İbrâhîm Sûresi 25. Ayet Meali

bk. Kur’an-ı Kerim, 13/17.  

 24. âyette Allah Teâlâ, güzel sözü, güzel ağaca benzetmişti. Çünkü güzel sözün meyvesi güzel amel; güzel ağacın ürünü de faydalı meyvedir. Müfessirlerin açıklamalarına göre güzel sözden maksat, kelime-i şehadettir. Bu kelime dışta ve içte daima güzel amellerin meydana gelmesine sebep olur. Allah’ın râzı olacağı her güzel iş, bu kelimenin meyvesidir. 26. âyette geçen «kötü kelime»ye gelince o da, Allah’ı inkâr etmektir. Bu kelime her türlü fitnenin, fesadın, felâket ve musibetin kaynağıdır. Kötü söz, hem dünyada, hem de ahirette insanın felâketlere sürüklenmesine sebep olur. Dolayısıyla 26. âyette de kötü söz, kötü bir ağaca teşbih edilmiştir.  

[1] İman mü'minin kalbinde yer eder, amelini semaya çıkartır, her vakit bereketini bulur.  

37 Bkz. 39:27’nin ilk cümleciği üzerine 33. not.  

Burada iman, güzel ağaca benzetilmiştir. Bir ağacın damarları, gövdesi, dalları, meyveleri vardır. İman ağacının damarları ilim, marifet ve yakindir. Gövdesi ihlâstır. Dalları iyi işler ve davranışlar, meyveleri ise güzel işlerin gerektirdiği temiz huylar, güzel hasletlerdir. Bir ağacın canlılığını sürdürmesi için sulanıp bakılması gerektiği gibi iman ağacı da ilim, iyi işler, tefekkür ile gözetilmezse, o da kuruma tehlikesine mâruz kalır. Bir hadiste Hz. Peygamber (a.s.): “Elbise nasıl yıpranırsa, kalpteki iman da öylece yıpranıp eskir. O halde, imanınızı daima tazeleyin.” buyurmuştur. İbadetlere vakti vaktine devam, bu bakımı sağlar.  

1901 The goodly tree is known for: (1) its beauty: it gives pleasure to all who see it: (2) its stability; it remains firm and unshaken in storms, because its roots are firmly fixed in the earth; (3) its wide compass; its branches reach high, and it catches all the sunshine from heaven, and gives shade to countless birds in its branches and men and animals beneath it, and (4) its abundant fruit, which it yields at all times. So is the Good Word. It is as beautiful as it is true. It abides in all changes and chances of this life, and even beyond (see verse 27 below): it is never shaken by sorrow or what seems to us calamity; its roots are deep down in the bedrock facts of life. Its reach is universal, above, around, below: it is illuminated by the divine light from heaven, and its consolation reaches countless beings of all grades of life. Its fruit-the enjoyment of its blessings-is not confined to one season or one set of circumstances; furthermore the fortunate man who is the vehicle of that word has no self-pride: he attributes all its goodness, and his act in spreading it, to the Will and Leave of Allah. Cf. the New Testament Parable of the Sower, (Matt. 13:1-9, Mark 4:1-9), or of the Mustard-seed (Matt. 13:31-32). In this Parable of the Qur'an there are fewer words and more spiritual meaning, and the emphasis is on more essential things.