İnşikak Sûresi 4. Ayet Meali

(1)“(Bu âyet-i kerîmeler,) gök ve zemînin Cenâb-ı Hakk’ın emrine karşı derece-i inkıyâd (bağlılık derecelerini) ve itâatlerini şöyle âlî bir üslûb (yüksek bir ifâde tarzı) ile beyân eder ki: Nasıl bir kumandan-ı a‘zam, mücâhede (cihâd) ve manevra ve ahz-ı asker (asker alma) şu‘beleri gibi, mücâhedeye lâzım işler için iki dâireyi teşkîl edip açmış. O mücâhede, o muâmele işi bittikten sonra, o iki dâireyi başka işlerde kullanmak ve tebdîl ederek isti‘mâl etmek (değiştirerek kullanmak) için o kumandan-ı a‘zam o iki dâireye müteveccih olur(yönelir). O dâireler, her birisi hademeleri lisânıyla veya nutka gelip kendi lisânıyla der ki: ‘Ey kumandanım! Bir parça mühlet ver ki, eski işlerin ufak tefeklerini, pırtı-mırtılarını temizleyip dışarı atayım, sonra teşrîf ediniz. İşte atıp senin emrine hâzır duruyoruz! Buyurun ne yaparsanız yapınız! Senin emrine münkādız (boyun eğmişiz)! Senin yaptığın işler bütün hak, güzel, maslahattır.’ Öyle de: Semâvât ve arz, böyle iki dâire-i teklîf ve tecrübe ve imtihân için açılmıştır. Müddet bittikten sonra semâvât ve arz, dâire-i teklîfe (imtihan dünyasına) âid eşyâyı (şeyleri) emr-i İlâhiyle bertaraf eder. Derler: ‘Yâ Rabbenâ! Buyurun, ne için bizi istihdâm edersen et! Hakkımız, sana itâattir (boyun eğmektir)! Her yaptığın şey de haktır!’ ” (Zülfikār, 25. Söz, 10-11)  

(*) Ayrıca (Hakka-16. Âyet’te, kıyametin kopması sırasında sadece yerkürenin değil, gök cisimlerinin de düzeninin bozulacağını, şimdiki düzen ve özelliklerini kaybedeceğini ve mevcut kozmik sistemin tümüyle çökeceğini ifade eder (krş. Enbiyâ 21/104; Zümer 39/67) 3. ayette zikredilen olayı İbn Âşûr (XXX, 219-220) üç şekilde açıklamıştır: 1. Derinin gerilip düzeltildiği gibi yeryüzündeki dağ ve tepelerin yok edilmesi sonucu dümdüz hale getirilmesi (krş. Tâhâ 20/105-107); 2. Volkanik patlamalar ve şiddetli depremler sebebiyle yerkürede meydana gelecek olan yarılma ve lav püskürtme neticesinde yeryüzü alanının genişlemesi; 3. Yerin küresel şeklinin bozularak uzun bir şekil alması. Bu ve benzeri değişikliklerin evrendeki genel düzenin bozulmasının doğal bir sonucu olarak meydana geleceği düşünülebilir. İşte İnşikak sûresinde yerkürenin iç kısmındakilerin dışarı çıkmasına da işaret edilmektedir ki; bu da mağmanın kıyametin depreminde birçok yerden fışkıracağına dair açıklamayı desteklemektedir. Kur’an, insanoğlunun zihnini yerkürenin başına gelecek en ciddi olaya çevirmesini istemektedir. Bilimin ilerlemesi, Kur’an’ın bahsettiği kıyamet saatinin kopacağını, Dünya’nın ve Evren’in sonunun geleceğini ortaya koymaktadır. Artık hiç kimse yıldızlar sonsuza dek var olacak, Güneş’in ışığı hep parlayacak, bu Evren, bu Dünya hiç yok olmayacak diyemez. Hiçbir bilimsel bilginin olmadığı dönemde Kur’an bunları söyledi ve yine haklı çıktı. Aynen Kur’an’ın dediği gibi Evren’de kıyamet saatinin geleceğinin belirtileri zaten mevcuttur.  

1 Yani; “ölüleri kabirlerinden fırlattığı, içerisindeki ağırlıklarını dışarıya attığı…” demektir.2 Aynı âyet için Bk. (İnşikâk: 2)  

3 Yani, bütün gerçekliğini kaybettiğinde.  

[5636] Yani: Gizlisi saklısı kalmayıp içini boşalttığında. Veya içinde taşıdığı cevher, maden, petrol ve gaz gibi değerleri boşaltıp tabii ömrünü tamamladığında.  

(Gök ile yer, ağaçlar ve hayvanlar Rablerinin emrine boyun eğerler, kayıtsız şartsız O’nun iradesine tabidirler. İnsanlara gelince, onlardan bir kısmı, kendilerine ihsan buyurulan hür iradelerini, Rablerinin mutlak iradesine uygun şekilde kullanırlar emir ve yasaklarına harfiyyen riayet ederler, Rablerini hamd ile tesbih ederler. Diğer bir kısmı ise Rablerini unuturlar ve doğru yoldan saparlar!. Nitekim Hacc suresinin 18. ayetinde "Göklerde, yerde ne varsa, güneş, ay ve yıldızlar, dağlar, ağaçlar, bütün hayvanlar ve insanların bir kısmı Allah'a secde ederler. Bir kısmının üzerine de azap hak olmuştur" buyurulmuştur. Kıyâmet günü kimin Rabbini tesbih edenlerden kimin de, Rabbini unutanlardan olduğu belli olacaktır.)