptıklarınızın tamamı kaybolur ve sadece O (Allah) kalır. Fakat O si-zi kurtarıp karaya çıkarınca, (yine) yüz çevirirsiniz. Gerçekten insan pek nankördür.
Muhammed Esed
swap_vert close
Denizde bir tehlikeyle karşılaştığınız zaman, O’ndan başka bütün o yalvarıp yakardığınız şeyler sizi yüzüstü bırakır; ama ne zamanki sizi sağ salim karaya çıkarır, hemen yüz çevirip [unutuverirsiniz O’nu]; çünkü, insanoğlu gerçekten çok nankördür!
Mustafa Çavdar
swap_vert close
Denizde bir tehlikeyle karşı karşıya kaldığınızda, Allah ile aranıza koyup dua ile yalvarıp yakardıklarınız sizi yüz üstü bırakıp kaybolur; sadece O kalır. Ama sizi kurtarıp karaya çıkardığında da O’ndan yüz çevirirsiniz. Zira insanoğlu çok nankördür. 6/63-64, 10/21...23, 31/32, 41/49...51
Mustafa İslamoğlu
swap_vert close
İmdi, siz denizde bir tehlikeyle karşılaştığınızda, yalvarıp yakardığınız herkes sizi yüzüstü bırakır da, O bırakmaz; fakat O sizi kurtarıp karaya çıkardığı zaman (bu kez de) siz yüz çevirirsiniz: zira insanoğlu pek nankördür.
Orhan Kuntman
swap_vert close
Denizde başınıza bir felaket (batma tehlikesi) isabet edince, O'ndan başka ibadet eder olduklarınızın hepsini unutursunuz. (Sadece Rabbinize yalvarır yakarırsınız) O, sizi kurtarıp, karaya çıkardığında ise, (çoğunuz yine Rabbinizden) yüz çevirirsiniz, insanoğlu (genelde) çok nankördür.
Osman Fırat
swap_vert close
Denizde size bir zarar dokunduğunda o bütün çağırdıklarınız (sizi yüzüstü bırakıp) kaybolur, yalnız Allah kalır. Fakat sizi kurtarıp karaya çıkarınca ondan yüz çevirirsiniz. Zaten insan çok nankördür.
Ömer Nasuhi Bilmen
swap_vert close
Ve size denizde bir şiddet isabet ettiği zaman, ondan başka ibadet eder olduklarınız kaybolurlar. Sonra sizi kurta rıp karaya çıkarınca da yüz çevirirsiniz. İnsan çok nankör olmuştur.
Suat Yıldırım
swap_vert close
Denizde musîbete mâruz kaldığınızda Allah'tan başka yalvardığınız bütün putlar ortada görünmez olur. Ama O sizi kurtarıp selâmetle karaya çıkarınca, Ona arkanızı dönersiniz. İşte öyle nankördür bu insanoğlu!
Süleyman Ateş
swap_vert close
Denizde size bir sıkıntı (boğulma korkusu) dokunduğu zaman O'ndan başka bütün yalvardıklarınız kaybolur (artık o zaman, Allah'tan başka kimseden yardım istemezsiniz. Çünkü O'ndan başka sizi kurtaracak kimse yoktur). Fakat (O) sizi kurtarıp karaya çıkarınca yine (Allah'ı bir tanımaktan) yüz çevirirsiniz. Gerçekten insan nankördür.
Süleyman Tevfik
swap_vert close
Size denizde tehlike hâsıl olursa Allâh'dan başka 'ibâdet iylediklerinizi unudırsınız. Allâh sizi halâs idüb karaya yetişdirdiği zamân O'ndan i'râz idersiniz. İnsân ni'mete küfrân ider oldı.
Süleymaniye Vakfı
swap_vert close
Denizde başınız dara girse, Allah’ın dışında yardıma çağırdığınız kimselerin işe yaramadığı ortaya çıkar. O sizi kurtarıp karaya çıkarınca yine yüz çevirirsiniz. İnsan çok nankördür.
Şaban Piriş
swap_vert close
-Denizde başınıza bir felaket gelse O'ndan başka dua ettikleriniz kaybolur. Fakat sizi kurtarıp, karaya çıkarınca hemen yüz çevirirsiniz. Zaten insan çok nankördür.
Ümit Şimşek
swap_vert close
Denizde başınıza bir sıkıntı geldiğinde, Ondan başka dua ettikleriniz kaybolur gider. Sizi sağ salim karaya çıkardığımızda ise yüz çevirirsiniz. İnsan öylesine nankördür.
Yaşar Nuri Öztürk
swap_vert close
Denizde size bir zorluk dokunduğunda, O'nun dışındaki tüm yalvardıklarınız ortadan kaybolur. Fakat O, sizi kurtarıp karaya çıkarınca yüz çevirirsiniz. İnsan çok nankördür.
Eski Anadolu Türkçesi
swap_vert close
daħı ķaçan yoķandı size ziyān denizde azdı ol kim oķırsız illā ol kim ķurtardı sizi yir dapa yüz döndürdüñüz. daħı oldı ādemį gey nā-sipāslıķ eyleyici.
Satıraltı Meal (1534)
swap_vert close
Daḫı ḳaçan kim size ziyān yitişse deñizde ġarḳ olmaḳdan, gider ḫāṭıruñuzdanher du‘ā eyledü[gü]ñüz kimse Tañrı Ta‘ālādan özge. Ol vaḳt kim ḳurtardısizi ġarḳ olmaḳdan, ḳuruya çıḳardı sizi. Yüz dönderdüñüz. Taḥḳīḳ ādem oġlıḳatı kāfirdür.
Bunyadov-Memmedeliyev
swap_vert close
Sizə dənizdə bir çətinlik (batmaq təhlükəsi) üz verdiyi zaman (Allahdan) qeyri ibadət etdiyiniz bütlər qeyb olar. Lakin O sizi xilas edib quruya çıxartdıqda (itaətindən) üz döndərirsiniz. İnsan nankordur!
M. Pickthall (English)
swap_vert close
And when harm toucheth you upon the sea, all unto whom ye cry (for succour) fail save Him (alone), but when He bringeth you safe to land, ye turn away, for man was ever thankless.
Yusuf Ali (English)
swap_vert close
When distress seizes you at sea, those that ye call upon - besides Himself - leave you in the lurch! but when He brings you back safe to land, ye turn away (from Him). Most ungrateful(2262) is man!
2262 Against Allah's gracious gifts and mercies is contrasted man's ingratitude. In danger he remembers Allah, the One True God, but relapses into his own fancies when the danger is past., Cf. also 10:22-23. (R).  
Muhammed Hüseyin (R.A.)
play_arrow bookmark save_alt more_vert
  • content_copyÂyeti Kopyala
  • linkLinki Kopyala
  • photo_cameraGörüntü Oluştur
  • videocamVideo Oluştur
وَاِذَا
ve o za-man ki
مَسَّكُمُ
size dokundu
الضُّرُّ
zarar
فِي الْبَحْرِ
denizde
ضَلَّ
kaybo- lup gitti
مَنْ
o kim-seler ki
تَدْعُونَ
yalvarı- yorsunuz
اِلَّٓا
an- cak
اِيَّاهُۚ
O
فَلَمَّا
fakat ne zaman ki
نَجّٰيكُمْ
sizi kurtardı
اِلَى الْبَرِّ
karaya
اَعْرَضْتُمْۜ
döndünüz
وَكَانَ
zaten oldu
الْاِنْسَانُ
insan
كَفُوراً
çok nankör
Denizde size bir zarar dokunduğu zaman O'ndan başka bütün yalvardıklarınız (sizden) kaybolup gider. Fakat o, sizi kurtarıp karaya çıkardığında (yine eski hâlinize) dönersiniz. Zaten insan (Allah'a karşı) çok nankördür.
اِذَا
İsim
اِذَا
O zaman ki, ne zaman ki, o takdirde
مَسَّ
Fiil-I
م س س
Dokundu, gelip çattı
ضُرّ
İsim
ض ر ر
Zarar, sıkıntı
فِى
Bulunma hâl eki
فِى
İçinde, -de, -da
بَحْر
İsim
ب ح ر
Deniz
ضَلَّ
Fiil-I
ض ل ل
Saptı, şaşırdı, dalâlete düştü, kayboldu, boşa gitti, yanıldı
مَن
Şart edatı
مَن
Kim, kimdir, kimse
دَعَا
Fiil-I
د ع و
Çağırdı, dua etti, davet etti, yalvardı, isnad etti
اِلَّا
Edat
اِلَّا
Ancak, sadece, başka, hariç, dışında, yalnız
اِيَّا
Edat
اِيَّا
Yalnız, sadece, ancak
لَمَّا
Zaman zarfı
لَمَّا
Ne zaman ki, zaman, vakit
نَجّٰي
Fiil-II
ن ج و
Kurtardı
اِلٰى
Edat
اِلٰى
-e kadar, -a kadar, -e, -a
بَرٌّ
İsim
ب ر ر
Berr (Allah'ın esması, ismidir. Mutlak iyi olan, kullarını iyiliğe davet eden demektir), iyilik eden
اَعْرَضَ
Fiil-IV
ع ر ض
Yüz çevirdi, çekindi, döndü
كَانَ
Fiil-I
ك و ن
İdi, oldu
اِنْسَان
İsim
ا ن س
İnsanlar, insanlardan olan, kabile
كَفُور
İsim
ك ف ر
Çok nankör, kâfir, inkâr edici