İbrâhîm Sûresi 5. Ayet Meali

Eski Arap geleneğinde “günler” deyimi genelde önemli tarihi olayları işaret için kullanılırdı. Ayette geçen “Allah’ın günleri” ifadesi geçmişte kalan sıkıntılı ya da huzurlu günlere atıfta bulunarak onları hatırlatmak için kullanılmış olabilir. Mümkündür ki bu ifade, Allah’a isyan eden, zulmü, haksızlığı, adaletsizliği, zorbalığı ve hakka karşı direnmeyi alışkanlık haline getiren toplumların helakini anlatmış olacağı gibi, bir sonraki ayette de görüleceği gibi, zulmü adet haline getiren Firavun ve avanesinin elinden Musa Peygamberin gelmesiyle kurtulan ve böylece Allah’ın lütuf ve ihsanıyla bolca nimete kavuşan İsrailoğullarının refah dolu günlerini de anımsatmış olabilir.  

1- Nimet ve musibet günlerini. 2- Yılmadan, kararlılık gösteren. 3- Kadir kıymet bilen, nankörlük yapmayan. 4- Göstergeler, kanıtlar, alınacak dersler.  

(*) Eski Arap geleneğinde “günler” deyimi genelde önemli tarihi olayları işaret için kullanılırdı. Ayette geçen “Allah’ın günleri”, Allah’a isyan eden, zulmü, haksızlığı, adaletsizliği, zorbalığı ve hakka karşı direnmeyi alışkanlık haline getiren toplumların helâkini anlatmıştır. Çünkü Hz. Musa gönderildiği zaman onlar zulüm, esaret ve sıkıntılı günlerde yaşıyorlardı. Henüz onlar bu sıkıntılı günlerden kurtulmadan Hz. Musa’nın onlara huzurlu günlere atıfta bulunup hatırlatması mümkün değildir. Bu nedenle bize göre de ‘’Allah’ın günleri’’, geçmiş zalim ve azgın toplumların başına gelen felaket ve sıkıntı günleridir. Yani burada onlara eğer siz de o geçmiş toplumlar gibi yaparsanız o felaketler sizin de başınıza gelebilir diye bir mesaj verilmek istenmiştir. (الله اعلم) (أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ ) يعني أخرجهم من الضلالة إلى الهداية ومن الاستعباد إلى الحريّة (حقائق التأويل في الوحي والتنزيل) {وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّٰمِ ٱللَّهِ } وأنذرهم بوقائعه التي وقعت على الأمم قبلهم: (تفسير الكشاف) وعن ٱبن عباس أومقاتل: بوقائع الله في الأمم السالفة؛ يقال: فلان عالم بأيام العرب، أي بوقائعها. (الجامع لاحكام القران )  

[5] Fir'avun elinde esir oldukları günleri, büyük vak'aları veya Allah'ın nimetlerini.  

2 Krş. Câsiye, 45/14. “Allah’ın günleri” tabirinden ahirette hesap verilecek zamana atıf vardır. Hesap gününün uzun olacağını ifade için çoğul gelmiş olabilir kanaatindeyiz.  

Benzer mesajlar: Âl-i İmrân 3:140; Câsiye 45:14.,Benzer mesajlar: Lokmân 31:31; Sebe’ 34:19; Şûrâ 42:33.  

1 “Allah’ın günlerinden” kastolunan: Allah’ın İsrâil oğullarına ihsan ettiği; onları firavundan kurtarması, denizin yarılması, sofra indirilmesi gibi nîmetlerin ve Allah’ın onlara verdiği muhtelif cezâların yaşandığı günlerdir. 2 (صَبَّارٍ شَكُورٍ) “çokça sabredip şükreden” mü’min’den kinâyedir. Demek ki mü’min böyle olur.  

5 Eski Arap geleneğinde “gün” ya da “günler” deyimi çoğu zaman önemli tarihî olayları işaret için kullanılırdı (örn. eyyâmu’l-‘arab, İslâm öncesi Araplar arasında cereyan eden kabile savaşlarını ifade eden bir deyimdir). Bununla birlikte Kur’an’ın “gün” sözcüğüne sıkça yüklediği ahirete ilişkin çağrışımlar (örn. “Son Gün”; “Kıyamet Günü”, “Hesap Günü” vb.) ve özellikle de, “Allah’ın Günleri” deyimiyle açıkça dünyevî zamanın sonunda gerçekleşecek olan Allah’ın yargısının ya da yargılamasının kasdedildiği (45:14) gözönünde bulundurulursa, yukarıdaki anlam örgüsü içinde de bu ifadenin aynı anlamı taşıdığını; yani, Kıyamet Günü’nde Allah’ın insana ilişkin nihaî yargılaması anlamına geldiğini söylemek tek mantıkî yoldur. Çoğul formun (“Allah’ın Günleri”) kullanılmış olması, muhtemelen, Kur’an’ın öylesine sıkça kullandığı “Gün” deyiminin aslında insanın zaman kavramıyla ya da zaman tanımlamasıyla pek ilgisi olmadığını; bunun daha çok bilinen “zaman” kavramının içinde bir yer tutmadığı gibi bir anlam da taşımadığı, öteler ötesi bir başka realiteyi (gerçeklik düzeyini) işaret ettiğini göstermektedir.  

[1988] Hatırlamak genellikle geçmişte kalıp unutulmuş şeyler için kullanılır. Âyetin son cümlesi de hatırlatma gerekçesi olarak “ders almayı” gösterdiğine göre, hatırlatılması istenen şeyler geçmişe ilişkin olmalıdır. Âyetin bağlamı da bunu desteklemektedir. Bunlar, hem İsrâiloğullarının özel tarihinde hem de onların bilgisi dahilinde olan bölge insanının genel tarihinde yer alan inişler ve çıkışlar, alçalışlar ve yükselişler, yenilgiler ve zaferler olmalıdır. Bununla birlikte âyetin kastettiği “Allah’ın günleri”nin, kıyamet ve sonrasındaki hesap günü olarak anlaşılması da mümkündür (Krş: 45:14). Son tahlilde âyet Allah’ın zamana müdahil oluşunu, Allah’tan bağımsız bir gelecek tasarımının mümkün olamayacağı ebedî gerçeğini haber vermektedir. [1989] Şekûr kalıbına verdiğimiz bu mananın gerekçesi ve referansı için bkz: 64:17, not 22.  

[*] Bkz: Casiye 45/14  

(1) Eyyâm. yani, “günler” sözcüğü ile önemli tarihî olayların kastedilmesi bir Arap geleneği olduğuna göre, Allah’ın günleri, ister lütuf ve nimet, isterse azap ve ceza cinsinden olsun, Allah’tan gelen veya gelecek olan şeyleri ifade etmektedir. Eski kavimlerin başlarından geçen helâkler, bolluk ve nimet günleri, kıyamet günü gibi anlamlar bunun içinde dahildir ki, Kur’ân’da bu deyimin geçtiği ikinci yer olan 45:14’te bu son anlamın kastedildiği anlaşılmaktadır.  

1876 "The Days of Allah": the days when Allah's mercy was specially shown to them. Every day and every hour and minute, Allah's Grace flows to us abundantly, but there are special events in personal or national history which may be commemorated as Red-letter Days. Those to the Israelites were set out in great detail in 2:30-61 and in other places. 1877 Sabbaris the intensive form, and includes all the ideas implied in Sabr (2:45 and n. 61 and 2:153 n. 157) in an intensive degree. Shakur a nd Shakir have in them the idea of appreciation, recognition, gratitude as shown in deeds of goodness and righteousness. Both terms are applied to Allah as well as to men. A slight distinction in shades of meaning may be noted. Shakur implies that the appreciation is even for the smallest favours and response on the other side: it is mental attitude independent of specific facts. Shakir implies bigger and more specific things. (Cf. 35:30).