İnsân Sûresi 4. Ayet Meali

(*) Ahiret günü kesin olduğundan, o günün olayları da olmuş gibi kabul edilerek geçmiş (mazi) fiil kipleriyle anlatılmıştır. Çünkü (محقق الوقوع كالوقوع) ‘’olması kesin olan olmuş gibi kabul edilir’’şeklindeki kural geçerlidir. (التفسير الكبير ) أعتدنا ) إخبار عن الماضي ، قال القاضي : إنه لما توعد بذلك على التحقيق صار كأنه موجود)  

Mahşerdeki prangalar ve halkalar konusunda ayrıca bkz. Ra‘d 13:5; Hacc 22:21; Mü’min 40:71; Hâkka 69:32.  

5 “Hakikati inkar etmek” (küfr), bu bağlamda, insanın hem fıtratında mevcut olan Allah’ın varlığını tanıma yeteneğini (karş. 7:172 ve ilgili not 139) baskı altına alması, hem de sahip olduğu, iyiyi ve kötüyü içgüdüsel olarak kavrama yetisini gözardı etmesi anlamına gelir.6 Yani, “ümitsizlik ateşi”. Günahkarların kendi ihtiraslarına ve bâtıl değerlere körcesine teslim olmalarının ve böylece ruhlarını köleleştirmelerinin ürünü olan bu “zincirler ve halkalar” mecazı için bkz. sure 34, not 44; ayrıca bkz. öteki dünyadaki azap ile ilgili bu temsîl konusunda Râzî’nin ayrıntılı yorumları (73:12-13, not 7’de nakledilmiştir).  

[5466] Sa‘r, ateşi “yakmak, tutuşturmak, kışkırtmak, alevi yükseltmek” anlamlarına gelir. Kışkırtılmış bir ateşe benzediği için saldırgan deliliğe de es-su‘r adı verilir (Mekâyîs). Dolayısıyla sa‘ir normal bir ateş değil “çılgın bir ateş” ya da “çıldırtan bir ateş”tir. Zincir suçluluğu, tasma Allah’tan başkasına kulluğu, ateş derin pişmanlığı ve yürek yangınını simgeler.  

[*] Tasmalar, boyun halkaları  

5834 Cf. 13:5; 34:33 and 40:71. [Eds.].