Kim (ahirete inanmadığından dolayı yalnızca) çarçabuk olanı (geçici dünya arzularını) isterse, (seçimini yalnız bu dünya çıkarları için kullanır da mal-mülk, mevki-makam elde etmek için çalışırsa) orada istediğimiz (o) kimseye dilediğimizi çabuklaştırırız. Sonra da (ahirete inanmayıp sadece geçici dünya arzularını istediğinden dolayı) ona cehennemi (yurt) kılarız da oraya, kınanmış ve kovulmuş olarak girer. *
(*) Âhireti hesaba katmaksızın sadece dünyayı isteyen, niyeti ancak dünyalık elde etmek olan ve yalnız bunun için çalışan insanlar, bu istediklerinin hepsine değil, ancak Allah Teâlâ’nın müsaade buyurduğu kadarına erişebileceklerdir. Âhirete imanları olmadığı için de öteki dünyada kınanmış ve kovulmuş bir halde cehenneme atılacaklardır. Ama rızkı kazanmak için elbette çalışıp çabalamak gerekir. Yüce Allah Kur’an-ı Kerim’de: “Doğrusu, insan için kendi çalışmasından (gayretinin neticesinden) başka bir şey yoktur” (Necm, 39) buyurmuştur. Ancak unutmamalıdır ki, çalışıp çabalamak ancak bir sebeptir. Bkz:
يقول تعالى ذكره : من كان طلبه الدنيا العاجلة ولها يعمل ويسعى ، وإياها يبتغي ، لا يوقن بمعاد ، ولا يرجو ثوابا ولا عقابا من ربه على عمله ( عجلنا له فيها ما نشاء لمن نريد ) يقول : يعجل الله له في الدنيا ما يشاء من بسط الدنيا عليه (تفسير الطبري) المعنى من كان يريد الدنيا العاجلة ولا يعتقد غيرها ولا يؤمن بآخرة فهو يفرغ أمله ومعتقده للدنيا، فإن الله يعجل لمن يريد من هؤلاء ما يشاء هذا المريد أو ما يشاء الله على قراءة من قرأ "نشاء" بالنون، وقوله {لمن يريد} شرط كاف على القراءتين ثم يجعل الله جهنم لجميع مريدي العاجلة على جهة الكفر من أعطاه فيها ما يشاء ومن حرمه (المحرر الوجيز في تفسير الكتاب العزيز)