İnşikak Sûresi 8. Ayet Meali

[2] Ameli kendisine gösterilecek.  

4 Hz. Peygamber, hesabı kolayca görülmeyi detaylı bir hesaba çekilmeden sonucun bildirilmesi olarak tanımlamıştır. “İnceden inceye hesaba çekilen, azaba uğramış olur” (Buhari, İlim, 35; Müslim, Cennet, 79; Tirmizî, Tefsir, 84/1). Hz. Peygamber bazı namazlarında “Allahumme hâsibni hisâben yesîra” (Allah’ım hesabımızı kolay eyle) diye dua ederdi. (İbn Hanbel).  

1 Âyetin tercümesi: “kolay bir hesaba tabi tutulacak.” şeklinde de olabilir. Hz. Aişe’den: Peygamber (s.a.v): “kıyamet günü hesaba çekilen kimse, helâk olur.” buyurdu. Ben de; Ey Allah’ın Rasûlü! Allah, “(O gün) kitabı sağ eline verilenler, hesabını kolayca verecek.” buyurmuyor mu? Dedim. O da: “o hesaba çekilme değil, sadece bir arzdır. Eğer bir kimse inceden inceye hesaba çekilecek olursa, helâk olur.” buyurdu. (Buharî, Müslim, Tirmizî, Ebû Dâvud)  

[5638] Bunun üç farklı yolu vardır: 1) Yaptıklarının en iyisiyle ödüllendirilmek (24:38 ve 46:16); 2) Günahlarının örtülmesi (64:9); 3) İyiliklerinin on katıyla karşılık bulması (6:160). Rasulullah bazı namazlarında, “Allahumme hâsibnî hısâben yesîrâ: Allah’ım hesabımı kolay getir!” diye dua ederdi (İbn Hanbel).  

Müminlerin iyilikleri kötülüklerinden ağır basarsa, kötülükleri affedilecek, bundan dolayı hesaba çekilmeyecekler [46,16]. Ama kâfirlerin hesabı çok zor olacaktır. Hz. Aişe (r.a) bir defasında namazın sonunda Efendimiz (a.s.)’ın “kolay hesap” istediğini duyunca, selam vermesini müteakip mânasını sormuştu. Şöyle buyurdular: “Kolay hesap: kulun hesabının hemen görülmesi ve affedilmesidir. Âişe! Her kime hesap sorulursa o helâk oldu demektir.”  

(1) Peygamberimiz kolay hesap görülmesini, “sadece hesabın sunulması” olarak tanımlamış; “Hesaba çekilen, azaba uğramış olur” buyurmuştur. (Buhârî, Tefsir 84:1; Tirmizî, Tefsir 84:1.)