İsrâ Sûresi 4. Ayet Meali

Bu iki bozgunculuğun biri Zekeriyya Peygamberi, ikincisi Yahya Peygamberi öldürmeleridir. Hz. Zekeriyya'ya ait 14. bablık bir bölüm, Ahd-i Atıyk'ın sonlarındadır.  

1- Tevrat'ta.  

(2)Burada geçen “iki fesad”ın birincisinden maksad: Peygamberleri İrmiyâ (as)’ı (veya Şe‘yâ (as)’ı)inkar ederek, yaralayıp hapse atmaları üzerine, Babil kralı Buhtunnasr tarafından kılıçtan geçirilmeleri; ikinci fesadları ise, Zekeriyyâ (as) ve Yahyâ (as)’ı öldürmeleridir. (Kurtubî, c. 5/10, 215-218)  

(*) Yukarıda Hz. Musa’ya kitabın gönderilmesi ve onun İsrâiloğulları’na rehber kılınması ilâhî bir lutuf olarak zikredilmişti. Hz. Musa, Mısır’da yüzlerce yıl aşağılayıcı bir muameleye mâruz kalan İsrâiloğulları’nı Firavun’un hegemonyasından kurtarıp özgürlüklerine kavuşturmuş, ana yurtlarına götürmüş, onlara Tevrat’ı tebliğ etmişti. Fakat gerek Kur’an’da gerekse Kitâb-ı Mukaddes’te bildirildiği üzere onlar sık sık Allah’a olan ahidlerini bozup günaha sapmışlar, bu yüzden de ilâhî cezaya mâruz kalmışlardı (bu konuda ayrıntılı bilgi ve Kitâb-ı Mukaddes’teki açıklamalar için bk. Bakara 2/74, 100-101) Âyetteki “fesad” dan maksat, İsrâiloğulları’nın genel olarak Allah’ın Tevrat’ta koyduğu hükümleri çiğnemeleridir. Tefsirlerde iki fesaddan biri peygamber Eş’iya’yı (İşaya) öldürmeleri veya Ermiya’yı (Yeremya) hapsetmeleri; ikincisi ise Hz. Yahyâ’yı öldürmeleri, Roma yöneticileriyle iş birliği yaparak Hz. İsa’yı öldürmeye kalkışmaları şeklinde açıklanmaktadır (Şevkânî, III, 327) (Kur’an Yolu Tefsiri) Ayrıca ayette geçen (قضينا bildirmek ve vahyetmek anlamındadır. {وَقَضَيْنَا إِلَىٰ بَنِى إِسْرٰءيلَ} يقول: أعلمنا وبينا كقوله: {وَقَضَيْنَآ إِلَيْهِ ذَلِكَ ٱلأَمْرَ} أي: أعلمناه وبيناه {فِى ٱلْكِتَـٰبِ} يعني: أخبرناهم في التوراة (بحر العلوم) ومعنى قضينا أعلمنا وأخبرنا قاله ابن عباس وقيل : قضينا أوحينا ; ولذلك قال : إلى بني إسرائيل (الجامع لاحكام القرآن)) والمعنى: وأخبرنا بنى إسرائيل فى كتابهم التوراة خبراً مؤكدا: وأوحينا إليهم بواسطة رسلنا، بأن قلنا لهم: لتفسدن فى الأرض مرتين، ولتستكبرون على الناس بغير حق، استكبارا كبيرا، يؤدى بكم إلى الخسران والدمار.( الوسيط في تفسير القرآن الكريم)  

[6] 1 — Tevrat'ın ahkâmına muhalefet etmek. 2 — Hazret-i Zekeriyya ve Yahya'nın katliyle Hazret-i İsa'nın katline kalkışmak.  

Ayette geçen [merrateyni] kelimesinin “çokluk” anlamı vermesi de mümkündür. Zaten İsrailoğulları’nın tarihte pek çok kez azgınlık ve fesatlık yaptıkları bilinmektedir. Bu durumda “iki kez” ifadesi, onların iki ayrı ve uzun dönemdeki baskıcı ve bozguncu iktidarlarını temsil etse gerektir. Yaptıkları azgınlıktan kastın ilki, Hz. Zekeriya veya İşaya’nın öldürülmesi, Ermiya’nın hapsedilmesi; diğeri de Hz. İsa’yı öldürme girişimleri olabileceği gibi başka olaylar da olabilir (Eski Ahit: Levililer 26, 14-39; tesniye 28, 15-68; İşaya 5: 24-30; Yeremya 2: 28; Yeni Ahit: Matta 23: 33-37; Luka 21: 10-24. Esed, Kur’an Mesajı, s. 560’ta 5. not). Kur’an’da bu konuda herhangi bir olay ismi verilmediği için biz de herhangi özel bir olaydan bahsetmiyoruz.  

1 Yani Yahûdîlerin uydurup Tevrât diye kabul ettirmeye çalıştıkları kitapta değil, Hz. Mûsa (a.s)’a verilen gerçek Tevrât’ta. Bu kitabın “Levh-i Mahfuz” olduğu hakkında da rivâyetler vardır. (Kurtubî)2 Tevrât’ın hükümlerine muhalefet ederek…  

5 Lafzen, “kitapta” -burada sözcük cins belirten anlamıyla ve muhtemelen Tevrat’ta yer alan (Levililer xxvi, 14-39 ve Tesniye xxviii, 15-68) gaybî haberlere, ayrıca İşaya’nın, Yeremya’nın, Hz. Yahya ve İsa’nın ön uyarılarına işaret etmek üzere kullanılmıştır.6 Hem Kitâb-ı Mukaddes, hem de Kur’an İsrailoğulları’nın pek çok kere Allah’ın koyduğu yasalara baş kaldırdıklarından söz ettiğine göre, “iki defa” (merrateyni) ifadesinin burada sadece iki kez olan bir şeyi değil, fakat daha çok İsrailoğulları tarihinin iki ayrı ve uzun dönemini işaret ettiğini söylememizi haklı kılacak gerekçelere sahibiz.  

[2225] Lafzen: “kitapta..” Bununla kastedilenin İsrâiloğullarına gönderilen ilâhî mesajlar olduğu açıktır (Bkz: Zemahşerî). Bu âyet, 39 kitaptan oluşan Eski Ahid’de yer alan Levililer (26:14-39), Tesniye (28:15-68 ve 33:4), İşâyâ (5:24-30), Yeremyâ (2:28) kitaplarında ve İncil’de yer alan (Matta 23:33-37; Luka 21:10-24) Hz. İsa’nın İsrâiloğullarına uyarılarına bir atıf olsa gerektir.  

[*] Kasas 28/83  

2173 The Book is the revelation given to the Children of Israel. Here it seems to refer to the burning words of Prophets like Isaiah. For example, see Isaiah, chap. 24 or Isaiah 5:20-30, or Isaiah 3:16-26. 2174 What are the two occasions referred to? It may be that "twice" is a figure of speech for "more than once", "often". Or it may be that the two occasions refer to (1) the destruction of the Temple by the Babylonian Nebuchadnezzar in 586 B.C., when the Jews were carried off into captivity, and (2) the destruction of Jerusalem by Titus in A.C. 70, after which the Temple was never rebuilt. See n. 2168 above. On both occasions it was a judgement of Allah for the sins of the Jews, their backslidings, and their arrogance.